Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 165 Cevapları

Türkiye üç fitocoğrafya bölgesi ve çeşitli iklimleri nedeniyle bu bölgelerin biyoçeşitlilik bakımından en zengin ülkesidir.

1. Tanılayıcı dallanmış ağacın en solundaki başlangıç ifadesini oku.
2. Türkiye'nin üç fitocoğrafya bölgesinin kesişiminde yer aldığını, iklim ve yeryüzü şekillerinin çok çeşitli olduğunu hatırla.
3. Bu özelliklerin Türkiye'yi Avrupa ve Orta Doğu'nun biyoçeşitlilik bakımından en zengin ülkesi yaptığını belirleyerek D kolunu seç.

Kendini kontrol et: Türkiye'nin farklı iklim tipleri ve endemik tür zenginliği bu ifadeyi doğruluyor mu?

Kelaynak gibi nesli tehlikedeki türler için tür koruma çalışmaları sürdürülmektedir.

1. Üçüncü sütundaki kelaynakların korunma çalışmalarıyla ilgili ifadeyi oku.
2. Kelaynak kuşunun nesli tükenme tehlikesi altındaki türlerden biri olduğunu hatırla.
3. Belirli bir canlı türünün neslini sürdürmeye yönelik bu çalışmalar tür koruma kapsamında olduğundan ifadeyi D olarak değerlendir.

Kendini kontrol et: Çalışma tek bir tehdit altındaki türe (kelaynak kuşuna) odaklandığına göre tür koruma sayılır mı?

Bu türler için koruma programları yürütülmektedir.

1. Dördüncü sütunun beşinci kutusunda yer alan deniz kaplumbağaları ve Akdeniz foku ifadesini oku.
2. Sayfa 159'da Akdeniz foku ve deniz kaplumbağalarının tehlike altındaki veya hassas türler arasında sayıldığını hatırla.
3. Ülkemizde bu canlıların neslini korumaya yönelik tür koruma çalışmaları yürütüldüğü için ifadeyi D olarak belirle.

Kendini kontrol et: Akdeniz foku ve deniz kaplumbağaları ülkemizde koruma altına alınmış riskli türler arasında mıdır?

Yerinde (in situ) koruma, türlerin doğal habitatında korunmasıdır.

1. Dördüncü sütunun altıncı kutusundaki alan koruma (yerinde koruma) tanımını incele.
2. Yerinde koruma yönteminde canlıların doğal yaşam alanlarından uzaklaştırılmadan kendi ekosistemleri içinde korunduğunu hatırla.
3. Tanım alan korumanın temel ilkesiyle birebir örtüştüğü için ifadeyi D olarak değerlendir.

Kendini kontrol et: Yerinde koruma ifadesi zaten canlının doğal yaşam alanında (habitatında) korunduğunu göstermiyor mu?

Millî parklar alan koruma statüsündedir.

1. Dördüncü sütunun yedinci kutusundaki millî parklarla ilgili ifadeyi oku.
2. Millî parkların doğal ekosistemleri ve içindeki canlıları doğal ortamlarında koruyan korunan alan statüsünde olduğunu hatırla.
3. Doğal alanı bütünüyle koruma altına aldığı için millî parklarda alan koruma yapıldığını doğrulayarak D seç.

Kendini kontrol et: Millî parklar canlıları başka bir merkeze taşımadan doğal sınırları içinde mi korur?

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ndeki gen bankasında on binlerce tohum örneği korunur; ifade doğru kabul edilir.

1. Dördüncü sütunun en alt kutusundaki Ulusal Tohum Gen Bankası ifadesini incele.
2. Sayfa 164'teki bilgiyi hatırla: Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesindeki bankada 3.339 türe ait 55.000'den fazla tohum örneği korunmaktadır.
3. Sayısal veri ve kurum adı ders kitabındaki bilgiyle tam uyuştuğu için ifadeyi D olarak değerlendir.

Kendini kontrol et: Sayfa 164'ün ikinci paragrafında Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü için 55.000'den fazla tohum örneği belirtilmiş mi?

Tür koruma çalışmaları genellikle nesli tehlike altındaki belirli türlere odaklanır; bütün türleri hedeflemez. Bu yüzden ağaçta aşağı kola gidilir.

1. İlk ifadeden D kolunu izleyerek ulaştığın 'Tür koruma çalışmaları ile bütün türlerin korunması hedeflenmektedir.' cümlesini incele.
2. Tür koruma çalışmalarının bütün türleri değil, nesli tükenme tehlikesi altındaki veya endemik belirli türleri hedeflediğini hatırla.
3. İfadede 'bütün türlerin' denildiği için cümlenin yanlış olduğuna karar ver ve Y kolundan ilerle.

Kendini kontrol et: Tür koruma programları yaygın türler yerine kelaynak veya Akdeniz foku gibi tehlikedeki türlere mi uygulanır?

Kirlilik, habitat tahribi ve aşırı kullanım biyoçeşitliliğin azalmasının başlıca nedenleridir.

