Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 21 Cevapları

Fotosentezde oksijen kullanılmaz, su ve karbondioksit kullanılır; oksijen ürün olarak açığa çıkar. Bu yüzden Y okunu izlenir.

1. Şemanın ilk kutusundaki 'Fotosentezde oksijen kullanılır.' ifadesini fotosentez denklemiyle karşılaştır.
2. Fotosentezde karbondioksit ve suyun tüketildiğini, oksijenin ise ürün olarak oluştuğunu belirle.
3. İfade yanlış olduğundan 'Y' okunu takip ederek alt koldaki kutuya ilerle.

Kendini kontrol et: Fotosentez tepkimesinde oksijenin girenler mi yoksa ürünler tarafında mı yer aldığını kontrol ettin mi?

Fotosentez tepkimelerini enzimler yürütür; enzimler sıcaklığa duyarlıdır.

1. Şemadaki 'Sıcaklık değişimi fotosentez hızını etkiler.' ifadesini tepkimelerde görev alan enzimlerin yapısıyla değerlendir.
2. Fotosentez tepkimelerinde enzimler görev aldığından ortam sıcaklığındaki değişimlerin enzim etkinliğini ve fotosentez hızını değiştirdiğini belirle.
3. İfade doğru olduğundan 'D' okunu izleyip 5. çıkışa ulaş.

Kendini kontrol et: Enzimlerin sıcaklıktan etkilendiğini dikkate alarak 'D' okuyla 5. çıkışı seçtiğini kontrol ettin mi?

Optimum sıcaklıktan sonra enzimler bozulur ve hız düşer; bu yüzden 'her zaman' yanlıştır.

1. Şemadaki 'Sıcaklık arttıkça fotosentez hızı her zaman artar.' ifadesindeki 'her zaman' genellemesine dikkat et.
2. Optimum sıcaklığın üzerindeki yüksek sıcaklıklarda enzimlerin yapısı bozulduğundan fotosentez hızının düştüğünü ve durduğunu belirle.
3. İfade yanlış olduğu için 'Y' okunu izleyerek 8. çıkışa ulaş.

Kendini kontrol et: Yüksek sıcaklıkta enzimlerin bozulduğunu hatırlayıp 'Y' okuyla 8. çıkışı işaretlediğini doğruladın mı?

Su azalınca stomalar kapanır, CO₂ girişi düşer ve su hammaddesi azalır; hız yavaşlar.

1. Şemadaki 'Su miktarındaki azalma fotosentez hızını yavaşlatabilir.' ifadesinde suyun fotosentezdeki görevlerini düşün.
2. Su azaldığında hem tepkime hammaddesinin eksildiğini hem de stomaların kapanıp enzim etkinliğinin düştüğünü belirle.
3. İfade doğru olduğundan 'D' okunu takip ederek 9. çıkışı işaretle.

Kendini kontrol et: Şemanın başından beri doğru okları (Y-D-D-D) izlediğinde de 9. çıkışa ulaştığını kontrol ettin mi?

Magnezyum klorofilin yapısında bulunur; eksikliğinde klorofil azalır ve fotosentez yavaşlar.

1. Şemadaki 'Bazı minerallerin eksikliği fotosentezi yavaşlatabilir.' ifadesini klorofil ve enzim sentezi açısından incele.
2. Magnezyum, azot ve demir gibi mineraller klorofil üretimi veya enzim çalışması için gerektiğinden eksikliklerinin hızı düşürdüğünü belirle.
3. İfade doğru olduğu için 'D' okunu izleyip 11. çıkışa ulaş.

Kendini kontrol et: Minimum yasasına göre eksik mineralin hızı sınırladığını düşünüp 'D' okuyla 11. çıkışı seçtin mi?

Aşırı pH enzimlerin yapısını bozar ve etkinliklerini düşürür.

1. Şemadaki 'Aşırı pH değişimleri fotosentez hızını olumsuz etkileyebilir.' ifadesini enzimlerin çalışma koşullarıyla değerlendir.
2. Fotosentez enzimlerinin belirli pH aralığında verimli çalıştığını, aşırı asidik veya bazik değişimlerin enzim etkinliğini azalttığını belirle.
3. İfade doğru olduğundan 'D' okunu takip ederek 13. çıkışa ulaş.

Kendini kontrol et: Aşırı pH değişiminin enzim yapısını bozduğunu dikkate alarak 'D' okuyla 13. çıkışı seçtin mi?

Fotosentez ışık gerektirdiğinden gündüz gerçekleşir; gece ışık tepkimeleri çalışmaz.

1. Son kutudaki 'Fotosentez yalnızca geceleri gerçekleşir.' ifadesini fotosentezin enerji kaynağıyla karşılaştır.
2. Fotosentez tepkimelerinin gerçekleşmesi için ışık enerjisi gerektiğinden doğal ortamda gündüzleri yapıldığını, yalnız gece gerçekleşmediğini belirle.
3. İfade yanlış olduğu için 'Y' okunu izleyerek 16. çıkışı işaretle.

Kendini kontrol et: Fotosentezin ışık gerektirdiğini doğrulayıp 'Y' okuyla 16. çıkışa ulaştığını kontrol ettin mi?

