Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 179
Biyoloji 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 179 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
21Sürdürülebilirliği engelleyen başka durumlar, gözlem ve deneyimlerden örneklerle
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bunlar kaynakları tüketir, habitatı bozar ve kirlilik yaratır; kişinin çevresinde gözlediği örneklerle desteklenebilir.
- Ekolojik sürdürülebilirliğin, doğal kaynakların gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan korunması olduğunu hatırla.
- Metindeki anız yakma ve plastik kirliliği dışında yakın çevrende doğaya zarar veren insan faaliyetlerini gözden geçir.
- Ormansızlaşma, sanayi ve evsel atıklar, aşırı su-enerji tüketimi, fosil yakıt kullanımı veya aşırı avlanma gibi somut örnekler belirle.
- Seçtiğin örneklerin toprak, su, hava kalitesini ve canlı yaşamını nasıl kısıtladığını kendi gözlemlerinle ilişkilendirerek açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Atık yağların lavaboya dökülmesi, elektronik atıklar, sulak alanların kurutulması veya meraların aşırı otlatılması gibi çevresel gözlem örnekleri. (Çevreden gözlemlenen ve doğal kaynakların yenilenmesini veya ekosistem dengesini bozan her somut örnek geçerlidir.)
- Yalnızca metindeki anız yakma ve deniz kirliliğini tekrar yazmak — soru metindekiler dışında çevreden başka örnekler istemektedir.
- Örnekleri sıralayıp sürdürülebilirliği nasıl engellediğini açıklamamak — gözlem ve deneyimlerle ekosistem üzerindeki olumsuz etki de belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Verdiğim örnekler metindekilerden farklı mı ve doğal kaynakların yenilenmesini nasıl engellediğini gözlemlerimle açıklıyor mu?
22Anız yakma ve denizlerdeki plastik atıkların ekolojik sürdürülebilirliğe etkisi
Çözüm Yolu
Metne göre karbon-azot dengesi bozulur, tarlalar verimsizleşir, erozyon artar; denizlerde canlılar yaralanır, ölür, zehirli maddeler zincirde birikir.
- İlk paragraftan anız yakmanın etkilerini belirle: topraktaki karbon-azot dengesini bozar, verimi düşürür, erozyonu ve hava kirliliğini artırır.
- Anız yangınlarının topraktaki mikroorganizmaları, omurgasızları ve yaban hayvanlarının yaşam alanlarını tahrip ettiğini not et.
- İkinci paragraftan plastik atıkların etkilerini çıkar: büyük plastikler deniz canlılarını yaralar veya öldürür, mikroplastikler besin zinciriyle insana ulaşır.
- Her iki sorunun da madde döngülerini, biyoçeşitliliği ve besin zincirini bozarak ekolojik sürdürülebilirliği engellediğini birleştirerek yaz.
- Yalnızca tek bir sorunu açıklamak — hem anız yakmanın karasal hem plastik atıkların denizel ekosisteme etkileri birlikte yazılmalıdır.
- Plastik kirliliğini sadece görüntü kirliliği sanmak — mikroplastiklerin zehirli maddeleri besin zinciriyle insana taşıdığı gözden kaçırılmamalıdır.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem anız yakmanın toprak ve canlılara etkisini hem de plastiklerin deniz yaşamı ve besin zincirine etkisini belirttim mi?
23Sürdürülebilirliği engelleyen durumlarda insanların etkisi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Sorunların çoğu insan kaynaklıdır; bu yüzden geri dönüşüm, tasarruf ve doğa dostu üretimle etki azaltılabilir.
- Metindeki sorunların ortaya çıkış nedenlerine odaklan: çiftçilerin kolaylık için anız yakması ve insanların doğaya bilinçsizce plastik atık bırakması.
- Aşırı tüketim, kaynak israfı, plansız sanayileşme ve doğaya atık bırakma gibi insan davranışlarının sürdürülebilirliği doğrudan kısıtladığını belirle.
- İnsanların bilinçli tüketim, geri dönüşüm ve doğa dostu üretim yöntemlerini benimseyerek bu olumsuz etkiyi tersine çevirebileceğini açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Nüfus artışı, fosil yakıt kullanımı, tarım ilaçları ve habitat tahribatı gibi insan faaliyetlerinin ekolojik dengeyi bozduğunu vurgulayan açıklamalar. (İnsan faaliyetleri ile ekosistem tahribatı veya korunması arasındaki neden-sonuç ilişkisini doğru kuran açıklamalar geçerlidir.)
- Çevre sorunlarını yalnızca doğal afetlere bağlamak — anız yakma, atık bırakma ve aşırı tüketim doğrudan insan kaynaklı davranışlardır.
- İnsanı yalnızca zarar veren etken olarak görmek — bilinçli tercihler ve tasarrufla insanın sürdürülebilirliğe olumlu katkı sağlayabileceği de unutulmamalıdır.
Kendini kontrol et: İnsan faaliyetlerinin sürdürülebilirliği nasıl engellediğini somut davranış örnekleriyle açıklayıp bilinçli davranışın önemine değindim mi?