Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 109
Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 109 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Özgün fikir veya sanat eserinden doğan tüm haklar hangi hakka ait
Çözüm Yolu
Fikir ve sanat eseri sahibine tanınan haklar telif hakkıdır.
- Cümledeki ipucu sözcükleri bul: "fikir veya sanat eseri", "eser".
- Eserleri koruyan hakkın telif, buluşları koruyan hakkın patent olduğunu hatırla.
- Bu tanım kitaptaki telif hakkı tanımıyla aynı olduğundan 1'i Telif Hakkı kutusuna yaz.
- "Özgün" sözcüğünü buluşla ilişkilendirip patent seçmek — tanımda "eser" geçtiği için telif hakkıdır.
Kendini kontrol et: Cümlede "buluş" mu yoksa "eser" mi geçiyor?
10Musiki, ilim-edebiyat, güzel sanat, sinema eserlerini koruyan hak
Çözüm Yolu
Bu eser türleri telif hakkı kapsamındadır.
- Cümlede sayılan türleri oku: musiki, ilim ve edebiyat, güzel sanat, sinema, derleme eserler.
- Bunların kitaptaki Görsel 6.28'de sayılan eser çeşitleri olduğunu hatırla.
- Eserleri telif hakkı koruduğu için 10'u Telif Hakkı kutusuna yaz.
- Sinema eserlerini teknolojik ürün sanıp patente yazmak — sinema eseri bir sanat eseridir, telifle korunur.
Kendini kontrol et: Sayılan türlerin hepsi "eser" sözcüğüyle mi bitiyor?
11Kullanıldığı eserlerde © sembolü bulunan hak
Çözüm Yolu
© sembolü telif hakkını gösterir.
- Cümledeki sembolü bul: ©.
- Kitapta telif hakkının eserlerde © sembolüyle, patentli ürünlerin ® veya TM ile gösterildiğini hatırla.
- 11'i Telif Hakkı kutusuna yaz.
- © ile ® sembolünü karıştırmak — © telif hakkını, ® ve TM patentli ürünleri gösterir.
Kendini kontrol et: Sembol içinde C harfi mi, R harfi mi var?
12Eser sahibinin ömrü ve ölümünden sonra 70 yıl korunan hak
Çözüm Yolu
Telif koruma süresi yaşam boyu ve ölümden 70 yıldır.
- Cümledeki süreyi bul: eser sahibinin yaşadığı süre ve ölümünden itibaren 70 yıl.
- Kitapta telif koruma süresinin eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yıl daha sürdüğünü hatırla.
- 12'yi Telif Hakkı kutusuna yaz.
- 2. cümledeki 20 yılla karıştırmak — 70 yıl ve "eser sahibi" ifadesi telif hakkını gösterir.
Kendini kontrol et: Süre eser sahibinin ölümüne mi bağlanıyor?
13turkpatent.gov.tr üzerinden çevrim içi başvuru gerektiren hak
Çözüm Yolu
Buluş başvuruları TÜRKPATENT üzerinden yapılır.
- Cümledeki ipuçlarını bul: "buluş sahibi" ve turkpatent.gov.tr adresi.
- Kitapta patent başvurusunun çevrim içi olarak turkpatent.gov.tr üzerinden yapıldığını hatırla.
- 13'ü Patent Hakkı kutusuna yaz.
- "Belge alabilmek" ifadesini telif tescil belgesiyle karıştırmak — buluş sahibi ve TÜRKPATENT adresi patenti gösterir.
Kendini kontrol et: Başvuru adresi hangi kurumun adını taşıyor?
2Başvuru tarihinden itibaren 20 yıl yararlanma süresi
Çözüm Yolu
Patent koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır.
- Cümledeki ipuçlarını bul: "başvuru tarihinden itibaren" ve "20 yıl".
- Kitapta patent süresinin başvuru tarihinden itibaren 20 yıl olduğunu hatırla.
- Telif süresinin ölümden sonra 70 yıl olduğunu düşünerek ayır; 2'yi Patent Hakkı kutusuna yaz.
- Süre içeren her cümleyi telife yazmak — 20 yıl patent, ölümden sonra 70 yıl telif süresidir.
Kendini kontrol et: Süre başvuru tarihinden mi, eser sahibinin ölümünden mi başlıyor?
3Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yer alan hak
Çözüm Yolu
Telif hakkı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile düzenlenir.
- Cümledeki kanun adını bul: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu.
- Bu kanunun telif hakkını, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun patent hakkını düzenlediğini hatırla.
- 3'ü Telif Hakkı kutusuna yaz.