Bitkiler karbondioksiti organik madde sentezinde kullanır. Bu ifade, oksijen ifadesi doğru seçilirse ulaşılan koldadır; doğru bilgi olarak D'dir.

1. Üst koldaki 'Fotosentezde karbondioksit kullanılır.' ifadesinde belirtilen maddenin tepkimedeki rolünü incele.
2. Üreticilerin organik besin sentezlerken karbon kaynağı olarak karbondioksit kullandığını hatırla.
3. Bilgi doğru olduğu için 'D' kararını verip üstteki kola yönel.

Kendini kontrol et: Organik besinin yapısındaki karbon atomlarının hangi inorganik gazdan geldiğini doğruladın mı?

Fotosentezde inorganik maddelerden glikoz gibi organik besinler sentezlenir.

1. Şemadaki 'Fotosentez sonucunda organik maddeler üretilir.' ifadesini fotosentezin temel amacıyla değerlendir.
2. Işık enerjisi yardımıyla karbondioksit ve sudan glikoz gibi organik besinlerin sentezlendiğini belirle.
3. İfade doğru olduğundan 'D' okunu seç.

Kendini kontrol et: Fotosentezde inorganik maddelerden organik besin sentezlendiğini kontrol ettin mi?

Suyun parçalanmasıyla oksijen oluşur ve atmosfere verilir.

1. Şemadaki 'Fotosentez sonucunda oksijen gazı açığa çıkar.' ifadesini bitkisel fotosentez ürünleriyle karşılaştır.
2. Tepkimede kullanılan suyun parçalanmasıyla yan ürün olarak oksijen gazı oluşup atmosfere verildiğini hatırla.
3. İfade doğru olduğu için 'D' yönünü işaretle.

Kendini kontrol et: Suyun kullanıldığı fotosentez tepkimesinde atmosfere verilen gazın oksijen olduğunu doğruladın mı?

Su, ışık tepkimelerinde parçalanır; elektron ve proton kaynağıdır. Doğru olduğundan D okunu izlenir.

1. İlk kutudan 'Y' okuyla ulaşılan 'Fotosentezde su kullanılır.' ifadesini incele.
2. Bitkilerin fotosentezde hidrojen ve elektron kaynağı olarak suyu kullandığını belirle.
3. İfade doğru olduğundan 'D' okunu izleyerek bir sonraki kutuya geç.

Kendini kontrol et: Fotosentezin genel denkleminde suyun girenler tarafında yer aldığını kontrol ettin mi?

CO₂ konsantrasyonu arttıkça belli bir noktaya kadar fotosentez hızı artar; sınırlayıcı faktördür.

1. Şemadaki 'Ortamdaki karbondioksit miktarı, fotosentez hızını değiştirebilir.' ifadesini çevresel etkenler açısından değerlendir.
2. Karbondioksit fotosentezin hammaddesi olduğundan ortamdaki derişiminin değişmesinin tepkime hızını etkilediğini belirle.
3. İfade doğru olduğu için 'D' okunu takip et.

Kendini kontrol et: Hammadde olan karbondioksit azaldığında veya arttığında fotosentez hızının değişeceğini düşündün mü?

Bitkiler organik besini fotosentezle kendileri üretir; ototrofturlar.

1. Alt koldaki 'Bitkiler organik besinlerini yalnızca dış ortamdan hazır alır.' ifadesini bitkilerin beslenme şekliyle karşılaştır.
2. Bitkilerin dışarıdan su ve mineral gibi inorganik maddeleri alıp organik besinlerini fotosentezle kendilerinin ürettiğini hatırla.
3. İfade yanlış olduğundan 'Y' okunu seç.

Kendini kontrol et: Üretici (ototrof) canlıların organik besinlerini kendilerinin sentezlediğini kontrol ettin mi?

Işık şiddeti arttıkça hız artar, ancak doyum noktasından sonra diğer faktörler sınırlayıcı olur.

1. Son sütunun ilk kutusundaki 'Işık şiddetindeki artış, belirli bir noktaya kadar fotosentez hızını artırabilir.' ifadesini oku.
2. Işık şiddeti arttıkça birim zamanda soğurulan enerji arttığından hızın doygunluk değerine kadar yükseldiğini, sonra sabitlendiğini belirle.
3. İfade doğru olduğundan 'D' okunu izleyip 1. çıkışa ulaş.

Kendini kontrol et: Doğru karar için kutunun üstündeki 'D' okunu izleyerek 1. çıkışı seçtiğini kontrol ettin mi?

Klorofil her dalga boyunu eşit soğurmaz; kırmızı ve mavi ışıkta hız yüksek, yeşilde düşüktür.

1. Şemadaki 'Işığın dalga boyu, fotosentez hızında değişikliğe yol açar.' ifadesini klorofilin ışık soğurma özelliğiyle ilişkilendir.
2. Klorofilin mor-mavi ve kırmızı ışığı yüksek, yeşil ışığı düşük oranda soğurması nedeniyle hızın dalga boyuna göre değiştiğini belirle.
3. İfade doğru olduğu için 'D' okunu takip ederek 3. çıkışı işaretle.

Kendini kontrol et: Farklı renkli ışıklarda soğurulma farkı oluştuğu için 'D' okuyla 3. çıkışa ulaştığını doğruladın mı?