Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 225
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 225 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
9-1Başçarşı Sebil Çeşmesi görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Bosna Hersek Balkan Yarımadası'ndadır; Osmanlı döneminden kalan Türk-İslam eseridir. Haritada en batıdaki işaretsiz alana yazılır.
- 1 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: Bosna Hersek.
- Bosna Hersek'in Balkan Yarımadası'nda, Avrupa'nın güneydoğusunda olduğunu hatırla.
- Haritada en batıda, Karadeniz'in batısındaki boş daireyi bul ve Bosna Hersek (Balkanlar) yaz.
- Bosna Hersek'i Anadolu'daki daireye yazmak — Bosna Hersek Balkanlar'dadır, Anadolu'nun batısında kalır.
Kendini kontrol et: Yazdığın daire, Anadolu'yu gösteren dairenin batısında mı kalıyor?
9-2Ali Kapu Sarayı görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Ali Kapu Sarayı İran'ın İsfahan kentindedir; haritada Hazar Denizi'nin güneyindeki İran bölgesindeki daireye yazılır.
- 2 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: İran.
- Haritada Hazar Denizi'ni bul; İran onun güneyinde yer alır.
- Hazar Denizi'nin güneyindeki boş daireye İran yaz.
- İran'ı Hazar Denizi'nin doğusundaki Türkistan dairesine yazmak — İran Hazar'ın güneyindedir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin daire Hazar Denizi'nin güneyinde, Anadolu ile Hindistan arasında mı?
9-3Tac Mahal görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Tac Mahal Hindistan'ın Agra kentindedir; haritada Hint Okyanusu'na yakın güneydeki alana yazılır.
- 3 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: Hindistan.
- Haritada Hint Okyanusu yazısını bul; Hindistan onun kuzeyindeki yarımadadır.
- Hint Okyanusu'na en yakın, güneydeki boş daireye Hindistan yaz.
- Hindistan'ı İran dairesiyle karıştırmak — Hindistan daha doğuda, Hint Okyanusu kıyısındaki yarımadadadır.
Kendini kontrol et: Yazdığın daire, haritadaki daireler içinde Hint Okyanusu'na en yakın olanı mı?
9-4Orhun Yazıtları görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Orhun Yazıtları Moğolistan'da Orhun Vadisi'ndedir; haritada Altay Dağları'nın doğusundaki, kuzeydoğudaki daireye yazılır.
- 4 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: Moğolistan.
- Moğolistan'ın Altay Dağları'nın doğusunda, Asya'nın iç kesiminde olduğunu hatırla.
- Haritanın kuzeydoğusundaki, Altay Dağları'nın doğusunda kalan boş daireye Moğolistan yaz.
- Moğolistan'ı Kazakistan dairesine yazmak — Moğolistan Altay Dağları'nın doğusunda, Kazakistan ise batısındadır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin daire, Orta Asya'daki daireler içinde en doğuda olanı mı?
9-5Alp Kurganları ve Balballar görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Kazakistan, Orta Asya'nın kuzey bozkır kuşağındadır; haritada Altay Dağları çevresindeki kuzey daireye yazılır.
- 5 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: Kazakistan.
- Kazakistan'ın Orta Asya'nın kuzeyindeki geniş bozkırlarda, Altay Dağları'nın batısında olduğunu hatırla.
- Altay Dağları yazısının hemen altındaki boş daireye Kazakistan yaz.
- Kazakistan ile Özbekistan dairelerini karıştırmak — Kazakistan daha kuzeyde, Özbekistan Türkistan yazısının altında, daha güneydedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın daire, Özbekistan için seçtiğin dairenin kuzeydoğusunda mı?
9-6Uluğbey Medresesi görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Uluğbey Medresesi Özbekistan'ın Semerkant kentindedir; Türkistan yazısının altındaki merkezi daireye yazılır.
- 6 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: Özbekistan.
