Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 12›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Okuma Stratejileri: Tahmin Etme
Bilgi notu
Okuma Stratejileri: Tahmin Etme
- Okuma stratejisi, metni daha iyi anlamak için seçtiğin yöntemdir.
- Tahmin etme, başlık, görsel ve ilk cümlelerden yararlanarak metnin devamını önceden düşünmektir.
- Okurken durup tahminini metindeki bilgilerle karşılaştır; tutmadıysa tahminini düzelt.
- Her tahmini metindeki bir ipucuyla gerekçelendir.
- Bilmediğin sözcükleri sözlükten öğrenmek söz varlığını zenginleştirir.
Örnek: Başlığı 'Kış Uykusu' olan bir metinde neler anlatılabileceğini tahmin et.
Çözüm: Başlıkta kış ve uyku sözcükleri var; bu yüzden bazı hayvanların kışı uyuyarak geçirdiği tahmin edilebilir. Metni okuyunca tahmin kontrol edilir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Okuma stratejilerinden 'tahmin etme' ne demektir? Bir cümleyle açıklayınız.
Bir metni okumadan önce yalnızca başlığına bakarak metnin konusunu düşünmek hangi okuma stratejisini kullanmaktır?
Okurken anlamını bilmediğin bir sözcüğün anlamını doğrulamak için başvurulacak en güvenilir kaynak hangisidir?
Uygulama
Başlığı 'Karıncaların Dünyası' olan bir metni okumadan önce, başlığa dayanarak metinde hangi konudan söz edilebileceğine ilişkin bir tahmin yazınız ve tahmininizi gerekçelendiriniz.
Metin: 'Mert sabah erkenden bavulunu hazırladı. Elindeki bileti ve pasaportu kontrol edip taksiye bindi. Heyecanla gülümsüyordu.' Metnin devamında Mert'in nereye gideceğini tahmin ediniz ve tahmininizi metindeki iki ipucuyla destekleyiniz.
Zeynep, 'Kelimelerin Gücü' başlıklı bir metni okurken ilk paragraftan sonra bir tahmin yapmış; metin devam edince tahmininin yanlış olduğunu fark etmiştir. Zeynep tahmin etme stratejisine uygun olarak ne yapmalıdır?
Düşün
Metin: 'Dedem her bahar bahçesine bir ceviz fidanı diker. Fidanların etrafına ince bir tel örer.' Sena, bu iki cümleyi okuduktan sonra metnin devamını tahmin etmek istiyor. Metnin devamında neden söz edilebileceğine ilişkin iki farklı tahmin yazınız ve her birini metinden bir ifadeyle gerekçelendiriniz.
Bir öğrenci metinleri tahmin etme stratejisini kullanmadan, doğrudan okuyor ve metni anlamakta zorlanıyor. Bu öğrenciye tahmin etme stratejisini okumanın üç aşamasında (okumadan önce, okurken, okuduktan sonra) nasıl kullanacağını açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Başlık, görsel ve ilk cümleler gibi ipuçlarından yararlanarak metnin devamında neler olabileceğini önceden düşünmektir. | Tahmin etme, okuyucunun metne hazırlanmasını sağlar ve okuma sırasında anlamayı kolaylaştırır. | 8 |
| 2 | Tahmin etme | Başlıktan yararlanarak metnin konusunu önceden düşünmek tahmin etme stratejisidir. | 8 |
| 3 | Türkçe sözlük (ör. TDK Güncel Türkçe Sözlük) | Sözlük sözcüklerin doğru anlamlarını verir; bağlamdan yapılan tahmin sözlükle kontrol edilir. | 8 |
| 4 | Puanlama (toplam 12): Tahmin başlıkla ilgilidir, örneğin karıncaların yaşamı, yuvaları, çalışma ya da beslenme düzenleri (6 puan). Gerekçe başlıktaki karınca sözcüğüne ve 'dünyası' ifadesine dayanır (6 puan). | Tahmin, başlıktaki sözcüklerden yola çıkar ve metnin konusuyla ilişkilidir; gerekçe bu ipucunu gösterir. | 12 |
| 5 | Puanlama (toplam 12): Mert bir yolculuğa çıkıyor; havalimanına gidiyor ya da yurt dışına seyahat edecek (4 puan). İpuçları: bavulunu hazırlaması, bilet ve pasaportu kontrol etmesi, taksiye binmesi, heyecanlı olması; herhangi ikisi, her biri 4 puan (8 puan). | Bavul, bilet ve pasaport yolculuğun ipuçlarıdır; pasaport yurt dışı seyahati düşündürür. | 12 |
| 6 | Tahminini metindeki yeni bilgilere göre düzeltmeli ve bu yeni ipuçlarıyla metnin devamı için yeni bir tahmin yapmalıdır. | Tahmin, metin ilerledikçe doğrulanan ya da düzeltilen bir ön düşüncedir; yanlış çıkması stratejinin bir parçasıdır. | 12 |
| 7 | Puanlama (toplam 20): Her tahmin 5, her gerekçe 5 puan. Örnek tahminler: Tel örmenin amacı fidanları hayvanlardan korumaktır, gerekçe 'etrafına ince bir tel örer'. Dedenin yıllar içinde bahçesini ceviz ağaçlarıyla doldurması ve ağaçların meyve vermesi anlatılacaktır, gerekçe 'her bahar fidan diker'. Metinle ilişkili başka makul tahminler de kabul edilir. | Tahminler metindeki ifadelere dayanır: her bahar fidan dikilmesi süreklilik, telle çevrilmesi korumayı düşündürür. | 20 |
| 8 | Puanlama (toplam 20): Okumadan önce: Başlık ve görsellere bakıp metnin konusunu tahmin eder (7 puan). Okurken: Belirli yerlerde durup tahminini metinle karşılaştırır, gerekirse düzeltir (7 puan). Okuduktan sonra: Tahminlerinin ne kadar doğru çıktığını değerlendirir ve nedenlerini düşünür (6 puan). | Tahmin etme stratejisi okumanın her aşamasında farklı bir görev üstlenir: hazırlık, kontrol ve değerlendirme. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Tahminini metinden hiçbir ipucu göstermeden, gerekçesiz yazmak. · Okurken tahmin yanlış çıktığında onu düzeltmeyip aynı düşüncede kalmak.
Öz kontrol: Tahminimi hangi ipucuna dayandırdım ve okuduktan sonra doğruluğunu kontrol ettim mi?