Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 23›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Metin İçi Karşılaştırma
Bilgi notu
Metin İçi Karşılaştırma
- Karşılaştırma, bir metinde anlatılan iki ya da daha fazla unsurun benzer ve farklı yönlerini bulmaktır.
- Önce karşılaştırılan unsurlar, sonra hangi yönlerden (özellik, işlev, zaman vb.) ele alındıkları belirlenir.
- Benzerlik için ‘ikisi de, her ikisi, ortak’; farklılık için ‘oysa, ise, ancak, farklı olarak’ gibi sözcüklere dikkat edilir.
- Her yargı metindeki bir cümleye dayanmalı, metinde olmayan bilgi eklenmemelidir.
Örnek: Metin: ‘Yaz ve kış birbirinden çok farklı mevsimlerdir. Yazın günler uzun, kışın kısadır. Ancak her ikisi de yılın dört mevsiminden biridir.’ Yaz ile kış arasında bir benzerlik ve bir farklılık yazınız.
Çözüm: Benzerlik: ‘her ikisi de’ ifadesine göre ikisi de yılın dört mevsiminden biridir. Farklılık: yazın günler uzun, kışın kısadır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Metin: ‘Bisiklet ve paten, çocukların sevdiği spor araçlarıdır. İkisini de kullanırken dengeyi korumak gerekir. Bisiklette pedal çevrilerek ilerlenir, patende ise ayaklarla yere itilerek kayılır.’ Metinde karşılaştırılan iki unsur nedir?
Aynı metne göre (‘Bisiklet ve paten, çocukların sevdiği spor araçlarıdır. İkisini de kullanırken dengeyi korumak gerekir. Bisiklette pedal çevrilerek ilerlenir, patende ise ayaklarla yere itilerek kayılır.’) bisiklet ile patenin bir ortak yönünü yazınız.
Aynı metne göre bisiklet ile patenin ilerleme biçimleri arasındaki farkı yazınız.
Uygulama
Metin: ‘Gül ile Defne aynı sınıfta okuyan iki arkadaştır. Gül sabahları erken kalkar ve ödevlerini okuldan önce yapar; Defne ise ödevlerini akşam yapmayı sever. İkisi de her gün yarım saat kitap okur.’ Metinde kimler hangi yönüyle karşılaştırılmıştır? Ödev yapma zamanı bakımından fark nedir?
Aynı metne göre (‘Gül ile Defne aynı sınıfta okuyan iki arkadaştır. Gül sabahları erken kalkar ve ödevlerini okuldan önce yapar; Defne ise ödevlerini akşam yapmayı sever. İkisi de her gün yarım saat kitap okur.’) iki arkadaşın ortak yönü nedir?
Aynı metinde (‘Gül ile Defne aynı sınıfta okuyan iki arkadaştır. Gül sabahları erken kalkar ve ödevlerini okuldan önce yapar; Defne ise ödevlerini akşam yapmayı sever. İkisi de her gün yarım saat kitap okur.’) benzerliği ve farklılığı anlamamıza yardımcı olan birer sözcük ya da sözcük grubu yazınız.
Düşün
Metin: ‘Elektronik kitaplar ekranda okunur, basılı kitaplar ise kâğıda basılıdır. Elektronik kitap bir cihazda yüzlerce kitabı taşımayı sağlar, basılı kitap ise tek bir kitaptır ve cihaz gerektirmez. İkisinde de bilgi yazıyla sunulur.’ Metindeki bilgilere dayanarak elektronik ve basılı kitap arasındaki iki farkı ve bir benzerliği yazınız.
Metin: ‘Ece’nin okulunda iki kütüphane var. Birinci kütüphane yalnız hikâye kitapları içerir ve öğle arasında açıktır. İkinci kütüphane hem hikâye hem bilgi kitapları içerir ve ders çıkışında açıktır.’ Ece ders çıkışında hem hikâye hem bilgi kitabı ödünç almak istiyor. Hangi kütüphaneyi seçmelidir? Metindeki iki farka dayanarak gerekçelendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Bisiklet ve paten. | Metin bu iki spor aracının ortak ve farklı yönlerini anlatmaktadır. | 8 |
| 2 | İkisini de kullanırken dengeyi korumak gerekir (ikisi de çocukların sevdiği spor araçlarıdır). | Metindeki ‘İkisini de’ ifadesi ortak yönü gösterir. | 8 |
| 3 | Bisiklette pedal çevrilerek, patende ise ayaklarla yere itilerek ilerlenir. | Metindeki ‘ise’ sözcüğü iki aracın ilerleme biçimi bakımından ayrıldığını gösterir. | 8 |
| 4 | Gül ile Defne, ödev yapma zamanı ve kitap okuma süresi yönünden karşılaştırılmıştır. Fark: Gül ödevlerini sabah okuldan önce, Defne akşam yapar. | Metinde ödev zamanı farklı, kitap okuma süresi ortaktır. | 12 |
| 5 | İkisi de her gün yarım saat kitap okur. | Metindeki ‘İkisi de’ ifadesi ortak özelliği bildirir. | 12 |
| 6 | Benzerlik: ‘İkisi de’; farklılık: ‘ise’. | ‘İkisi de’ ortak özelliği, ‘ise’ karşıtlığı bildirir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: (1) Birinci fark: elektronik kitap ekranda okunur, basılı kitap kâğıda basılıdır (6 puan); (2) İkinci fark: elektronik kitap cihazda yüzlerce kitap taşır, basılı kitap tek bir kitaptır ve cihaz gerektirmez (6 puan); (3) Benzerlik: ikisinde de bilgi yazıyla sunulur (4 puan); (4) Yargıların hepsinin metindeki bilgilere dayanması, metinde olmayan bilgi eklenmemesi (4 puan). | Metindeki ‘ise’ sözcükleri farkı, ‘İkisinde de’ ifadesi benzerliği gösterir. | 20 |
| 8 | Ölçütler: (1) İkinci kütüphaneyi seçmesi gerektiğini yazma (6 puan); (2) İçerik farkı: ikinci kütüphanenin hem hikâye hem bilgi kitabı içerdiğini, birincisinin yalnız hikâye içerdiğini belirtme (7 puan); (3) Açık olma zamanı farkı: ikinci kütüphanenin ders çıkışında, birincinin öğle arasında açık olduğunu belirtme (7 puan). | Ece’nin hem içerik hem zaman isteği yalnız ikinci kütüphane tarafından karşılanır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Metinde yazmayan bilgileri kendi tahminiyle karşılaştırmaya katmak. · Yalnız farkları ya da yalnız benzerlikleri bulup karşılaştırmayı eksik bırakmak.
Öz kontrol: Yazdığım her benzerliğin ve farkın dayanağı metinde hangi cümle?