Ana sayfa›Kitaplar›Siyer 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 39
Siyer 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 39 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3Kureyşliler ile Sakifliler arasındaki rekabeti sonuçları bakımından yorumlama
Çözüm Yolu
Soru rekabetin sonuçlarını sorar: çatışmalar yaşandı, Mekke ticarette öne geçti ve Taif'in ekonomisi Mekke'ye bağımlı hâle geldi.
- Rekabetin konusunu belirle: ticaret yolları, kervanlar ve panayırlar üzerindeki ekonomik ve siyasi üstünlük.
- Siyasi sonucu yaz: rekabet gerginliklere ve Ficar savaşları gibi silahlı çatışmalara yol açtı.
- Ekonomik sonucu yaz: Mekkeli tüccarlar borç verip Taif'te arazi, bağ-bahçe ve su kaynağı satın aldı.
- Genel sonucu bağla: Taif ekonomik olarak Mekke'ye bağımlı hâle geldi, Kureyş üstünlüğü ele geçirdi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sakiflilerin kendi aralarındaki çekişme Taif'in gelişimini durdurdu; Mekkeliler bundan yararlanıp Taif ekonomisini denetimlerine aldı. (Sayfa 20'deki Düşünüyorum metnine dayanan bir yorum olarak geçerlidir.)
- Yalnız rekabetin nedenlerini anlatmak — soru sonuçları istiyor; çatışmalar ve Taif'in Mekke'ye bağımlı hâle gelmesi yazılmalıdır.
- Yalnız ekonomik sonucu yazmak — soru siyasi rekabeti de kapsar; yaşanan çatışmalar ve Kureyş'in üstünlüğü de belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Cevabında hem ekonomik hem siyasi en az bir sonuç ve kazanan tarafın kim olduğu yer alıyor mu?
4Yesrib yönetiminde Yahudilerin baskın olma sebepleri
Çözüm Yolu
Yahudiler zengin ve örgütlüydü; Arap kabileleri arasındaki bölünmüşlük onların etkisini artırdı.
- Yesrib'deki Yahudilerin tarım, ticaret ve zanaatla elde ettiği ekonomik gücü belirle.
- Örgütlü ve eğitimli olmalarının yönetimde onlara sağladığı avantajı ekle.
- Arap kabileleri Evs ile Hazrec arasındaki çekişmenin Yahudilerin etkisini artırdığını açıkla.
- Yalnız sayıca çokluğa bağlamak — baskınlığın asıl sebepleri ekonomik güç, örgütlülük ve Arapların bölünmüşlüğüdür.
- Evs ve Hazrec'i Yahudi kabilesi sanmak — bunlar Yesrib'deki Arap kabileleridir.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem Yahudilerin kendi güçlerine hem de Arap kabilelerinin durumuna değindim mi?
5Asabiyetin cahiliye toplumunda etkili olma sebepleri (metne göre)
Çözüm Yolu
Metne göre suç tüm kabileye aittir; diyeti kabile öder, intikam ise kabilenin görevidir. Bu durum bireyi kabileye bağımlı kılar.
- Metinde asabiyetin bireysel sorumluluğu tanımadığı ve kolektif sorumluluğu esas aldığı yeri bul.
- Suçun tüm kabileye ait sayıldığını ve diyeti kabilenin ödediğini sebep olarak yaz.
- Maktulün ailesinin intikam almakla yükümlü olduğunu ekle.
- Bu düzenin bireyi korunmak için kabileye bağımlı kıldığını ve devlet otoritesinin olmadığını sonuç olarak belirt.
- Metin dışı genel bilgilerle yetinmek — soru 'metne göre' sebepleri istiyor, cevap metindeki ifadelere dayanmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığım her sebebi metinde destekleyen bir cümle var mı?
6Kabile sisteminde kolektif ceza uygulamasının sonuçları (görüş)
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Suçlu yerine kabilenin sorumlu tutulması intikam zincirleri doğurdu.
- Kolektif cezada suçlunun değil tüm kabilenin sorumlu tutulduğunu hatırla.
- Bunun suçsuz kişilerin cezalandırılmasına yol açtığını belirle.
- İntikam yükümlülüğünün kan davalarını uzattığını ve kabileler arası düşmanlığı artırdığını ekle.
- Sonuç olarak adaletin zedelendiği ve güvensizliğin yayıldığı görüşünü yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kabile üyeleri arasında dayanışma güçlendi ama bireyler suçlarının sorumluluğunu üstlenmeyi öğrenmedi. (Görüş sorusu olduğu için olumlu ve olumsuz yönleri dengeli değerlendiren cevaplar da geçerlidir.)
- Sonuç yerine tanım yazmak — kolektif cezanın ne olduğunu değil, doğurduğu sonuçları açıklamalısın.
Kendini kontrol et: Yazdığım her madde kolektif cezanın bir sonucu mu, yoksa yalnız tanımı mı?