Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 140 Cevapları

Taklit anlayışında teknik önemlidir, yaratım anlayışında teknik ifadenin aracıdır. Gerekçeli görüş beklenir.

1. Teknik kuralların ifadeyi sınırlayabileceği durumları düşün.
2. Kuralların beceri kazandırarak ifadeyi güçlendirebileceğini değerlendir.
3. Taklit ve yaratım kuramlarındaki teknik anlayışını karşılaştırarak gerekçeli görüşünü yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısıtlamaz; Croce'ye göre sanat tekniğe bağlı kalmadan sezgilerin ifadesidir. (Yaratım kuramına dayanarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünde kuralların hem sınırlayıcı hem destekleyici yönüne değindin mi?

Birinci çizimde amaç gerçeğe benzerlik, ikincisinde zihinsel yaratımdır. Kişinin çizimine göre ayrıntılar değişir.

1. İlk çizimin amacını belirle: objenin gerçek görünümünü kopyalamak.
2. İkinci çizimin amacını belirle: objeyi zihinde canlandırıldığı, hayal edildiği biçimiyle yansıtmak.
3. İki çizimi gerçeğe benzerlik ve hayal gücü bakımından karşılaştırarak farkı yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Birinci çizim gözleme, ikinci çizim kişisel yoruma dayanır; ikincide ayrıntılar değişmiştir. (Gözlem ile hayal veya yorum karşıtlığı kurulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında hem "gerçek görünüm" hem "hayal gücü" fikri yer alıyor mu?

Birincide gerçeklik aynen yansıtılmaya çalışılmış, ikincide sanatçının iç dünyası ve hayal gücü ifade edilmiştir.

1. Taklit olarak sanat kuramını hatırla: sanat, gerçekliği olduğu gibi yansıtmaktır.
2. Yaratım olarak sanat kuramını hatırla: sanat, sanatçının iç dünyasını yansıtmaktır.
3. Gerçeği kopyalayan birinci çizimi taklide, hayal edilen ikinci çizimi yaratıma eşleştir ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Her çizim için kuramın tanımındaki bir ifadeyi gerekçe olarak kullandın mı?

Değerlendirme kişiseldir. Taklit kuramı beceriyi, yaratım kuramı özgünlüğü öne çıkarır.

1. Taklit kuramının temel düşüncesini özetle: sanat gerçekliğin yansımasıdır, başarı iyi taklit etmektir.
2. Yaratım kuramının temel düşüncesini özetle: sanat sanatçının iç dünyasının özgün ifadesidir.
3. Her kuramın güçlü yönünü belirt: taklit beceriyi, yaratım özgünlüğü öne çıkarır.
4. Kendi görüşünü gerekçesiyle yaz ve arkadaşlarınla paylaş.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yaratım kuramı daha güçlüdür; çünkü fotoğraf gibi araçlar taklidi kolaylaştırırken sanatın değeri özgünlükten gelir. (Bir kuram tercih edilir ama karşı kuramın argümanı da tartışılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Değerlendirmende iki kuramın da bir argümanına değinip kendi görüşünü gerekçelendirdin mi?

Oyun da sanat da zorunluluk dışında, keyif ve özgürlük duygusuyla yapılan etkinliklerdir. Liste grupla hazırlanır.

1. Oyunun özelliklerini düşün: zorunluluk olmadan, keyif için oynanır.
2. Sanatın özelliklerini düşün: Schiller'e göre insan kendini ve duygularını özgürce ifade eder.
3. Haz ve özgürlük açısından ortak noktaları bulup grup listesine ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İkisi de hayal gücünü çalıştırır ve kişiyi gündelik kaygılardan uzaklaştırır. (Haz veya özgürlükle ilişkili ortak bir özellik belirtilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Listendeki her madde hem oyun hem sanat için geçerli mi?

Sanatta kişi duygu ve düşüncelerini serbestçe dile getirir. Karşı görüş de savunulabilir, gerekçe önemlidir.

1. Sanatta insanın duygu ve düşüncelerini nasıl ifade ettiğini düşün.
2. Bu ifadenin kısıtlardan kurtulma anlamına gelip gelmediğini değerlendir.
3. Evet veya hayır yönünde görüşünü bir gerekçeyle açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hayır, sanat geçici bir özgürlük hissi verir; gerçek özgürlük toplumsal ve siyasal koşullara bağlıdır. (Karşı görüş gerekçelendirilerek savunulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünü destekleyen en az bir gerekçe ya da örnek yazdın mı?

Konu, biçim ve teknik seçimi sanatçının özgür iradesini gösterir. Baskı altında üretilen eserler istisnadır.

1. Sanatçının eserde konu, biçim ve teknik seçimlerini nasıl yaptığını düşün.
2. Bu seçimlerin sanatçının özgür iradesini yansıtıp yansıtmadığını değerlendir.
3. Görüşünü gerekçesiyle yaz; baskı altında üretilen eserleri istisna olarak düşün.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Her zaman değil; sansür veya sipariş altında üretilen eserler sanatçının özgür tercihini yansıtmayabilir. (Gerekçelendirilmiş karşı ya da sınırlı görüş olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünü bir örnek ya da gerekçeyle destekledin mi?

Savunan, zarar vermeme ilkesine dayanır. Karşı çıkan, sansüre kapı aralayacağını söyler. Gerekçeli görüş beklenir.

1. Etik sınırların amacını düşün: başkalarına zarar vermemek, hakları korumak.
2. Bu sınırların sanatçının ve alımlayıcının ifadesini nasıl etkileyebileceğini değerlendir.
3. Kısıtlama ile koruma arasında dengeyi gözeterek gerekçeli görüşünü yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısıtlamaz; etik sınırlar özgürlüğü yok etmez, sorumlu kullanılmasını sağlar. (Gerekçelendirilerek savunulursa geçerlidir.) · Kısıtlar; sınırları kimin belirleyeceği belirsiz olduğundan sansüre kapı aralar. (Gerekçelendirilerek savunulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünde hem özgürlüğü hem başkalarının haklarını dikkate aldın mı?

Sanatçı toplumsal ortamda yaşar ve etkilenir; yine de normlara karşı çıkarak yenilik üretebilir.

1. Sanatçının içinde yaşadığı toplumdan nasıl etkilendiğini düşün.
2. Normları aşan, onlara karşı çıkan özgün eser örneklerini değerlendir.
3. Bağımlılık ve bağımsızlık yönlerini tartıp gerekçeli görüşünü yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bağımsızdır; gerçek sanatçı normları aşarak özgün eser yaratır. (Gerekçelendirilerek savunulursa tartışma sorusu olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünü en az bir gerekçe veya örnekle destekledin mi?