Ana sayfa›Matematik 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 174›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 6. sınıf · Veri Toplama: Kaynak ve Hedef Kitle
Bilgi notu
Veri Toplama: Kaynak ve Hedef Kitle
- Hedef kitle, araştırmada bilgisine ihtiyaç duyulan kişi veya gruptur.
- Küçük gruplarda veri anket, görüşme gibi yollarla doğrudan toplanabilir.
- Çok büyük gruplarda resmî kurumların yayımladığı hazır ve güvenilir verilerden yararlanılır.
- Kategorik veri sınıflandırılır (renk, ders gibi); nicel kesikli veri sayılarak elde edilir (kardeş sayısı gibi).
Örnek: Sınıftaki öğrencilerin kardeş sayısını öğrenmek isteyen biri hedef kitleyi, yöntemi ve veri türünü nasıl belirler?
Çözüm: Hedef kitle sınıftaki öğrencilerdir. Öğrencilere tek tek sorarak veri toplanır. Kardeş sayısı sayılarak elde edildiği için nicel (kesikli) veridir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir sınıftaki öğrencilere 'En sevdiğin ders hangisi?' sorulduğunda elde edilen verinin türünü yazınız.
Sınıftaki öğrencilerin kardeş sayısına ilişkin verinin türünü yazınız.
Hedef kitle ne demektir? Bir cümleyle yazınız.
Uygulama
Okul müdürü, okulundaki 6. sınıf öğrencilerinin haftada kaç kitap okuduğunu öğrenmek istiyor. Bu araştırmanın hedef kitlesini yazınız ve verileri toplamak için kullanılabilecek bir yöntem belirtiniz.
Bir ilçedeki ilkokul sayısını öğrenmek isteyen bir öğrenci hazır veriye hangi tür bir kaynaktan ulaşabilir? Bir kaynak örneği yazınız ve bu kaynağın neden güvenilir olduğunu belirtiniz.
Bir sınıftaki 20 öğrencinin göz rengi sorulmuş: 9 öğrenci kahverengi, 6 öğrenci siyah, 3 öğrenci yeşil, 2 öğrenci mavi göz rengine sahiptir. En çok görülen göz rengi hangisidir ve öğrencilerin kaçta kaçı bu göz rengine sahiptir?
Düşün
Bir okulda 600 öğrenci vardır. Kantin sahibi öğrencilerin hangi çeşit sandviçi daha çok tercih ettiğini öğrenmek istiyor ve yalnızca okulun spor takımındaki 30 öğrenciye soruyor. Bu yöntemdeki sorunu açıklayınız ve daha uygun bir yol öneriniz.
Bir araştırmacı, ülkemizdeki 6. sınıf öğrencilerinin sayısını öğrenmek için yalnızca kendi mahallesindeki öğrencilere anket yapacağını söylüyor. Bu yöntemin neden uygun olmadığını açıklayınız ve doğru veriye ulaşmak için uygun bir kaynak öneriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Kategorik veri | Ders adları sayıyla değil, kategorilerle (Matematik, Fen vb.) ifade edilir; bu yüzden veri kategoriktir. | 8 |
| 2 | Nicel (kesikli) veri | Kardeş sayısı sayılarak elde edilir ve 0, 1, 2 gibi tam sayılarla ifade edilir. | 8 |
| 3 | Araştırmada bilgisine ihtiyaç duyulan kişi veya grup. | Veri toplanırken kimlerden bilgi alınacağı hedef kitleyle belirlenir. | 8 |
| 4 | Hedef kitle okuldaki 6. sınıf öğrencileridir; veri anket yapılarak veya öğrencilere tek tek sorularak toplanabilir. | Okuldaki öğrenci sayısı sınırlıdır; bu yüzden herkese ulaşılıp doğrudan veri toplanabilir. | 12 |
| 5 | Örneğin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ya da Milli Eğitim Bakanlığı istatistikleri gibi resmî kurumlar; bu kurumlar verileri düzenli kayıtlarla tutar ve yayımlar. | Okul sayısı gibi bilgiler resmî kurumların kayıtlarında vardır; bu kayıtlar sistemli ve denetimli olduğundan güvenilirdir. | 12 |
| 6 | Kahverengi; öğrencilerin 9/20'si. | 9 + 6 + 3 + 2 = 20 öğrencidir. En büyük sayı 9 olduğu için kahverengi en çok görülendir ve oran 9/20'dir. | 12 |
| 7 | Puanlama (toplam 20): Hedef kitle okuldaki tüm öğrencilerdir (6 puan). Yalnız spor takımına sormak okuldaki tüm öğrencileri temsil etmez, çünkü o grubun tercihleri farklı olabilir (7 puan). Daha uygun yol: farklı sınıflardan ve yaşlardan karışık öğrencilere ya da her sınıftan öğrencilere anket yapmak (7 puan). | Veri, hedef kitleyi doğru yansıtacak şekilde toplanmalıdır; yalnız bir gruba sormak sonuçları yanıltabilir. | 20 |
| 8 | Puanlama (toplam 20): Hedef kitle ülkedeki tüm 6. sınıf öğrencileridir; bir mahalledeki öğrenciler bu kitleyi temsil etmez ve ülke sayısını vermez (7 puan). Uygun kaynak: MEB veya TÜİK gibi resmî kurumların yayımladığı istatistikler (7 puan). Gerekçe: bu veriler tüm ülkeyi kapsar, hazırdır ve güvenilirdir (6 puan). | Ülke düzeyindeki sayılar ancak tüm ülkeyi kapsayan resmî kayıtlarla öğrenilebilir; küçük bir anket bu sayıyı vermez. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Hedef kitleyi araştırma sorusuyla ilişkilendirmeden çok dar ya da yanlış bir grup olarak seçmek. · Büyük gruplarda da herkese tek tek sorarak veri toplanabileceğini düşünmek.
Öz kontrol: Seçtiğim veri kaynağı ve hedef kitle, araştırma sorumun kapsadığı gruba uygun mu?