Ana sayfa›Matematik 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 64›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 6. sınıf · Gözleme Dayalı Olasılık
Bilgi notu
Gözleme Dayalı Olasılık
- Sonucu önceden kesin bilinemeyen ama olası sonuçları belli olan tekrarlanabilir duruma rastgele deney denir.
- Her denemede olası sonuçlar aynıdır; hangisinin geleceği değişebilir.
- Bir sonucun gözlem olasılığı, o sonucun gelme sayısının toplam deney sayısına oranıdır.
- Deney sayısı arttıkça gözlemden yapılan tahmin daha güvenilir olur.
Örnek: Bir çarkıfelek 40 kez çevrildi ve mavi bölge 12 kez geldi. Mavinin gelme olasılığını gözleme dayalı tahmin et.
Çözüm: Gözlem olasılığı = 12 / 40 = 3/10 dur, yani %30.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir zar atıldığında üst yüzeye gelebilecek olası sonuçlar nelerdir?
Bir torbada kırmızı, mavi ve yeşil birer bilye var. Gözler kapalı bir bilye çekiliyor. Olası sonuçlar nelerdir?
Bir madeni para 20 kez atıldı ve 9 kez tura geldi. Kaç kez yazı gelmiştir?
Uygulama
Bir zar 30 kez atıldı ve 5 sayısı 6 kez geldi. 5 gelmesinin gözlem olasılığını kesir olarak yaz.
Bir çarkıfelek 50 kez çevrildi: kırmızı 20, sarı 15, mavi 10, yeşil 5 kez geldi. Hangi renk en çok gelmiştir? Mavinin gözlem olasılığını kesir olarak yaz.
Bir torbadan kart çekilip geri konuluyor. 40 çekilişte A kartı 10 kez çıktı. A kartının çıkma olasılığını gözlemlere göre yüzde olarak yaz.
Düşün
Ela adil bir madeni parayı 10 kez attı ve 7 kez tura geldi. ‘Bu paranın turası yazıdan daha olasıdır.’ diyor. Bu çıkarım doğru mudur? Atış sayısı 1000 olsaydı sonuçlar için ne beklerdin?
Bir meteoroloji öğrencisi 60 gün boyunca öğle saatindeki havayı kaydetti ve 15 gün yağmur yağdığını gördü. Bu verilere göre bir günün yağmurlu olma olasılığını gözleme dayalı tahmin et. Aynı koşulların sürdüğü 40 günlük bir dönemde yaklaşık kaç yağmurlu gün beklersin?
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. | Zarın altı yüzü vardır ve her yüzde farklı bir sayı yazar. | 8 |
| 2 | Kırmızı, mavi veya yeşil bilye. | Torbada yalnızca bu üç renkte bilye olduğu için olası sonuçlar bunlardır. | 8 |
| 3 | 11 kez. | Her atışta ya yazı ya tura gelir: 20 − 9 = 11. | 8 |
| 4 | 1/5. | 6/30 kesri 6 ile sadeleşince 1/5 olur. | 12 |
| 5 | Kırmızı; mavinin gözlem olasılığı 1/5. | Kırmızı 20 ile en çoktur. Mavi: 10/50 = 1/5. | 12 |
| 6 | %25. | 10/40 = 1/4 = %25. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Çıkarım güvenilir değildir, 7 tura tesadüf olabilir (6 p). Deney sayısı (10) azdır, az sayıdaki gözlemle kesin yargı verilemez (6 p). Atış sayısı arttıkça yazı ve tura sayıları birbirine yaklaşır, her birinin gözlem olasılığı yaklaşık 1/2 olur (8 p). Toplam 20 p. | Deney sayısı arttıkça gözlem olasılığı gerçek olasılığa yaklaşır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Gözlem olasılığı 15/60 (5 p). Sadeleştirme: 1/4 (5 p). Beklenen gün: 40 × 1/4 = 10 gün (6 p). Bunun kesin değil, yaklaşık bir tahmin olduğunu belirtme (4 p). Toplam 20 p. | 15/60 = 1/4; 40 günün dörtte biri 40 ÷ 4 = 10 gündür. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Az sayıda denemeye bakıp kesin yargıya varmak. · Gözlem olasılığında paydaya toplam deney sayısı yerine diğer sonuçların sayısını yazmak.
Öz kontrol: Olasılığı hesaplarken paya istenen sonucun sayısını, paydaya toplam deney sayısını yazdım mı?