Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 91
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 91 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
47Üçüncü deneyin ikinciye göre daha fazla CO₂ üretmesinin sebebi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sıcaklık, pH ve maya miktarı aynıdır; tek fark glikoz miktarıdır. Mayalar daha fazla glikozu fermente ettiğinden daha çok CO₂ çıkar.
- Düzenekler karşılaştırılır: sıcaklık, pH ve maya miktarı aynı; 2.'de 1 g, 3.'de 10 g glikoz var.
- Grafikte 30. dakikada 1 g glikozla yaklaşık 150 ml, 10 g glikozla yaklaşık 220 ml CO₂ okunur.
- İlke: Fermantasyonda daha fazla glikoz parçalandıkça daha fazla CO₂ açığa çıkar.
- Maya miktarının farklı olduğunu sanmak — her iki düzenekte de 5 g maya vardır, değişen yalnızca glikoz miktarıdır.
- Sıcaklık farkına bağlamak — tüm düzeneklerde sıcaklık 37 °C ve pH 4,5 olarak sabit tutulmuştur.
Kendini kontrol et: 2. ve 3. düzeneklerin koşullarını karşılaştırdığında yalnızca glikoz miktarının (1 g ve 10 g) değiştiğini doğruladın mı?
48Sıcaklık daha düşük veya yüksek olsaydı CO₂ üretiminin etkilenmesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Fermantasyon enzimlerle yürür. Enzimlerin optimum sıcaklığı vardır (37 °C civarı); düşükte yavaşlar, çok yüksekte yapıları bozulur.
- Etil alkol fermantasyonunun maya hücrelerindeki enzimler aracılığıyla gerçekleştiğini ve deney sıcaklığının 37 °C olduğunu belirle.
- Düşük sıcaklıkta molekül hareketi ve enzim etkinliği yavaşladığından birim zamanda üretilen CO₂ miktarının azalacağını çıkar.
- Optimum değerin üzerindeki yüksek sıcaklıklarda enzimlerin yapısı bozulacağından (denatürasyon) CO₂ üretiminin azalıp duracağını açıkla.
- Sıcaklık arttıkça CO₂ üretiminin sürekli artacağını düşünmek — optimum sıcaklığın üzerinde enzimler denatüre olur ve tepkime durur.
- Düşük sıcaklıkta da enzimlerin denatüre olduğunu yazmak — düşük sıcaklık enzim yapısını bozmaz, yalnızca tepkime hızını düşürür.
Kendini kontrol et: Cevabında hem düşük sıcaklıkta yavaşlamayı hem de yüksek sıcaklıkta denatürasyonla durmayı ayrı ayrı belirttin mi?
49Etil alkol fermantasyonunun kısa açıklaması ve kullanım alanı örnekleri
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Glikoliz sonrası NAD+ yenilenir, ürün olarak etil alkol ve CO₂ çıkar. Hamurun kabarması ve alkollü içeceklerin yapımı örneklerdir.
- Glikozun oksijensiz ortamda önce glikoliz evresiyle piruvata parçalandığını belirt.
- Piruvattan CO₂ ayrılması ve NADH'nin elektron vermesiyle son ürün olarak etil alkol oluştuğunu açıkla.
- Mayaların ürettiği CO₂ ve etil alkolden yararlanılan ekmek mayalanması ve içecek üretimi gibi günlük hayat örnekleri yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Oksijensiz ortamda glikozdan etil alkol ve CO₂ üretilmesidir; hamur mayalanması ve biyoetanol üretiminde kullanılır. (Tanımı doğru kurup ekmek/hamur mayalama veya biyoetanol gibi geçerli kullanım örnekleri veren cevaplar doğrudur.)
- Etil alkol fermantasyonunda CO₂ çıkmadığını sanmak — laktik asit fermantasyonunun aksine etil alkol fermantasyonunda CO₂ açığa çıkar.
- Yoğurt üretimini örnek vermek — yoğurt yapımında etil alkol değil laktik asit fermantasyonu gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Hem tepkimenin oksijensiz ortamda piruvattan etil alkol ve CO₂ ürettiğini hem de günlük kullanım örneğini yazdın mı?
50Deneyde kontrol, bağımlı ve bağımsız değişkenler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Deneyci glikoz miktarını değiştirir, CO₂ üretimi buna bağlı ölçülür; diğer koşullar sabit tutulur.
- Üç düzenekte farklı kurulan özelliği inceleyerek bağımsız değişkeni 'glikoz miktarı' (0 g, 1 g, 10 g) olarak belirle.
- Grafiğin dikey ekseninde glikoz miktarına bağlı ölçülen sonucu bularak bağımlı değişkeni 'üretilen CO₂ miktarı' olarak yaz.
- Her düzenekte eşit tutulan sıcaklık (37 °C), pH (4,5), maya miktarı (5 g) ve süreyi kontrol değişkenleri olarak listele.
- Bağımlı ve bağımsız değişkeni karıştırmak — bizim değiştirdiğimiz glikoz bağımsız, sonucunda ölçülen CO₂ miktarı bağımlı değişkendir.
- Maya miktarını bağımsız değişken sanmak — her üç düzenekte de 5 g maya kullanıldığı için kontrol değişkenidir.
Kendini kontrol et: Değiştirilen (glikoz), ölçülen (CO₂) ve sabit tutulan (sıcaklık, pH, maya, süre) değişkenlerin üçünü de eksiksiz eşleştirdin mi?
51Bataklık mikroorganizmalarının enerji üretim şekline dair doğru ifade
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Elektron taşıma sistemi aktif, son elektron alıcısı oksijen yerine NO₃- ve SO₄ 2- gibi inorganik maddeler olduğundan anaerobik solunum söz konusudur.
- Metindeki ipuçlarını belirle: Oksijensiz ortamda ETS aktiftir ve son elektron alıcısı NO₃- ile SO₄ 2- gibi inorganik maddelerdir.
- Seçenekleri ele: ETS kullanıldığı için B, ATP oksijenli solunumdan az olduğu için C, hücre zarı görev aldığı için E yanlıştır.
- Son elektron alıcısının organik değil inorganik madde olduğunu belirten D seçeneğini işaretle.
- Oksijensiz ortam ifadesini görüp fermantasyon sanarak A veya B'yi seçmek — metinde ETS kullanımı ve inorganik alıcılar açıkça verilmiştir.
- Fermantasyondan fazla ATP üretilmesini oksijenli solunumdan da fazla sanmak — en yüksek ATP verimi oksijenli solunumdadır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin şıkkın metindeki 'NO₃- ve SO₄ 2- gibi inorganik maddelerin son elektron alıcısı olduğu' bilgisiyle birebir örtüştüğünü doğruladın mı?