Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 90
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 90 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Uygulama 1 (sağ üst etiket)Buzulun ucuna yakın, dağ eteğindeki birikim şeklinin adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Buzulun sürüklediği kum ve çakıl malzemesinin birikmesiyle oluşan şekil morendir; ok buzulun yanındaki birikime işaret ediyor.
- Görseldeki dört kutuyu, metinde geçen dört buzul birikim şekliyle eşleştireceğini belirle: moren, cephe moreni, sandur, drumlin.
- Sağ üstteki kutunun okunu izle; dağ üzerindeki buzulun yamacında, buz üzerindeki koyu çizgilere gittiğini gör.
- Buzulun sürüklediği kum ve çakılın buzulun kenarında ve üzerinde biriktiğini hatırla.
- Buzulun hemen yanında biriken bu malzemenin adını yaz: moren.
- Cephe moreni yazmak — cephe moreni buzulun bittiği yerde set biçimindedir; bu ok dağdaki buzulun üzerini gösteriyor.
- Sirk yazmak — sirk aşınım şeklidir; soru yalnız biriktirme şekillerini soruyor.
Kendini kontrol et: Okun gösterdiği birikim buzulla hâlâ temas hâlinde mi, yoksa buzulun bittiği yerde set mi oluşturuyor?
Uygulama 2 (orta etiket)Buzulun önünde uzanan, göllerin yakınındaki düzlüğün adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Orta ok göller yakınındaki küçük, uzunlamasına tepeciklere işaret ediyor; bunlar drumlindir.
- Ortadaki kutunun okunu izle; buzul dilinin önünde, küçük göllerin yanındaki alana gittiğini belirle.
- Bu alanda uzunlamasına, alçak tepecikler bulunduğunu gözlemle.
- Metne göre eski moren depolarının buzulla yeniden şekillenip ters kaşık biçimli tepelere dönüştüğünü hatırla.
- Bu tepeciklerin adını yaz: drumlin.
- Sandur yazmak — sandur cephe moreninin dış tarafındaki düz, tabakalı birikim düzlüğüdür; tepecik değildir.
- Moren yazmak — moren genel birikimdir; buzulun şekillendirdiği ters kaşık biçimli tepelerin özel adı drumlindir.
Kendini kontrol et: Gösterilen yerde ters kaşık biçimli, akış yönünde uzanan tepecikler var mı?
Uygulama 3 (sol etiket)Ovanın uzak solundaki tepecikli birikim şeklinin adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sol ok çizgili, az eğimli düz birikim alanını gösteriyor; bu sandur düzlüğüdür.
- Soldaki kutunun okunu izle; buzuldan en uzaktaki, yeşil setin ötesinde kalan ova kesimini gösterdiğini belirle.
- Bu alanın az eğimli ve çizgili, tabakalı göründüğünü gözlemle.
- Eriyen buz sularının cephe moreninden ince malzemeyi sürükleyip setin dışına yaydığını hatırla.
- Bu az eğimli birikim düzlüğünün adını yaz: sandur.
- Drumlin yazmak — drumlin tepeciktir ve setin buzul tarafında oluşur; sandur setin dışındaki düzlüktür.
- Delta yazmak — delta akarsuyun denize döküldüğü yerde oluşur; burada malzemeyi buzul erime suyu taşır.
Kendini kontrol et: Gösterilen alan cephe moreninin buzula göre dış tarafında ve düz mü?
Uygulama 4 (alt etiket)Düzlüğü sınırlayan, buzula paralel yığılmış set şeklindeki birikim
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Buzulun bittiği yerde buzula paralel yığılan moren cephe morenidir.
- Alttaki kutunun okunu izle; ovayı enlemesine kesen yeşil, yükselti farkı belirgin set şeklindeki sırta gittiğini belirle.
- Bu setin buzul diline paralel uzandığını ve buzulun eski bitiş çizgisini gösterdiğini düşün.
- Metne göre buzulun bittiği yerde buzula paralel yığılan morenlerin adını bul.
- Cevabı yaz: cephe moreni (moren seti).
- Sandur yazmak — sandur setin önündeki düzlüktür; set biçimli yığılmanın kendisi cephe morenidir.
- Drumlin yazmak — drumlin tek tek küçük tepelerdir; uzun, kesintisiz set değildir.
Kendini kontrol et: Gösterilen şekil buzula paralel uzanan uzun bir set mi?
Uygulama soruBuzul topoğrafyası bölgelerinde yerleşmenin az olma nedenlerini açıklama
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Düşük sıcaklık, kar ve buz örtüsü, dik eğim, morenli taşlı zemin ve tarıma elverişsiz toprak yerleşmeyi sınırlar; ulaşım ve altyapı da güçtür.
- Buzul topoğrafyasının yüksek ve soğuk bölgelerde bulunduğunu hatırla.
- İklimi değerlendir: düşük sıcaklık, uzun kar ve buz örtüsü yaşamı zorlaştırır.
- Araziyi değerlendir: yüksek, engebeli ve dik yamaçlar yerleşim ve ulaşımı güçleştirir.
- Toprağı değerlendir: taşlı moren zemini ve ince, verimsiz toprak tarımı sınırlar.
- Bu nedenleri birleştirerek tarım, ulaşım ve altyapının zor olduğu için yerleşmenin az olduğunu açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğal afet riski: çığ ve buzul hareketleri yerleşmeyi tehlikeli kılar. (İklim ve arazi nedenlerine ek gerekçe olarak verilirse geçerlidir.) · Tarım süresinin kısalığı nedeniyle geçim kaynaklarının sınırlı olması. (Soğuk iklimle ilişkilendirilerek açıklanırsa geçerlidir.)
- Yalnız soğuğu yazmak — soru birden çok neden istiyor; arazi ve toprak koşullarını da eklemek gerekir.
- Neden yerine sonuç yazmak — "nüfus az" demek açıklama değildir; nüfusu azaltan koşulları belirtmelisin.
Kendini kontrol et: Cevabında iklim, arazi ve toprak koşullarından en az ikisini gerekçeleriyle yazdın mı?