Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 88›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Düşünceyi Geliştirme Yolları
Bilgi notu
Düşünceyi Geliştirme Yolları
- Tanımlama: Bir kavramın ne olduğunu açıklar.
- Örneklendirme: Düşünceyi somutlaştırmak için örnek verir; «örneğin» gibi sözcüklerle anlaşılır.
- Karşılaştırma: İki şeyin benzer ve farklı yönlerini ortaya koyar.
- Sayısal veri: Rakam ve oranlarla düşünceyi inandırıcı kılar.
- Tanık gösterme: Bir uzmanın ya da tanınmış kişinin sözünü aktarır.
Örnek: «Fotosentez, bitkilerin güneş ışığıyla besin üretmesidir. Örneğin elma ağacı da yapraklarıyla ışıktan yararlanır.» parçada hangi yollar kullanılmıştır?
Çözüm: 1. cümle fotosentezin ne olduğunu açıklar: tanımlama. «Örneğin» ile başlayan cümle elma ağacı örneğini verir: örneklendirme.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir kavramın ne olduğunu açıklayarak düşünceyi geliştirme yolunun adı nedir?
«Örneğin» ve «mesela» sözcükleri hangi düşünceyi geliştirme yolunun ipucudur?
Bir uzmanın ya da tanınmış kişinin sözünü aktararak düşünceyi geliştirme yoluna ne ad verilir?
Uygulama
«Okulumuzdaki 200 öğrencinin 150'si kitap okumayı sevdiğini belirtti.» cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır? Hangi ifadeden anladınız?
«Kedi bağımsız bir hayvandır; köpek ise sahibine daha bağlıdır.» cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
«Dr. Elif Yalın'a göre günde yarım saat kitap okumak kelime dağarcığını geliştirir.» cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
Düşün
«Okuma alışkanlığı, kişinin her gün belli bir süre kitap okumasıyla oluşan davranıştır. Örneğin her akşam yirmi dakika okuyan biri bir yılda çok sayıda kitap bitirebilir. Sınıfımızdaki 30 öğrencinin 18'i her gün kitap okuduğunu söylemiştir.» Her cümlede kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu belirleyiniz ve bunlardan birinin anlatıma katkısını açıklayınız.
Bir öğrenci yazısında düşüncesini yalnızca «Spor yapmak çok faydalıdır.» cümlesiyle bırakmıştır. Bu düşünceyi iki farklı düşünceyi geliştirme yolu kullanarak yeniden yazınız ve kullandığınız yolları belirtiniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Tanımlama. | Tanımlama bir kavramın ne olduğunu açıklar. | 8 |
| 2 | Örneklendirme. | Bu sözcükler düşünceyi somutlaştırmak için örnek verileceğini gösterir. | 8 |
| 3 | Tanık gösterme. | Başka birinin sözüne dayanarak düşünce desteklenir. | 8 |
| 4 | Sayısal verilerden yararlanma; 200 ve 150 gibi sayılar kullanılmıştır. | Rakamlarla ifade edilen bilgi sayısal veridir. | 12 |
| 5 | Karşılaştırma. | İki canlının farklı yönleri yan yana verilmiştir. | 12 |
| 6 | Tanık gösterme. | Bir uzmanın görüşü aktarılarak düşünce desteklenmiştir. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri (20 puan): 1. cümle tanımlama (4 puan); 2. cümle örneklendirme (4 puan); 3. cümle sayısal veri kullanma (4 puan); seçilen yolun katkısını açıklama, örneğin örnek konuyu somutlaştırır, sayısal veri inandırıcılığı artırır, tanım kavramı netleştirir (8 puan). | 1. cümle kavramı açıklar, 2. cümle örnek verir, 3. cümle rakamlara dayanır. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri (20 puan): Birinci yolu kullanan uygun cümle ve yolun adı (8 puan); ikinci yolu kullanan uygun cümle ve yolun adı (8 puan); cümlelerin spor yapmanın faydası düşüncesiyle uyumlu olması (4 puan). Örnek: «Spor, düzenli beden hareketidir (tanımlama). Örneğin her gün yürüyüş yapan biri daha dinç olur (örneklendirme).» | Düşünceyi desteklemek için yollar kavramı açıklama, örnek verme, veri, tanık ya da karşılaştırma olabilir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Örneklendirme ile tanık gösterme yollarını birbirine karıştırmak. · Yolu cümledeki ipucuna bakmadan tahminle belirlemek.
Öz kontrol: Bu cümlede hangi sözcük ya da ifade düşünceyi geliştirme yolunun ipucunu veriyor?