Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 138 Cevapları

Metne göre insan kaynaklı etkinliklerde atmosfere salınan sera gazı en düzeye indirilmeli, salınanlar da geri soğurulmalıdır (ör. ağaçlandırma, yenilenebilir enerji).

1. Metnin birinci paragrafından 'net sıfır' kavramının sera gazı salımını sıfır dengesine indirme hedefi olduğunu belirle.
2. İkinci paragraftaki ilk tedbiri bul: insan etkinliklerinden kaynaklanan sera gazı salımını en az düzeye indirmek.
3. İkinci tedbir olarak atmosfere salınan sera gazlarını geri soğuran yöntemler (örneğin ağaçlandırma) kullanılması gerektiğini ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Fosil yakıtları azaltmak, yenilenebilir enerjiye geçmek, enerji tasarrufu sağlamak ve orman alanlarını artırmak. (Önceki öğrenmelerden yararlanarak salımı azaltan ve karbon soğurulmasını artıran somut tedbirler yazıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabın hem sera gazı salımını azaltma hem de salınan gazları geri soğurma tedbirlerini içeriyor mu?

Doğal kaynaklar ve biyoçeşitlilik korunarak, çevresel, ekonomik ve sosyal yönler birlikte gözetilerek yaşamak demektir.

1. İnsanların beslenme, su ve enerji gibi güncel ihtiyaçlarını karşılarken doğal kaynakları kullandığını dikkate al.
2. Kaynakların sınırsız olmadığını ve gelecek kuşakların da aynı kaynaklara ihtiyaç duyacağını göz önünde bulundur.
3. Doğal dengeyi bozmadan, bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların hakkından ödün vermeden karşılayan yaşam biçimi olarak tanımla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğal kaynakları ve biyoçeşitliliği koruyarak, gelecek nesillerin yaşam hakkını tehlikeye atmadan sürdürülen yaşam biçimi. (Kaynakların korunması ile gelecek kuşakların ihtiyaçları arasındaki denge vurgulandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tanımında hem bugünkü ihtiyaçların karşılanmasına hem de gelecek kuşakların kaynaklarının korunmasına yer verdin mi?

Çevrenin korunması sürdürülebilirliğin temelidir; çevre kirliliği ve kaynak tüketimi azaldıkça sürdürülebilirlik artar.

1. Sayfanın merkezine ana kavram olarak 'Sürdürülebilirlik' başlığını yaz.
2. Merkezden çevreyle ilişkili ana dallar çıkar: doğal kaynaklar, yenilenebilir enerji, biyoçeşitlilik, geri dönüşüm, iklim ve gelecek kuşaklar.
3. Her ana dalın ucuna metinden ve önceki bilgilerinden yararlanarak 'net sıfır', 'sera gazı azaltımı' gibi alt kavramlar ekle.
4. Kavramlar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini oklar veya kısa anahtar kelimelerle birbirine bağla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Merkeze 'Ekolojik Sürdürülebilirlik' yazılıp madde döngüleri, kirliliğin önlenmesi, yeşil enerji ve ekosistem dengesi dallarının kullanıldığı haritalar. (Çevre sağlığı ile kaynakların sürekliliği arasındaki ilişkiyi doğru anahtar kavramlarla kurgulayan özgün zihin haritaları geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Haritanda merkez kavramdan çıkan dallar çevre koruma, net sıfır ve gelecek kuşaklar arasındaki ilişkiyi açıkça gösteriyor mu?

Hedefler yaşamın sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarını kapsar. Kesin liste QR sitesindedir.

1. Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri listesini sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlar açısından incele.
2. Yoksulluk, açlık, sağlık, nitelikli eğitim ve eşitlik başlıklarını toplumsal refahı artıran sosyal alanlar olarak gruplandır.
3. Temiz enerji, insana yakışır iş ve ekonomik büyüme başlıklarını ekonomik alan kapsamında değerlendir.
4. Temiz su, iklim eylemi ile suda ve karada yaşayan canlıların korunmasını çevresel alanlar olarak özetle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hedefleri doğrudan sosyal gelişim, ekonomik kalkınma ve çevrenin korunması olmak üzere üç ana alanda özetleyen cevaplar. (Sürdürülebilir kalkınmanın üç temel boyutunu doğru örneklerle açıkladığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında hedeflerin sosyal, ekonomik ve çevresel olmak üzere üç temel boyutu kapsadığını örneklerle belirttin mi?

İklim, su, kirlilik gibi sorunlar küreseldir; ortak hedefler eşit sorumluluk ve ortak çözüm sağlar.

1. Metindeki 'sürdürülebilirlik tüm dünyanın ortak sorumluluğudur' ifadesinden yola çıkarak çevre sorunlarının kapsamını düşün.
2. İklim değişikliği, su kıtlığı ve kirlilik gibi sorunların ülke sınırlarıyla sınırlı kalmayıp tüm gezegeni etkilediğini belirle.
3. Ortak hedeflerin, gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun her ülkenin gezegenin geleceğinden sorumlu olduğunu gösterdiğini açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dünya ekosisteminin bir bütün olduğunu ve hiçbir ülkenin küresel krizlerden tek başına korunamayacağını vurgulayan yorumlar. (Ortak hedefleri sorunların küreselliği ve ortak sorumluluk bilinciyle ilişkilendiren özgün yorumlar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yorumunda çevre sorunlarının küresel niteliğine ve tüm ülkelerin ortak sorumluluğuna değindin mi?

Ortak eylem etkiyi artırır ve ülkeler arası eşitsizlikleri azaltır.

1. Bir ülkedeki sera gazı salımı veya kirliliğin atmosfer ve su döngüleriyle tüm dünyayı etkilediğini göz önüne al.
2. Tek bir ülkenin alacağı önlemlerin küresel ölçekteki iklim ve çevre krizlerini durdurmaya yetmeyeceğini belirt.
3. Ülkelerin birlikte hareket etmesinin ortak politika üretmeyi, bilgi, kaynak ve temiz teknoloji paylaşımını kolaylaştırdığını açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ülkeler arası eşitsizlikleri azaltarak çevre politikalarının tüm dünyada eş zamanlı ve etkili uygulanmasını sağlaması. (Uluslararası iş birliğinin ortak etki ve dayanışma boyutunu gerekçelendiren açıklamalar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklamanda hem tek başına çabanın yetersizliğini hem de uluslararası iş birliğinin sağladığı katkıları belirttin mi?