Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 106
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 106 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Bir bölgede tür çeşitliliğinin yüksek olmasının sebeplerini sorar.
Çözüm Yolu
Metne göre derin vadi, mağara, taşlık, kayalık ve çalılık alanlar habitat çeşitliliği sağlamış; farklı yaşam alanları çok sayıda türün barınmasına olanak vermiştir.
- Sayfa 105'teki metnin ilk paragrafında tür çeşitliliğini artıran çevresel özellikleri bul.
- Derin vadi, mağara, taşlık, kayalık ve çalılık gibi farklı ortamların habitat çeşitliliği oluşturduğunu belirle.
- Önceki bilgilerinle habitat çeşitliliğinin farklı türlere uygun besin ve barınak olanakları sunduğunu ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Uygun iklim, su ve sıcaklık gibi abiyotik faktörler ile insan baskısının az olması da tür çeşitliliğini artırır. (Habitat çeşitliliğine ek olarak önceki öğrenmelerden uygun abiyotik koşullar belirtildiğinde geçerlidir.)
- Tür çeşitliliğini tek bir türün birey sayısıyla karıştırmak — birey sayısı popülasyon büyüklüğüdür, tür çeşitliliği farklı tür zenginliğidir.
Kendini kontrol et: Cevabında metinde geçen habitat çeşitliliğine ve farklı yaşam alanlarına yer verdin mi?
Görsel 2.11 çevre örnekleriÇevrede gözlemlenen benzer rekabet ve av-avcı örneklerini vermeyi ister.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2Kurt popülasyonu büyüklüğündeki değişimleri izlemenin amacını sorar.
Çözüm Yolu
Yoğunluğun sabit kalması veya artması başarı göstergesidir; azalma ise tehditlerin varlığını gösterir ve önlem alınmasını sağlar.
- Sayfa 105'teki metnin son iki paragrafında kurt popülasyonu izleme çalışmasının neden yapıldığını incele.
- Popülasyon değişimlerinin tür üzerindeki tehditleri belirlemeye ve koruma önlemleri geliştirmeye yaradığını tespit et.
- Yoğunluğun sabit kalması veya artmasının alınan tedbirlerin başarısını gösterdiğini belirterek amacı özetle.
- İzlemenin amacını yalnızca birey sayısını saymak sanmak — asıl amaç tehditleri saptayıp koruma tedbirlerinin başarısını değerlendirmektir.
Kendini kontrol et: Cevabın hem tehditlerin tespitini hem de koruma önlemlerinin değerlendirilmesini içeriyor mu?
3Yaban hayatının korunmasının neden önemli olduğunu sorar.
Çözüm Yolu
Yaban hayatı besin zincirlerinin ve ekosistem dengesinin parçasıdır; bir türün kaybı diğer canlıları ve insanı da etkiler.
- Yaban hayatındaki her türün besin zinciri ve madde döngüsünde üstlendiği rolü düşün.
- Bir türün yok olmasının komünitedeki diğer canlıları ve ekosistem dengesini nasıl sarsacağını değerlendir.
- Biyoçeşitliliğin korunması ve doğal dengenin sürdürülebilirliği açısından yaban hayatının önemini açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Besin zincirlerinin bozulmasını önlemek ve doğal ekosistemlerin sürdürülebilirliğini gelecek nesillere aktarmak için önemlidir. (Besin ağı bütünlüğü ve sürdürülebilirlik vurgusu yapıldığında geçerlidir.)
- Yaban hayatını korumayı yalnızca tek bir türe indirgemek — koruma tüm biyoçeşitliliği ve ekosistem etkileşimlerini kapsar.
Kendini kontrol et: Cevabında biyoçeşitliliğin korunması ve ekosistem dengesinin devamlılığı kavramlarına değindin mi?
Görsel 2.11 aHelikopter böceği ve peygamberdevesi görselini rekabet/av-avcı açısından yorumlama.
Çözüm Yolu
Peygamberdevesi böceği yakalamış durumda; böcek besin olarak avlanıyor.
- Görsel 2.11 a'da peygamberdevesinin helikopter böceğini yakalayıp besin olarak tükettiğini gözlemle.
- Bir canlının diğerini besin olarak avladığı bu etkileşimi av-avcı ilişkisi olarak tanımla.
- Beslenen peygamberdevesini avcı, yakalanan helikopter böceğini ise av olarak belirt.
- Alt yazıdaki 'mücadele' ifadesine bakıp rekabet sanmak — ortak kaynak yarışı yoktur, bir tür diğerini avlamaktadır.
- Av ve avcı rollerini ters yazmak — yakalayıp beslenen peygamberdevesi avcı, tüketilen helikopter böceği avdır.
