Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 84
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 84 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
24Helmont deneyi sonucuna göre söğüt fidanının büyümesinin açıklanması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Toprağın ağırlığı neredeyse değişmediği için artış topraktan değil, suyun ve havadaki karbondioksidin fotosentezle organik maddeye dönüşmesinden kaynaklanır.
- Metinden Helmont'un söğüt fidanını beş yıl boyunca yalnızca suladığını ve kendi yorumunun bugün geçerli olmadığını oku.
- Bitkilerin büyümek için gereken organik maddeleri fotosentez yoluyla ürettiğini hatırla.
- Fidanın ağırlık artışını yalnızca sudan değil, su ve havadaki karbondioksidi ışıkla besine dönüştürerek sağladığını açıkla.
- Fidanın kütle artışını topraktan organik besin almasına bağlamak — bitkiler organik besini topraktan almaz, fotosentezle üretir.
- Artışın yalnızca sudan kaynaklandığını söylemek — organik besinin yapısındaki karbon ve oksijen havadaki karbondioksitten gelir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda suyun yanında havadaki karbondioksitin ve ışıkla gerçekleşen fotosentezin rolünü belirttin mi?
25Helmont dışında fotosentezi açıklayan diğer çalışmalar
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu bilim insanlarının deneyleri fotosentezde oksijen, ışık, klorofil ve nişasta rollerini ortaya koymuştur. Kitapta liste verilmediğinden genel bilgidir.
- Bilim tarihinde fotosentezin oksijen, ışık, klorofil, besin ve dalga boyu yönlerini aydınlatan deneyleri hatırla.
- Priestley'nin bitkilerin oksijenle havayı yenilediğini, Ingenhousz'un bunun için ışık ve yeşil kısımların gerektiğini bulduğunu belirt.
- Sachs'ın yaprakta nişasta üretimini, Engelmann'ın ise ışık dalga boyunun fotosentez hızına etkisini gösterdiğini özetle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Van Niel ve Hill çalışmaları (fotosentezde açığa çıkan oksijenin kaynağının su olduğunun kanıtlanması). (Fotosentez mekanizmasını aydınlatan bilim insanı ve bulgusunu doğru eşleştirdiğinde geçerlidir.) · Melvin Calvin çalışması (karbondioksitin organik besine dönüştüğü ışıktan bağımsız tepkimelerin açıklanması). (Bilim tarihinde fotosentezi açıklayan geçerli çalışmalardan biri doğru özetlendiğinde geçerlidir.)
- Engelmann deneyini yalnızca oksijen varlığıyla açıklamak — Engelmann hangi ışık dalga boyunda fotosentezin daha hızlı gerçekleştiğini kanıtlamıştır.
- Yalnızca bilim insanı adlarını sıralayıp bulgularını yazmamak — soru fotosentezi açıklayan çalışmaları sorduğundan temel bulgular belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her bilim insanının fotosentezin hangi özelliğini deneysel olarak ortaya koyduğunu belirttin mi?
26Karanlık ve aydınlıkta bırakılan saksı bitkilerinde beklenen değişimler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Işık olmadan fotosentez yapılamaz, besin üretilemez ve klorofil azalır; bu da ışığın fotosentez için gerekli olduğunu kanıtlar.
- Deneydeki iki saksı bitkisi arasındaki tek farkın karanlık ve aydınlık ortam (ışık varlığı) olduğunu belirle.
- Aydınlıktaki bitkinin ışık alarak fotosentez yapacağını, besin üreteceğini ve yeşil kalarak sağlıklı büyüyeceğini çıkar.
- Karanlıktaki bitkinin ışık alamadığı için fotosentez yapamayacağını, sararıp solacağını ve gelişemeyeceğini açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Aydınlıktaki bitkide nişasta sentezi ve kütle artışı sürerken karanlıktaki bitkide depo besinler tükenir ve ağırlık azalır. (Işıklı ve karanlık ortamdaki fotosentez farkına dayalı doğru fizyolojik değişimler açıklandığında geçerlidir.)
- Düzenli sulanan karanlıktaki bitkinin büyümeyi sürdüreceğini sanmak — su tek başına yetmez, fotosentez için ışık zorunludur.
Kendini kontrol et: Her iki bitkide beklenen değişimi fotosentezin gerçekleşip gerçekleşmemesiyle ilişkilendirerek açıkladın mı?
27Sıcaklığın etkisini gözlemlemek için deneyde değiştirilecek aşama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bağımsız değişken sıcaklık olmalıdır. Bu yüzden son madde değişir, bir bitki ışıklı ve farklı ısılı ortamlarda tutulur; diğer koşullar sabit kalır, ışık ise hepsinde aynı verilir.
- Sıcaklığın etkisini ölçmek için sıcaklığı bağımsız değişken, diğer tüm etkenleri sabit tutulan değişken olarak planla.
- Dördüncü aşamayı değiştirerek bitkileri oda sıcaklığı yerine birbirinden farklı sıcaklıklardaki ortamlarda tut.
- İkinci aşamayı da değiştirerek fotosentez gerçekleşmesi için her iki bitkiye eşit şiddet ve sürede ışık ver.
- Bitki türü, büyüklüğü ve sulama düzenini her iki saksıda aynı bırakarak kontrollü deneyi tamamla.
- Yalnızca sıcaklığı değiştirip ikinci aşamadaki karanlık-aydınlık farkını korumak — iki değişken aynı anda değişeceği için deney kontrollü olmaz.
- Her iki bitkiyi karanlıkta tutup sıcaklığı değiştirmek — ışık olmadan fotosentez yapılamayacağından sıcaklığın etkisi gözlemlenemez.
Kendini kontrol et: Deneyinde iki bitki arasındaki tek farkın sıcaklık olduğunu ve her ikisinin de ışık aldığını kontrol ettin mi?