Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 202
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 202 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
7Önder'e göre astrolojinin bilim sayılmama nedenleri olan nitelikler
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
8Hipotezlerin test edilebilir olması vurgusu hangi bilim anlayışıyla ilişkili
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hipotezin gözlem ve deneyle test edilmesi, bilimi deneysel kanıta bağlayan anlayışın özelliğidir.
- Önder'in bilim için koyduğu ölçütü metinden bul: hipotezler test edilebilir ve gözlemlerle doğrulanabilir olmalı.
- Bilginin deney ve gözlemle sınanmasını esas alan anlayışın ampirik, pozitivist bilim anlayışı olduğunu hatırla.
- "Doğrulanabilirlik" vurgusunun Mantıkçı pozitivistlerin doğrulama ilkesine karşılık geldiğini belirt.
- Test edilebilirliğin Popper'ın yanlışlanabilirlik ölçütüyle de bağlantılı olduğunu ekleyerek cevabını tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mantıkçı pozitivizm (doğrulanabilirlik ilkesi) (Önder'in "gözlemlerle doğrulanabilmesi" ifadesine dayanılarak açıklanırsa geçerlidir.) · Popper'ın yanlışlanabilirlik ölçütü (Test edilebilirlik vurgusu, hipotezin çürütülebilir olması gerektiğiyle ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız "bilimsel yöntem" yazmak — soru bir bilim anlayışının adını istiyor; pozitivist/ampirik anlayışı açıkça belirtmelisin.
- Kuhn'un paradigma anlayışını yazmak — Önder'in sözlerinde paradigma ya da bilimsel devrim vurgusu yoktur.
Kendini kontrol et: Yazdığın anlayış, bilginin deney ve gözlemle sınanmasını şart koşuyor mu? Önder'in "doğrulanabilir" sözüyle örtüşüyor mu?
9Bilim tanımını genişletme önerisinin yol açacağı tartışmalar
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tanım genişlerse sözde bilimler de bilim sayılabilir; bu da sınırlandırma ölçütü ve bilimin güvenilirliği sorununu gündeme getirir.
- Nurten'in önerisini metinden bul: astroloji yaygın olduğu için bilim tanımı genişletilmeli.
- Önder'in itirazını oku: tanım genişlerse bilimsel olmayan şeyler de kapsama girer, bilimin güvenilirliği azalır.
- Bu itirazın bilim ile sözde bilimi ayırma ölçütü (sınırlandırma) sorununa bağlandığını belirt.
- Bilimin sınırları, bilimsel bilginin güvenilirliği ve bilim dışı bilgilerin değeri tartışmalarını örnek olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bilimsel yöntemin ve deneyle sınamanın vazgeçilmez olup olmadığı tartışılır. (Genişletilmiş tanımın test edilemeyen iddiaları kapsayacağı gerekçesiyle açıklanırsa geçerlidir.)
- Yalnız astrolojinin doğru ya da yanlış olduğunu tartışmak — soru, bilim felsefesinde açılacak genel tartışma konularını istiyor.
- Önder'in güvenilirlik itirazını atlamak — metindeki en önemli ipucu, tanım genişlerse güvenilirliğin azalabileceğidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın tartışmalardan en az biri bilim ile sözde bilimi ayırma ölçütüyle ilgili mi?
10-ArasAras'ın savunduğu filozof ve açıklaması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aras bilimde yanlışlanabilirliği esas alır; çiçek yarayı iyileştirmezse hipotez çürütülür, bilim yanlışların elenmesiyle ilerler.
- Aras'ın sözlerindeki anahtar ifadeleri bul: "hangi durumlarda sonuç vermediği", "hipotez çürütülmüş olur", "yanlışların elenmesi".
- Hipotezin çürütülebilir olmasını bilim ölçütü sayan görüşün yanlışlanabilirlik ilkesi olduğunu hatırla.
- Bu ilkeyi savunan filozofun K. Popper olduğunu yaz.
- Açıklamada bilimin doğruların birikmesiyle değil, yanlışların elenmesiyle ilerlediğini belirt.
- R. Carnap yazmak — Carnap doğrulamayı esas alır; Aras ise hipotezin çürütülebilmesini ölçüt yapıyor.
- Yalnız filozof adını yazmak — soru açıklama da istiyor; yanlışlanabilirlik ilkesini belirtmelisin.
Kendini kontrol et: Seçtiğin filozof, bilimin yanlışların elenmesiyle ilerlediğini savunuyor mu?
10-BerenBeren'in savunduğu filozof ve açıklaması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Beren, yerleşik tıp kurallarını aşan bir durumun yeni bir paradigmaya yol açabileceğini söyler; bu Kuhn'un paradigma ve bilimsel devrim anlayışıdır.
- Beren'in sözlerindeki anahtar ifadeleri bul: "yerleşik tıp kurallarını altüst edecek", "bunalım", "yeni bir tedavi paradigması".
- Bunalım sonrası yeni paradigmanın doğmasını bilimsel devrim olarak açıklayan görüşü hatırla.
- Bu görüşü savunan filozofun T. Kuhn olduğunu yaz.
- Açıklamada olağan bilim, bunalım ve paradigma değişimi aşamalarını kısaca belirt.
- "Mevcut kitaplarla uyum" ifadesine bakıp Carnap yazmak — belirleyici ipucu "bunalım" ve "yeni paradigma" sözleridir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin filozofun kuramında "paradigma" ve "bunalım" kavramları yer alıyor mu?
10-CerenCeren'in savunduğu filozof ve açıklaması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ceren, iddianın tekrarlanan deneylerde olumlu sonuç vermesiyle kanıtlanmasını ister; bu Mantıkçı pozitivistlerin doğrulama (doğrulanabilirlik) ilkesidir.
- Ceren'in sözlerindeki anahtar ifadeleri bul: "defalarca test edilmesi", "her seferinde olumlu sonuç", "bilimsel olarak kanıtlanmış".
- Önermenin deney ve gözlemle doğrulanmasını bilim ölçütü sayan görüşün doğrulanabilirlik ilkesi olduğunu hatırla.
- Bu ilkeyi savunan Mantıkçı pozitivist filozofun R. Carnap olduğunu yaz.
- Açıklamada tekrarlanan olumlu deney sonuçlarının iddiayı doğruladığını belirt.
- K. Popper yazmak — Popper olumlu sonuçlarla kanıtlamayı değil, çürütme denemelerini esas alır.
- Yalnız "deney yapılmalı" demek — açıklamada doğrulama ilkesi ve Mantıkçı pozitivizm adı geçmelidir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin filozof, bilimsel bilgiyi olumlu deney sonuçlarıyla doğrulanma üzerine mi kuruyor?