Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 127
Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 127 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Bilinen ilk Türk devletlerinin kurulduğu coğrafya.
Çözüm Yolu
Satır 1 dokuz hücre; ilk hücre 2. sütundaki ORHUNKİTABELERİ'nin T harfiyle kesişir.
- İpucunu oku: bilinen ilk Türk devletlerinin kurulduğu coğrafya soruluyor.
- Bulmacada 1 numaranın yatay ve dokuz kutu olduğunu say.
- İlk kutunun 2 numaradaki ORHUN KİTABELERİ'nin T harfiyle kesiştiğini gör.
- T ile başlayan dokuz harfli bölge adı TÜRKİSTAN'ı kutulara yerleştir.
- Anadolu yazmak — Anadolu sonradan yurt edinildi; ilk Türk devletleri Orta Asya'da, Türkistan'da kuruldu.
- Orta Asya yazmak — anlamca yakın ama harf sayısı ve T kesişimi tutmaz.
Kendini kontrol et: TÜRKİSTAN'ın dokuz harfi kutulara sığıyor ve ilk harf 2 numaranın T harfiyle eşleşiyor mu?
2II. Göktürk döneminden kalan, Türklere ait ilk yazılı kaynaklardan biri.
Çözüm Yolu
Bulmacada 2 numara on beş hücrelik dikey bir sütundur. Göktürklerden kalan Orhun Kitabeleri bu hücrelere sığar ve 3, 5, 1 numaralı cevaplarla kesişimleri tutar.
- İpucundaki anahtar sözcükleri belirle: II. Göktürk Devleti ve ilk yazılı kaynak.
- Bu döneme ait taşlara yazılmış ünlü Türk yazıtlarını hatırla: Orhun Kitabeleri.
- Bulmacada 2 numaralı dikey sütunun 15 kutu olduğunu say; ORHUNKİTABELERİ de 15 harftir.
- Kesişimleri kontrol et: 3'teki O, 5'teki N ve 1'deki T harfleri sütunla uyuşmalı.
- Kutadgu Bilig ya da Divanü Lügati't-Türk yazmak — bunlar Karahanlı dönemi eserleridir, Göktürklere ait değildir.
- Yalnız "Orhun" yazmak — kutu sayısı 15 olduğu için tam ad "Orhun Kitabeleri" yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın cevap 15 kutuyu tam dolduruyor ve kesişen yatay cevaplarla harf harf uyuşuyor mu?
3Halkın coğrafyaya uyum ve hayvancılık için tercih ettiği yaşam biçimi.
Çözüm Yolu
Satır 3 on hücre; ikinci hücre ORHUNKİTABELERİ'nin O harfiyle kesişir.
- İpucunu oku: hayvancılık ve coğrafyaya uyum için seçilen yaşam biçimi soruluyor.
- 3 numaranın yatay ve on kutu olduğunu say.
- İkinci kutunun 2 numaradaki ORHUN KİTABELERİ'nin O harfiyle kesiştiğini gör.
- İkinci harfi O olan on harfli KONARGÖÇER'i yerleştir.
- Göçebe yazmak — anlamca yakın ama altı harftir; kutu sayısına uymaz.
- Yerleşik yazmak — hayvancılık için sürekli yer değiştiren yaşam biçimi soruluyor.
Kendini kontrol et: KONARGÖÇER on harf mi ve ikinci harfi O mu?
4Uygurlarda rastlanan resim sanatlarından biri.
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
5Mete Han tarafından bulunan askerî sistem.
Çözüm Yolu
Mete Han orduyu on, yüz, bin ve on bin kişilik birliklere ayırmıştır. 11 harf kutuya uyar.
- İpucunu oku: Mete Han'ın kurduğu askerî düzen soruluyor.
- 5 numaranın yatay ve on bir kutu olduğunu say.
- İkinci kutunun ORHUN KİTABELERİ'nin N harfiyle kesiştiğini gör.
- ONLUK SİSTEM'i boşluksuz yaz: on bir harf eder, ikinci harf N.
- Onlu sistem yazmak — anlam aynı ama on harftir; bulmacada ONLUK SİSTEM yazılmalı.
- Tımar sistemi yazmak — Osmanlı'ya aittir; Mete Han ordusunu onluk düzenle örgütledi.
Kendini kontrol et: Yazdığın ifade boşluksuz on bir harf mi ve ikinci harfi N mi?
6Önemli meselelerin görüşülüp karara bağlandığı devlet meclisi.
Çözüm Yolu
Türk devletlerinde devlet meclisine kurultay denir; 8 harf kutuya uyar.
- İpucunu oku: önemli meselelerin karara bağlandığı devlet meclisi soruluyor.
- 6 numaranın dikey ve sekiz kutu olduğunu say.
- İlk kutunun 1 numaradaki TÜRKİSTAN'ın K harfiyle kesiştiğini gör.
- K ile başlayan sekiz harfli KURULTAY'ı yerleştir.
- Divan yazmak — Divan-ı Hümayun Osmanlı'dadır; ilk Türk devletlerindeki meclis kurultaydır.
- Toy ile kurultayı karıştırmak — kutu sayısı sekiz olduğundan KURULTAY yazılmalı.
Kendini kontrol et: KURULTAY'ın ilk harfi TÜRKİSTAN'ın dördüncü harfi K ile aynı mı?
7Uygurların diğer Türk devletlerinden farklı olarak tercih ettiği inanç.
Çözüm Yolu
Uygurlar Gök Tanrı inancından sonra Maniheizm'i devlet dini olarak kabul etmiştir (Budizm de benimsenmiştir).
- İpucunu oku: Uygurları diğer Türk devletlerinden ayıran inanç soruluyor.
- 7 numaranın dikey ve dokuz kutu olduğunu say.
- İkinci kutunun TÜRKİSTAN'ın A harfiyle kesiştiğini gör.
- İkinci harfi A olan dokuz harfli MANİHEİZM'i yerleştir; 4'teki İ kesişimini de denetle.
- Gök Tanrı yazmak — bu, Türklerin ortak inancıdır; Uygurları farklı kılan Maniheizm'dir.
- Budizm yazmak — Uygurlarda görülse de altı harftir, kutulara uymaz.
Kendini kontrol et: MANİHEİZM'in ikinci harfi A, yedinci harfi İ olup kesişimlerle uyuşuyor mu?