Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 177
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 177 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
14Bitkilerin dış kaynak olmadan kapalı teraryumda yaşamını nasıl sürdürdüğü
Çözüm Yolu
Güneş ışığı tek dış girdidir. Fotosentez, solunum ve ayrıştırıcıların faaliyeti sayesinde su, karbon ve mineraller sürekli geri dönüştürülür.
- Cam şişeye dışarıdan giren tek kaynağın güneş ışığı olduğunu metinden ve görselden belirle.
- Bitkilerin ışık enerjisiyle fotosentez yaparak besin ve oksijen ürettiğini, solunumla ise su ve karbondioksit açığa çıkardığını ilişkilendir.
- Komposttaki ayrıştırıcıların ölü kısımları parçalayarak su, karbondioksit ve mineralleri toprağa geri kazandırdığını, böylece kapalı döngünün sürdüğünü açıkla.
- Kapalı teraryuma hiç enerji girmediğini sanmak — madde giriş çıkışı kapalı olsa da fotosentez için dışarıdan ışık enerjisi girmelidir.
- Bitkilerin yalnızca fotosentez yaptığını düşünmek — bitkiler gece gündüz solunum yaparak ortama karbondioksit ve su da verir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda ışık enerjisini, fotosentez-solunum dengesini ve ayrıştırıcıların sağladığı madde döngüsünü bir arada kullandın mı?
15Teraryumda fotosentez ile su, karbon ve azot döngülerinin nasıl gerçekleştiği
Çözüm Yolu
Karbon: fotosentez-solunum dengesi. Su: buharlaşma-yoğuşma-yağış benzeri döngü. Azot: ayrıştırıcılar organik azotu bitkinin alabileceği mineral forma çevirir.
- Karbon döngüsü ve fotosentez için: bitkinin ışıkla CO₂ ve suyu besin ve O₂'ye çevirdiğini, solunumla CO₂ ürettiğini yaz.
- Su döngüsü için: terleme ve buharlaşmayla yükselen su buharının cam yüzeyde yoğuşup damlalar hâlinde toprağa döndüğünü açıkla.
- Azot döngüsü için: topraktaki ayrıştırıcıların ölü yapraklardaki organik azotu parçalayarak köklerin alabileceği azotlu minerallere dönüştürdüğünü belirt.
- Soruda istenen üç döngüden (su, karbon, azot) birini atlamak — özellikle azotun ayrıştırıcılarla toprağa geri dönüşü unutulmamalıdır.
- Bitkilerin havadaki serbest azotu doğrudan kullandığını sanmak — bitkiler azotu topraktan mineral tuzları hâlinde kökleriyle alır.
Kendini kontrol et: Cevabında fotosentezi, su döngüsünü, karbon döngüsünü ve azot döngüsünü ayrı ayrı açıkladığını kontrol et.
16Buharlaşma, yoğuşma gibi döngüleri düşünerek teraryumda gözlenebilecekler hakkında tahmin
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Buharlaşan ve terleme ile çıkan su kapalı kapta yoğuşarak toprağa döner; böylece su döngüsü gözlenir. Bitki gelişimi ve çürüme de gözlenebilir.
- Su döngüsünün gözlenebilir kanıtlarını düşün: camın iç yüzeyinde buğulanma, su damlacıklarının oluşması ve toprağa süzülmesi.
- Fotosentez ve büyüme süreçlerinden hareketle yeni yaprak gelişimini ve bitkilerin penceredeki ışığa yönelmesini tahmin et.
- Madde döngüsü gereği zamanla kuruyan yaprakların toprak üzerinde çürüyerek karıştığını ve toprağın nemli kaldığını ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gündüz sıcaklıkla camda buğulanma artar, serinlediğinde damlalar toprağa akar; yeni filizler çıkar ve dökülen yapraklar komposta karışır. (Kapalı ekosistemdeki su döngüsü, bitki gelişimi ve ayrışma süreçleriyle tutarlı tüm gözlem tahminleri geçerlidir.)
- Kapalı kaptaki suyun zamanla yok olacağını sanmak — ağzı sıkıca kapalı teraryumda su kaybolmaz, hâl değiştirerek döngüye katılır.
Kendini kontrol et: Tahminlerinde hem suyun yoğuşması gibi fiziksel değişimlere hem de büyüme ve çürüme gibi biyolojik olaylara yer verdin mi?