1. Önceki kutudan Y kolunu takip ederek ulaştığın doğa kirliliği ve biyoçeşitlilik ifadesini oku.
2. İnsan kaynaklı hava, su ve toprak kirliliğinin canlıların doğal yaşam alanlarını bozduğunu değerlendir.
3. Kirliliğin türlerin azalmasına ve biyoçeşitliliğin yok olmasına yol açtığını doğrulayarak D kolunu seç.

Kendini kontrol et: Su, toprak ve hava kirliliği canlıların yaşama ve üreme şansını azaltır mı?

Türkiye Bitkileri Veri Tabanı bitki çeşitliliğini kayıt altına almak için kurulmuştur. Yol: D, Y, D, D.

1. Üçüncü sütundaki ifadeden D kolunu izleyerek Türkiye Bitkileri Veri Tabanı ile ilgili kutuya ulaş.
2. Türkiye'deki bitki türlerini kayıt altına alıp sınıflandırmak ve biyolojik zenginliği tanımlamak amacıyla bu veri tabanının kurulduğunu hatırla.
3. İfadenin doğru olduğuna karar vererek D yönünü belirle.

Kendini kontrol et: Biyolojik zenginliği korumak için önce türlerin envanterini çıkarıp veri tabanında tanımlamak gerekir mi?

D-Y-D-D yolu izlendiğinde Türkiye Bitkileri Veri Tabanı ifadesinin doğru kolu olan 5. çıkışa ulaşılır.

1. Soldaki ilk ifadeden başla: Türkiye'nin biyoçeşitlilik zenginliği ifadesi doğru olduğundan D kolundan yukarı ilerle.
2. Tür korumanın bütün türleri hedeflediği ifadesi yanlış olduğundan Y kolundan alt kutuya geç.
3. İnsan faaliyetlerinin doğayı kirleterek biyoçeşitliliği yok ettiği ifadesi doğru olduğundan D kolundan ilerle.
4. Türkiye Bitkileri Veri Tabanı ifadesi de doğru olduğundan D okunu izleyerek 5. çıkışı işaretle.

Kendini kontrol et: Başlangıçtan itibaren izlediğin D - Y - D - D yolu seni 5. çıkışa ulaştırıyor mu?

Biyoçeşitliliği koruma yöntemlerinden biri tür korumadır.

1. Üçüncü sütunun en üstünde yer alan tür koruma ile ilgili ifadeyi oku.
2. Biyoçeşitliliği koruma çalışmalarının alan koruma ve tür koruma gibi uygulamaları kapsadığını hatırla.
3. Nesli tehlike altındaki türlere yönelik tür koruma çalışmaları yapıldığı için ifadeyi D olarak değerlendir.

Kendini kontrol et: Tehlike altındaki bir canlı türünü kurtarmak biyoçeşitliliği koruma çalışmalarının parçası mıdır?

Tohum ve gen bankaları türlerin genetik materyalini yerinden uzakta (ex situ) korur.

1. Dördüncü sütunun en üst kutusundaki tohum bankaları ifadesini incele.
2. Alan dışı koruma çalışmaları kapsamında bitki genetik kaynaklarını saklamak için tohum bankalarının kurulduğunu hatırla.
3. Tohum bankaları biyoçeşitliliğin korunmasına doğrudan hizmet ettiğinden ifadeyi D olarak belirle.

Kendini kontrol et: Tohumların uygun koşullarda saklanması nesli tehlikedeki bitki türlerinin devamlılığını sağlar mı?

Botanik bahçeleri koruma, eğitim ve araştırma işlevi görür.

1. Dördüncü sütunun ikinci kutusundaki botanik bahçeleriyle ilgili ifadeyi oku.
2. Botanik bahçelerinin alan dışı koruma kapsamında pek çok bitki türünü koruma altına aldığını hatırla.
3. Aynı zamanda ziyaretçilere gezip dinlenme ve bilimsel araştırma olanağı sunduğu için ifadeyi D olarak değerlendir.

Kendini kontrol et: Sayfa 164'te anlatılan botanik bahçelerinin hem koruma hem de gezi ve araştırma işlevi var mıdır?

Ülkemizde Ulusal Arazi Gen Bankası bulunmaktadır; ifade yanlıştır.

1. Dördüncü sütunun dördüncü kutusundaki 'Ülkemizde Ulusal Arazi Gen Bankası bulunmamaktadır.' ifadesini dikkatle oku.
2. Türkiye'de meyve ve bağ genetik kaynaklarını korumak amacıyla 1992'de Ulusal Arazi Gen Bankası çalışmalarının başlatıldığını hatırla.
3. Arazi gen bankaları ülkemizde mevcut olduğundan 'bulunmamaktadır' yargısının yanlış olduğuna karar vererek Y seç.

Kendini kontrol et: Sayfa 164'te Türkiye kökenli meyve ve bağ kaynaklarının arazi gen bankalarında korunduğu belirtiliyor mu?