Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 200
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 200 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo-1Tanım 1 (olayları dikkatle izleme süreci) için kavram
Çözüm Yolu
Doğrudan veya dolaylı izleme gözlemdir.
- Tanımdaki anahtar ifadeyi buluruz: "olayları ve olguları dikkatle izleme".
- Olguları dikkatle izlemek gözlemin tanımıdır; 1 numaraya Gözlem yazarız.
- Gözlemi deneyle karıştırmak — deneyde kontrollü koşullar oluşturulur; gözlemde olay olduğu gibi izlenir.
Kendini kontrol et: Tanımda kontrollü koşul ya da hipotez testi geçmiyor; bu, deney değil gözlem olduğunu doğruluyor mu?
Tablo-2Tanım 2 (kontrollü koşullarda sistematik gözlem ve ölçüm) için kavram
Çözüm Yolu
Hipotezi test etmek için kontrollü yapılan süreç deneydir.
- Tanımdaki ipuçlarını belirleriz: "hipotezi test etmek", "kontrollü koşullar".
- Kontrollü koşullarda hipotezi sınamak deneyin tanımıdır; 2 numaraya Deney yazarız.
- "Gözlem" sözcüğü geçtiği için Gözlem yazmak — kontrollü koşullar ve hipotez testi bu sürecin deney olduğunu gösterir.
Kendini kontrol et: Bu süreçte koşulları araştırmacı mı düzenliyor? Evetse cevap Deney olmalı.
Tablo-3Tanım 3 (açıklama ve tahmin için önerme) için kavram
Çözüm Yolu
Bilimsel durumu açıklayan ve tahmin sağlayan önerme hipotezdir.
- Tanımda "açıklamak ve tahminde bulunmak için kullanılan önerme" ifadesine dikkat ederiz.
- Henüz doğrulanmamış, açıklama ve tahmin amaçlı önerme hipotezdir; 3 numaraya Hipotez yazarız.
- Hipotezi kuramla karıştırmak — kuram doğrulanmış ve genel kabul gören modeldir; hipotez ise test edilecek önermedir.
Kendini kontrol et: Tanımda "doğrulanmış" ya da "kabul gören" ifadesi yok; bu, Hipotez cevabını destekliyor mu?
Tablo-4Tanım 4 (doğrulanmış genel model) için kavram
Çözüm Yolu
Gözlem ve hipotezi açıklayan, genel kabul gören model kuramdır.
- Tanımdaki ipuçlarını buluruz: "geniş bir dizi gözlem ve hipotezi açıklayan", "doğrulanmış", "genel kabul gören model".
- Birçok gözlem ve hipotezi birlikte açıklayan model kuramdır; 4 numaraya Kuram yazarız.
- Kuramı yasayla karıştırmak — yasa evrensel geçerliliği olan bir ifadedir; kuram ise olguları açıklayan geniş bir modeldir.
Kendini kontrol et: Tanım bir "model"den mi, yoksa tek bir "ifade"den mi söz ediyor?
Tablo-5Tanım 5 (evrensel geçerliliği kanıtlanmış ifade) için kavram
Çözüm Yolu
Çok sayıda gözlem ve deneyle doğrulanmış evrensel ifade yasadır.
- Tanımdaki "doğruluğu kanıtlanmış" ve "evrensel geçerliliğe sahip bilimsel ifade" ipuçlarına bakarız.
- Evrensel geçerliliği olan bilimsel ifade yasadır; 5 numaraya Yasa yazarız.
- "Deney" sözcüğü geçtiği için Deney yazmak — tanım bir süreci değil, deneyler sonucunda ulaşılan ifadeyi anlatıyor.
Kendini kontrol et: Tanım bir süreci mi, yoksa ulaşılmış bir sonucu mu anlatıyor?
Tablo-6Tanım 6 (sistematik nesnel aşamalar bütünü) için kavram
Çözüm Yolu
Bilimsel çalışmalarda izlenen aşamalar bütünü bilimsel yöntemdir.
- Tanımdaki "izlenen sistematik ve nesnel aşamalar bütünü" ifadesine dikkat ederiz.
- Gözlem, hipotez ve deney gibi aşamaların tamamını kapsayan kavram bilimsel yöntemdir; 6 numaraya Bilimsel Yöntem yazarız.
- Tek bir aşamanın adını yazmak — tanım aşamaların bütününden söz ettiği için tek bir aşama doğru olamaz.
Kendini kontrol et: Yazdığım kavram diğer beş kavramı da içine alıyor mu?
1Rıza'nın doğru eşleştirdiği kavramlar
Çözüm Yolu
Doğru eşleşme: 1 Gözlem, 2 Deney, 3 Hipotez, 4 Kuram, 5 Yasa, 6 Bilimsel Yöntem. Rıza'nın 1, 2 ve 5'i yanlıştır.
- Önce doğru eşleşmeyi yazarız: 1 Gözlem, 2 Deney, 3 Hipotez, 4 Kuram, 5 Yasa, 6 Bilimsel Yöntem.
- Rıza'nın eşleştirmelerini sırayla karşılaştırırız: 1-Deney, 2-Yasa ve 5-Gözlem yanlıştır.
- 3-Hipotez, 4-Kuram ve 6-Bilimsel Yöntem doğru cevapla aynıdır; bunları yazarız.
- Doğru eşleşmeyi belirlemeden karşılaştırmaya başlamak — önce cevap anahtarı oluşturulmazsa yanlışlar fark edilmeyebilir.
Kendini kontrol et: Doğru saydığım üç eşleşme ile yanlış saydığım üç eşleşme toplam altı ediyor mu?
2Öykü'nün hatalı eşleştirmeleri
Çözüm Yolu
Öykü'nün 1-Hipotez, 2-Kuram, 3-Yasa, 4-Deney, 5-Bilimsel Yöntem, 6-Gözlem eşleşmelerinin hiçbiri doğru cevapla uyuşmaz.
- Doğru eşleşmeyi hatırlarız: 1 Gözlem, 2 Deney, 3 Hipotez, 4 Kuram, 5 Yasa, 6 Bilimsel Yöntem.
- Öykü'nün eşleşmelerini karşılaştırırız: 1-Hipotez, 2-Kuram, 3-Yasa, 4-Deney, 5-Bilimsel Yöntem, 6-Gözlem.
- Hiçbir numarada kavram doğru cevapla uyuşmadığından altı eşleştirmenin tamamı hatalıdır.
- En az birinin doğru olması gerektiğini düşünüp birini doğru saymak — tek tek kontrol edildiğinde hiçbiri uyuşmaz.
Kendini kontrol et: Öykü'nün her numaradaki kavramı cevap anahtarındakinden farklı mı?
3Selma'nın eşleştirmelerinin doğru olması için yeri değişecek kavramlar
Çözüm Yolu
Selma 2-Yasa ve 5-Deney demiş; doğrusu 2-Deney, 5-Yasa. Diğerleri doğrudur.
- Selma'nın eşleşmelerini doğru eşleşmeyle karşılaştırırız.
- 1-Gözlem, 3-Hipotez, 4-Kuram ve 6-Bilimsel Yöntem doğrudur.
- Selma 2'ye Yasa, 5'e Deney yazmıştır; doğrusu 2-Deney, 5-Yasa olduğundan bu iki kavramın yeri değişmelidir.
- Yalnız bir yanlış kavramı söylemek — yer değiştirme iki kavramı birlikte kapsar: Yasa ve Deney.
Kendini kontrol et: Yasa ile Deney yer değiştirince Selma'nın altı eşleşmesi de cevap anahtarıyla aynı oluyor mu?