Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 77 Cevapları

Sayfa 77'deki Varlık Felsefesi şemasında yer alan Fenomenoloji akımının temel argümanı açıklanmıştır.

1. Şemada Fenomenoloji'nin temsilcisini bul: Edmund Husserl.
2. Akımın varlığın ne olduğu problemine cevap verdiğini belirle.
3. Asıl varlığın, bilinçte kavranan özler yani fenomenler olduğunu yaz.
4. Öze ulaşmak için ön yargıların ve rastlantısal niteliklerin paranteze alınması gerektiğini ekle.

Kendini kontrol et: Cevabında hem "öz" ve "bilinç" kavramları hem de paranteze alma yöntemi yer alıyor mu?

Sayfa 77'deki Varlık Felsefesi şemasında yer alan Varoluşçuluk akımının temel argümanı açıklanmıştır.

1. Şemada Varoluşçuluk'un temsilcisini bul: Jean-Paul Sartre.
2. Sartre'ın temel ilkesini hatırla: insanda varoluş özden önce gelir.
3. İnsanın önce var olup sonra özgür seçimleriyle kendi özünü oluşturduğunu yaz.
4. Bu özgürlüğün insana eylemlerinden sorumluluk da yüklediğini ekle.

Kendini kontrol et: Yazdığın görüşte "varoluş özden önce gelir" ilkesi insan için mi kullanılmış?

Gözlenebilirlik, deneyle doğrulanabilirlik, kendi bilincimizin ve düşünmemizin varlığı gibi ölçütler kanıt olarak gösterilebilir.

1. Varlığın var olduğunu gösterebilecek bilgi kaynaklarını düşün: duyular, deney-gözlem ve akıl.
2. Duyularla algıladığımız nesnelerin ve gözlemle doğrulanan olguların kanıt olarak nasıl kullanılabileceğini belirle.
3. Düşünmemizin ve kendi bilincimizin farkında olmamızın da bir kanıt sayılabileceğini değerlendir.
4. Grupta tartışılan kanıtları gerekçeleriyle birlikte ulaştığınız sonuç olarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Düşündüğümü fark etmem, en azından düşünen bir varlığın var olduğunu gösterir. (Akla dayalı bir kanıt olarak gerekçelendirildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her kanıtın hangi bilgi kaynağına (duyu, deney, akıl) dayandığını söyleyebiliyor muyum?

Gerçeklik ölçütü filozofa göre farklıdır; grup kendi gerekçesiyle bir sonuca varabilir.

1. Gerçek varlık ölçütünün filozoftan filozofa değiştiğini hatırla.
2. Materyalizme göre maddi nesnelerin, idealizme göre ideler ve zihinsel olanın gerçek sayıldığını belirle.
3. Düalizmin hem maddeyi hem ruhu gerçek kabul ettiğini ekle.
4. Grubun benimsediği görüşü gerekçesiyle birlikte sonuç olarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hem maddi nesneler hem de ruh ya da zihin gerçek varlıklardır. (Düalist görüş olarak gerekçelendirildiğinde geçerlidir.) · Yalnız fiziksel dünyada yer kaplayan nesneler gerçektir. (Materyalist görüş olarak gerekçelendirildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım sonuç hangi akımın görüşüne dayanıyor ve gerekçesini belirttim mi?

Gorgias evrensel varlık anlayışını reddeder ve varlık hakkında kesin bilgiye ulaşmanın imkânsız olduğunu savunur.

1. Şemada Nihilizm'in "Varlığın Var Olup Olmadığı Problemi"ne bağlı olduğunu ve temsilcisinin Gorgias olduğunu belirle.
2. Nihilizmin bu probleme olumsuz cevap verdiğini, yani varlığı reddettiğini fark et.
3. Gorgias'ın üç aşamalı argümanını sırala: varlık yoktur; olsa bile bilinemez; bilinse bile başkalarına aktarılamaz.
4. Görüşü ve argümanı Gorgias'a dayandırarak kısa bir cümleyle yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım argüman varlığın yokluğu, bilinemezliği ve aktarılamazlığı basamaklarını içeriyor mu?

