Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 106
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 106 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Form 1Metnin alıntılandığı eser ve eser yazarı
Çözüm Yolu
Alıntının altındaki künyede eser adı ve yazar belirtilmiştir.
- Metnin sonundaki sağ alt köşede yer alan künyeye bak.
- Künyede italik yazılan adın eserin adı olduğunu belirle: Bilginin Serüveni.
- Künyedeki kişi adını yazar olarak al: Necati Öner.
- Forma eser adını ve yazarını birlikte yaz: Bilginin Serüveni - Necati Öner.
- Yalnız eser adını yazıp yazarı unutmak — form hem eseri hem yazarı istiyor.
- Metnin başlığını ayrıca eser sanmak — burada başlık ile eser adı aynıdır, künyeyle doğrula.
Kendini kontrol et: Yazdığın eser adı ve yazar, metnin altındaki künyeyle birebir aynı mı?
Form 2Metinde geçen felsefi kavramlar
Çözüm Yolu
Metinde bilginin oluşumu kavram, hüküm ve çıkarım ilişkisiyle anlatılır.
- Metni okurken felsefede özel anlamı olan terimlerin altını çiz.
- Bilginin oluşumunu anlatan terimleri sırala: algı, kavram, hüküm, çıkarım.
- Bilginin sonucu ve değeriyle ilgili terimleri ekle: iradi eylem, doğruluk.
- Ana konu olan bilgi kavramını da listeye kat ve forma yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bilgi, algı, idrak, kavram, hüküm, çıkarım, mutlak bilgi (Metinde geçen idrak ve mutlak bilgi terimleri de felsefi kavram olarak kabul edilir.)
- Nesne, olay gibi gündelik kelimeleri felsefi kavram saymak — metinde özel felsefi anlam taşıyan terimleri seç.
- Yalnız bilgi kavramını yazmak — hüküm ve çıkarım gibi bilginin kuruluş basamakları da kavramdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her kavram, metinde bilginin oluşumu ya da değeriyle ilgili bir görev üstleniyor mu?
Form 3Metinde ele alınan problemler
Çözüm Yolu
Yazar bilginin kavramlarla kurulduğunu ve kavram açıklıklarının değişkenliğini sorunsallaştırır.
- Yazarın her paragrafta neyi açıklamaya çalıştığını bir soru biçiminde düşün.
- İlk paragraftan bilginin nasıl oluştuğu ve algının kavramla ilişkisi sorusunu çıkar.
- Son paragraflardan bilginin doğruluğu ve iradi eylemlerle ilişkisi sorusunu çıkar.
- Bulduğun soruları kısa problem cümleleri hâlinde forma yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İnsan neden mutlak bilgiye erişemez; bilgi neden değişir? (Kavram açıklıklarının değişkenliğini anlatan paragrafa dayanarak yazılırsa geçerlidir.)
- Problem yerine yazarın cevabını yazmak — problem, metnin yanıt aradığı sorudur.
- Metinde olmayan genel felsefe sorularını eklemek — yalnız metnin ele aldığı sorunları yaz.
Kendini kontrol et: Yazdığın her problem bir soru olarak ifade edilebiliyor ve metinde cevabı aranıyor mu?
Form 4Metinde öne sürülen argümanlar
Çözüm Yolu
Yazarın temel savları metindeki ifadelerden çıkarılır.
- Yazarın kesin bir yargı bildirdiği cümleleri metinde bul.
- Algının kavrama dönüşünce bilgi olduğu savını ilk paragraftan al.
- Bilginin kopuk kavramlar değil düzenli bir bütün olduğu savını ikinci paragraftan al.
- İradi eylemlerin bilgiye göre olduğu savını son paragraflardan alıp hepsini forma yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İnsan eksik bir varlık olduğu için mutlak bilgiye erişemez. (Kavramların değişkenliğini anlatan paragraftaki sav olarak eklenirse geçerlidir.)
- Argümanla gerekçeyi karıştırmak — argüman yazarın savunduğu yargıdır, gerekçe onu destekleyen nedendir.
- Metni olduğu gibi kopyalamak — savları kendi cümlelerinle kısaca ifade et.
Kendini kontrol et: Yazdığın her argüman, yazarın savunduğu ve kanıtlamaya çalıştığı bir yargı mı?
Form 5Argümanların gerekçelerinin gösterilmesi
Çözüm Yolu
Her savın metindeki dayanağı eşleştirilir.
- Bir önceki satırda yazdığın her argümanı tek tek ele al.
- Her argüman için metinde "çünkü" anlamı taşıyan dayanağı ara.
- Algı aktarılamaz, kavram aktarılabilir gerekçesini ilk sava bağla.
- Hüküm ve çıkarımın düzen kurması, insanın eksikliği, eylemlerin bilgiye dayanması gerekçelerini ilgili savlarla eşleştir.
- Gerekçe yerine argümanı tekrar yazmak — gerekçe, savın neden doğru olduğunu açıklar.
- Gerekçeleri savlarla eşleştirmemek — her gerekçenin hangi argümanı desteklediği belli olmalı.
Kendini kontrol et: Her gerekçenin başına "Çünkü" koyunca ilgili argümanı mantıklı biçimde destekliyor mu?
Form 6Argümanlara yönelik eleştirel değerlendirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.