- Özbekistan'ın Hazar Denizi'nin doğusunda, Türkistan'ın merkezinde olduğunu hatırla.
- Haritada TÜRKİSTAN yazısının altındaki ortadaki boş daireye Özbekistan yaz.
- Özbekistan'ı İran dairesine yazmak — Özbekistan Hazar'ın doğusunda, İran ise güneyindedir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin daire Hazar Denizi'nin doğusunda ve TÜRKİSTAN yazısına yakın mı?
9-7Mevlana Müzesi ve Camii görselinin haritadaki yerini yazma
Çözüm Yolu
Mevlana Müzesi Konya'dadır; haritada Anadolu'yu gösteren, Karadeniz'in güneyindeki daireye yazılır.
- 7 numaralı görselin altındaki ülke adını oku: Türkiye.
- Türkiye'nin Anadolu'da, Karadeniz'in güneyinde olduğunu hatırla.
- Karadeniz'in güneyindeki, Kafkasya'nın batısında kalan boş daireye Türkiye (Anadolu) yaz.
- Türkiye'yi en batıdaki Balkan dairesine yazmak — o daire Bosna Hersek'e aittir; Anadolu onun doğusundadır.
Kendini kontrol et: Yazdığın daire Karadeniz'in güneyinde ve Balkan dairesinin doğusunda mı?
10Türk kültür ve medeniyetinin geniş coğrafyaya yayılma sebeplerini açıklama
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Türkler hareketli yaşam tarzıyla sürekli göç etti, birçok bölgede devlet kurdu, İpek Yolu üzerinde ticaret ve kültür alışverişi yaptı, İslamiyet'le yeni medeniyet unsurları yaydı.
- Türklerin konargöçer yaşamını düşün: hayvanları için sürekli yeni otlaklara göç ettiklerini belirt.
- Göçler ve fetihlerle farklı bölgelerde birçok devlet kurduklarını ekle.
- İpek Yolu gibi ticaret yolları üzerinde bulunmanın kültür alışverişini artırdığını yaz.
- İslamiyet'i benimseyip yaymalarının yeni bir medeniyet çevresi oluşturduğunu açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İklim değişiklikleri, kuraklık ve nüfus artışı nedeniyle yapılan göçler (Göçün nedeni olarak kültürün yayılmasıyla ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız tek sebep yazmak — soru sebepleri soruyor; göç, devlet kurma, ticaret ve din gibi birkaç sebep belirtilmeli.
- Sebebi açıklamadan sıralamak — her sebebin kültürü nasıl yaydığını kısaca belirtmelisin.
Kendini kontrol et: Yazdığın her sebep, Türk kültürünün yeni bir bölgeye nasıl ulaştığını açıklıyor mu?
11Görsellerden konargöçer ve Türk-İslam dönemine ait olanları ayırma
Çözüm Yolu
Yazıtlar, kurgan ve balballar İslamiyet öncesi bozkır kültürüne aittir. Çeşme, saray, türbe, medrese ve camiler İslam sonrası mimaridir.
- Her görselin ne tür bir eser olduğunu belirle: yazıt, kurgan, balbal, çeşme, saray, türbe, medrese, cami.
- Yazıt, kurgan ve balbalların İslamiyet öncesi bozkır kültürüne ait olduğunu hatırla: 4 ve 5.
- Çeşme, saray, türbe, medrese ve caminin İslamiyet sonrası mimari eserler olduğunu belirle: 1, 2, 3, 6, 7.
- Orhun Yazıtları'nı Türk-İslam dönemine koymak — yazıtlar Göktürk dönemine, yani İslamiyet öncesine aittir.
- Tac Mahal'i Türk kültürü dışında saymak — Babürlüler döneminde yapılmış bir Türk-İslam eseridir.
Kendini kontrol et: Yedi görselin her biri iki gruptan yalnız birine yerleşti mi; toplam 2 + 5 = 7 ediyor mu?