Kendini kontrol et: Görseldeki canlılar ortak kaynağı mı paylaşıyor, yoksa biri diğerini besin olarak mı tüketiyor?
Görsel 2.11 bYem yiyen tavuklar görselini yorumlama.
Çözüm Yolu
Aynı türün bireyleri sınırlı besin kaynağı için rekabet eder.
- Görsel 2.11 b'de aynı türe ait tavukların yerdeki sınırlı yem kaynağını tükettiğini incele.
- Canlıların birbirini avlamak yerine aynı besin kaynağına ulaşmak için yarıştığını belirle.
- Aynı tür bireyleri arasındaki bu kaynak paylaşımı yarışını tür içi rekabet olarak açıkla.
- Tavuklarla yem arasında av-avcı ilişkisi kurmak — etkileşim tavukların kendi arasında, sınırlı besin için gerçekleşen rekabettir.
- Türler arası rekabet demek — görseldeki tüm bireyler tavuk olduğu için rekabet tür içidir.
Kendini kontrol et: Yarışan bireylerin aynı türe ait olduğunu ve ortak yem için rekabet ettiğini belirttin mi?
Görsel 2.11 cFareyi avlayan kedi görselini yorumlama.
Çözüm Yolu
Kedi fareyi yakalamak üzere koşuyor; bir tür diğerini besin olarak kullanıyor.
- Görsel 2.11 c'de kedinin beslenmek amacıyla fareyi kovaladığını gözlemle.
- Bir türün diğerini besin olarak yakalamaya çalışmasını av-avcı ilişkisiyle eşleştir.
- Kovalayan kedinin avcı, kaçan farenin ise av olduğunu ifade et.
- Koşma hareketini yarış veya rekabet sanmak — kedi ve fare ortak kaynak aramıyor, kedi fareyi avlıyor.
Kendini kontrol et: Kedi ve farenin avcı ve av rollerini doğru eşleştirdin mi?
Görsel 2.11 çYaprak bitlerini yiyen uğur böceği görselini yorumlama.
Çözüm Yolu
Uğur böceği yaprak bitleriyle beslenir; avcı ile av arasındaki ilişkiyi gösterir.
- Görsel 2.11 ç'de bitki üzerindeki yaprak bitlerini ve onlarla beslenen uğur böceğini incele.
- Uğur böceğinin yaprak bitlerini besin olarak tüketmesi nedeniyle etkileşimi av-avcı ilişkisi olarak belirle.
- Uğur böceğini avcı, yaprak bitlerini ise av olarak tanımla.
- İki böceğin de bitki üzerinde olmasına bakıp bitki için rekabet ettiklerini sanmak — uğur böceği yaprak bitlerini yemektedir.
Kendini kontrol et: Bitki üzerindeki iki türden hangisinin beslenen avcı, hangisinin tüketilen av olduğunu kontrol ettin mi?
Görsel 2.11 dTırtıl avlayan kuş görselini yorumlama.
Çözüm Yolu
Kuş gagasında tırtılı taşıyor ve onunla besleniyor.
- Görsel 2.11 d'de kuşun gagasıyla yakaladığı tırtılı besin olarak tuttuğunu gözlemle.
- Bir hayvanın diğerini avlayıp beslendiği bu etkileşimi av-avcı ilişkisi olarak sınıflandır.
- Kuşu avcı, gagadaki tırtılı ise av olarak belirt.
- Kuş ve tırtılın yapraklar için rekabet ettiğini düşünmek — kuş yaprakla değil doğrudan tırtılla beslenmektedir.
Kendini kontrol et: Görseldeki beslenme yönüne göre avcı (kuş) ve av (tırtıl) ayrımını doğru yaptın mı?
Görsel 2.11 eBalık için mücadele eden martılar görselini yorumlama.
Çözüm Yolu
Aynı türün bireyleri sınırlı besin kaynağı olan balık için çekişiyor.
- Görsel 2.11 e'de iki martının yakalanan balığı almak için birbiriyle çekiştiğini incele.
- Martılar arasındaki etkileşimin sınırlı besin kaynağını ele geçirme mücadelesi olduğunu belirle.
- Aynı türe ait iki martının aynı besin için yarışmasını tür içi rekabet olarak yorumla.
- Görselde balık bulunduğu için martıların birbiriyle mücadelesini av-avcı ilişkisi yazmak — iki martı arasındaki etkileşim besin rekabetidir.
- Türler arası rekabet olarak sınıflandırmak — mücadele eden her iki kuş da martı olduğundan tür içi rekabettir.
Kendini kontrol et: Etkileşimin iki martı arasında gerçekleştiğine dikkat ederek tür içi rekabet sonucuna ulaştın mı?