Madde fiziksel yapıdır, duyularla algılanır ve yok olur; form akılla kavranır ve sonsuzdur.

1. Şemada Realizm'in "Varlığın Var Olup Olmadığı Problemi"ne bağlı olduğunu ve temsilcisinin Aristoteles olduğunu belirle.
2. Realizmin bu probleme olumlu cevap verdiğini, yani varlığın gerçekten var olduğunu kabul ettiğini fark et.
3. Aristoteles'e göre her varlığın madde ve formdan oluştuğunu belirt.
4. Maddenin değişen, duyularla algılanan yön; formun değişmeyen öz olduğunu açıklayarak cevabını yaz.

Kendini kontrol et: Cevabımda varlığın var olduğu kabulü ile madde-form ayrımı birlikte yer alıyor mu?

Platon idealar dünyasını, İbni Sina zorunlu varlık olan Tanrı'yı, Hegel ise tini asıl gerçeklik sayar.

1. Şemada İdealizm'in "Varlığın Ne Olduğu Problemi"ne bağlı olduğunu ve temsilcilerinin Platon, İbni Sina, Hegel olduğunu belirle.
2. İdealizmin gerçekliği maddi değil zihinsel ya da akılsal olarak gördüğünü belirt.
3. Temsilcilerin asıl gerçeklik saydıklarını örnekle: Platon'da idealar, İbni Sina'da zorunlu varlık, Hegel'de tin.
4. Görünüşün ardında duyularla kavranamayan bir gerçeklik bulunduğu argümanıyla cevabını yaz.

Kendini kontrol et: Cevabım gerçekliğin maddi değil zihinsel ya da akılsal olduğunu açıkça söylüyor mu?

Demokritos atomları, Hobbes cisimleri, De La Mettrie insanı bir makine olarak, Marx ise maddeyi ve tarihsel çatışmayı temel alır.

1. Şemada Materyalizm'in temsilcilerini belirle: Demokritos, T. Hobbes, De La Mettrie, K. Marx.
2. Materyalizmin varlığın ne olduğu problemine "madde" cevabını verdiğini belirt.
3. Maddi olmayan hiçbir şeyin gerçek sayılmadığını argüman olarak ekle.
4. İstersen örnekle destekle: Demokritos'ta atomlar, La Mettrie'de makine olarak insan.

Kendini kontrol et: Cevabım gerçek olanın yalnız madde olduğunu ve maddi olmayanın reddedildiğini içeriyor mu?

Bu akımın temsilcisi Descartes'tır; bu sayfada ayrıntılı metin yok, görüş genel bilgiyle yazıldı.

1. Şemada Düalizm'in temsilcisinin R. Descartes olduğunu belirle.
2. "Düalizm" sözcüğünün "ikicilik" anlamına geldiğini hatırla.
3. Varlığın birbirinden bağımsız iki temel öğeye, madde ve ruha (zihin) dayandığını yaz.

Kendini kontrol et: Cevabımda varlığın iki ayrı temel öğesi olan madde ve ruh adıyla geçiyor mu?

Sayfa 76-77'de varlığın ne olduğu problemine yaklaşan Oluş Felsefesi'nin temel görüşü özetlenmiştir.

1. Şemada Oluş Felsefesi'nin bağlı olduğu problemi bul: Varlığın ne olduğu problemi.
2. Akımın temsilcilerini oku: Herakleitos ve A. N. Whitehead.
3. Herakleitos'un varlığın sürekli değiştiğini savunduğunu hatırla.
4. Görüşü yaz: varlık durağan değil, sürekli oluş hâlindedir; değişmeyen tek şey değişimin kendisidir.

Kendini kontrol et: Yazdığın görüş, varlığın değişmez bir öz değil sürekli değişim olduğunu açıkça söylüyor mu?