- İki kanunun adını karıştırmak — "Fikir ve Sanat Eserleri" telif, "Sınai Mülkiyet" patent ile ilgilidir.
Kendini kontrol et: Kanunun adında "eser" sözcüğü geçiyor mu?
4Sınai Mülkiyet Kanunu'nun düzenlediği hak
Çözüm Yolu
Patent, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındadır.
- Cümledeki kanun adını bul: Sınai Mülkiyet Kanunu.
- Kitaptaki Kaynak 2'de bu kanunun patent hakkını düzenlediğini hatırla.
- 4'ü Patent Hakkı kutusuna yaz.
- "Mülkiyet" sözcüğünü fikrî mülkiyetle karıştırıp telife yazmak — sınai mülkiyet buluş ve patentle ilgilidir.
Kendini kontrol et: Sınai Mülkiyet Kanunu'nun maddelerinde buluş ve patent mi anlatılıyor?
5Denetiminden Emniyet Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu hak
Çözüm Yolu
Kitap kaçakçılığı gibi telif ihlallerini emniyet güçleri denetler (bkz. 4. örnek soru).
- Cümledeki ipucunu bul: denetimden Emniyet Genel Müdürlüğü sorumlu.
- Kitapta telif haklarının denetiminden Emniyet Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu, korsan eser denetimlerinin yapıldığı anlatılır.
- 5'i Telif Hakkı kutusuna yaz.
- Patent başvurusu yapılan kurumla karıştırmak — patentle Türk Patent ve Marka Kurumu ilgilenir, emniyet telif denetimini yapar.
Kendini kontrol et: Kitapta bandrol ve korsan eser denetimi hangi hakla ilgili anlatılıyor?
6Notere başvurarak eserin kendine ait olduğunu belgelendirme
Çözüm Yolu
Eser sahibi eserin kendisine ait olduğunu noter aracılığıyla belgeleyebilir.
- Cümledeki ipuçlarını bul: "eser sahibi" ve "notere başvurarak".
- Kitapta eser sahibinin notere başvurarak eserin kendisine ait olduğunu belgelendirebileceği telif konusunda anlatılır.
- 6'yı Telif Hakkı kutusuna yaz.
- "Belgelendirme" sözcüğünü patent belgesiyle karıştırmak — cümlede "eser sahibi" geçtiği için telif hakkıdır.
Kendini kontrol et: Cümlede hakkın sahibi "eser sahibi" mi, "buluş sahibi" mi diye geçiyor?
7Buluşun izinsiz üretim, satış, kullanım, ithalini engelleyen haklar
Çözüm Yolu
Buluş sahibine tanınan haklar patent hakkıdır.
- Cümledeki ipucu sözcüğü bul: "buluş" ve "buluş sahibi".
- Bu cümlenin kitaptaki patent hakkı tanımıyla aynı olduğunu fark et.
- 7'yi Patent Hakkı kutusuna yaz.
- "İzinsiz satılma" ifadesini korsan kitapla ilişkilendirip telife yazmak — konu buluş olduğu için patent hakkıdır.
Kendini kontrol et: Korunan şey bir buluş mu, yoksa bir eser mi?
8Kullanım için kuruma kayıt ya da onay gerekmeyen hak
Çözüm Yolu
Telif hakkı eserin ortaya çıkmasıyla doğar, tescil gerekmez.
- Cümledeki ipucunu bul: kuruma kayıt veya onay gerekmiyor.
- Kitapta telifle korunan eserlerin oluşturulduğu andan itibaren doğal korumadan yararlandığı anlatılır.
- Patent için ise Türk Patent ve Marka Kurumuna başvuru gerektiğini hatırla; 8'i Telif Hakkı kutusuna yaz.
- Her hakkın tescil gerektirdiğini sanmak — telif kendiliğinden doğar, patent ise başvuru ve belge ister.
Kendini kontrol et: Bu hak için başvuru yapılması zorunlu mu, değil mi?
9Hakkın nasıl kullanılacağı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda yer alan hak
Çözüm Yolu
Kullanım ve yaptırımlar Sınai Mülkiyet Kanunu'nda düzenlenen haktır, yani patent.
- Cümledeki kanun adını bul: Sınai Mülkiyet Kanunu.
- Bu cümleyi 3. cümleyle karşılaştır; yapı aynı ama kanun farklı.
- Sınai Mülkiyet Kanunu patenti düzenlediği için 9'u Patent Hakkı kutusuna yaz.
- 3. cümleye benzediği için telife yazmak — iki cümlede farklı kanun geçiyor, kanun adına bakılmalı.
Kendini kontrol et: 3. ve 9. cümleleri farklı kutulara yazdım mı?