Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 83
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 83 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Uygulama-1 (sol kutu)Dağ eteğindeki birikim şeklini gösteren soldaki kutu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yamaçtan inen akarsu eğimin azaldığı yamaç eteğinde alüvyon biriktirerek birikinti konisi/yelpazesi oluşturur.
- Soldaki kutunun çizgisini izle; dağdan inen akarsuyun yamaç eteğine ulaştığı noktayı gösterdiğini belirle.
- Yamaç eteğinde eğimin birden azaldığını, akarsuyun hızının düştüğünü fark et.
- Hızı düşen akarsuyun taşıdığı alüvyonu burada yelpaze biçiminde biriktirdiğini düşün.
- Metindeki tanımla eşleştir: yamaç eteğindeki bu birikim şekli birikinti konisi (yelpazesi) olarak adlandırılır.
- Delta yazmak — delta akarsuyun denize döküldüğü yerde oluşur, yamaç eteğinde değil.
- Taban seviyesi ovası yazmak — bu ova vadi tabanında genişleyen yatakta oluşur, dağ eteğindeki eğim kırığında değil.
Kendini kontrol et: Gösterilen yer eğimin aniden azaldığı dağ eteği mi, yoksa denize döküldüğü kıyı mı?
Uygulama-2 (üst kutu)Üstteki, vadi içinde düzleşen açık renkli alanı gösteren kutu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akarsu yatağı taban seviyesine yaklaşıp genişlediği yerde biriktirme yaparak taban seviyesi ovasını oluşturur.
- Üstteki kutunun okunu izle; akarsuyun vadi içinde genişleyip düzleştiği kenar alanı gösterdiğini belirle.
- Bu kesimde akarsuyun taban seviyesine yaklaştığını ve yatağını yana doğru genişlettiğini düşün.
- Genişleyen yatakta biriken alüvyonların düz bir ova oluşturduğunu hatırla.
- Metindeki adla eşleştir: bu düzlük taban seviyesi ovası (taşkın ovası) olarak adlandırılır.
- Irmak adası yazmak — ırmak adası suyla çevrili yatak içi birikimdir; bu ok yatak kenarındaki düzlüğü gösteriyor.
- Birikinti konisi yazmak — koni yamaç eteğinde oluşur, akarsuyun genişlediği vadi tabanında değil.
Kendini kontrol et: Gösterilen alan suyla çevrili bir ada mı, yoksa vadi tabanında akarsu kenarındaki geniş düzlük mü?
Uygulama-3 (sağ orta kutu)Sağ ortadaki, akarsu yatağındaki birikinti oluşumunu gösteren kutu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akarsu alüvyonların bir kısmını kendi yatağında biriktirerek ırmak adaları oluşturur.
- Sağ ortadaki kutunun okunu izle; akarsu yatağının ortasındaki açık renkli kara parçasını gösterdiğini belirle.
- Bu kara parçasının her yönden akarsu suyuyla çevrili olduğunu fark et.
- Akarsuyun alüvyonun bir kısmını kendi yatağında biriktirdiğini hatırla.
- Yatak içindeki bu birikim şeklinin adını yaz: ırmak adası.
- Delta yazmak — delta akarsu ağzında denize doğru büyür; bu birikim vadinin içinde, yatağın ortasında.
- Taban seviyesi ovası yazmak — ova yatağın kenarında geniş düzlüktür, suyla çevrili değildir.
Kendini kontrol et: Gösterilen birikim akarsuyun kendi yatağında ve suyla çevrili mi?
Uygulama-4 (sağ alt kutu)Akarsuyun denize döküldüğü yerdeki dallanmış birikim alanının kutusu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akarsuyun denize döküldüğü yerde alüvyonların birikmesiyle kıyıdan açığa doğru büyüyen düzlük deltadır.
- Sağ alttaki kutunun çizgisini izle; akarsuyun denize ulaştığı ağız kesimini gösterdiğini belirle.
- Bu alanda akarsuyun birçok kola ayrıldığını ve kollar arasında karaların oluştuğunu fark et.
- Kıyıda akıntı ve gelgit zayıf olunca alüvyonun ağızda biriktiğini, kıyının denize doğru büyüdüğünü düşün.
- Bu birikim düzlüğünün adını yaz: delta.
- Irmak adası yazmak — kollar arasındaki karalar ada gibi görünse de akarsu ağzındaki bütün birikim alanı deltadır.
- Haliç ile karıştırmak — haliç gelgit aşındırmasıyla oluşan huni biçimli ağızdır, birikim düzlüğü değildir.
Kendini kontrol et: Birikim akarsuyun denize döküldüğü yerde ve denize doğru ilerleyen bir düzlük mü?