Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 107
Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 107 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1200 J enerjiyle 10 saniyede su çıkaran pompanın gücü
Çözüm Yolu
P = W/t = 200 J / 10 s = 20 W.
- Verilenler: harcanan enerji 200 J, süre 10 s; istenen güç.
- Güç, birim zamanda harcanan enerjidir: P = E/t.
- P = 200 J ÷ 10 s = 20 W.
- Enerji ile zamanı bölmek yerine çarpmak — güç birim zamandaki enerji olduğundan 200·10 değil 200/10 işlemi yapılmalıdır.
- Sonuç birimini joule (J) yazmak — gücün SI birimi watt (W) olup J/s'ye karşılık gelir.
Kendini kontrol et: 20 W gücü 10 s süreyle çarptığında harcanan 200 J enerjiyi elde ediyor musun?
2Günde 5 saat çalışan klimanın 30 günde 90 TL'lik tüketiminden gücü
Çözüm Yolu
E = 90/1,5 = 60 kWh. Süre 5·30 = 150 h. P = 60/150 = 0,4 kW.
- Verilenler: klima günde 5 saat, 30 gün çalışıyor; bedel 90 TL, 1 kWh 1,5 TL; istenen güç (kW).
- Tüketilen enerji: 90 ÷ 1,5 = 60 kWh.
- Toplam çalışma süresi: 5 · 30 = 150 saat.
- Güç: P = 60 kWh ÷ 150 h = 0,4 kW.
- Yalnızca 1 günlük süreyi (5 h) kullanmak — 90 TL 30 günlük tüketim bedeli olduğundan toplam süre 30·5 = 150 saattir.
- Sonucu watt sanıp 1000'e bölmek veya çarpmak — kWh birimini saate (h) bölünce sonuç doğrudan kW çıkar.
Kendini kontrol et: 0,4 kW × 150 h × 1,5 TL/kWh çarpımı fatura bedeli olan 90 TL'yi veriyor mu?
3İki özdeş asansörün güçlerini karşılaştırma (3. kata 8 s, 24. kata 40 s)
Çözüm Yolu
Zeminden 3. kata 3·4=12 m, 24. kata 24·4=96 m. P=mgh/t ile P1=1,5mg, P2=2,4mg bulunur.
- Verilenler: kat arası 4 m; 1. asansör 3. kata 8 s'de, 2. asansör 24. kata 40 s'de çıkıyor; asansörler özdeş (kütle m).
- Yükseklikler: h1 = 3 · 4 = 12 m, h2 = 24 · 4 = 96 m.
- Sabit süratte yapılan iş potansiyel enerji artışına eşittir: W = mgh.
- Güçler: P1 = mg·12/8 = 1,5mg, P2 = mg·96/40 = 2,4mg.
- Oran: P1/P2 = 1,5/2,4 = 5/8; ikinci asansörün gücü birincinin 1,6 katıdır.
- Zemin kattan 3. kata çıkışı 2 kat sanmak — zemin kat 0 kabul edildiğinden 3. kata çıkışta 3 kat (12 m) yükselme olur.
- Yalnızca çıkılan yüksekliğe bakıp süreyi katmamak — güç birim zamandaki iş olduğundan yükseklik artışları mutlaka geçen süreye bölünmelidir.
Kendini kontrol et: Kat yüksekliği 4 m sadeleştiğinde bile (3/8) ÷ (24/40) oranı yine 5/8 sonucunu veriyor mu?
4Enerji-zaman grafiğinden P1/P2 oranını bulma
Çözüm Yolu
İlk saniyede enerji 0'dan 8 J'e: P1 = 8 W. İkinci saniyede 8'den 50 J'e: P2 = 42 W. Oran 8/42 = 4/21.
- Grafikte düşey eksen enerjiyi (J), yatay eksen zamanı (s) gösterir; P1/P2 oranı isteniyor.
- (0-1) s aralığında enerji 0 J'den 8 J'e çıkar: harcanan enerji 8 J, P1 = 8 J / 1 s = 8 W.
- (1-2) s aralığında enerji 8 J'den 50 J'e çıkar: harcanan enerji 50 − 8 = 42 J, P2 = 42 J / 1 s = 42 W.
- Güç = enerji / zaman ilişkisini kullandık; oran P1/P2 = 8/42.
- Pay ve paydayı 2 ile sadeleştiririz: P1/P2 = 4/21 (birimsiz oran).
- İkinci aralıkta harcanan enerjiyi doğrudan 50 J almak — (1-2) s aralığındaki enerji değişimi 50−8 = 42 J'dür.
- İkinci aralığın süresini 2 s almak — (1-2) s aralığında geçen süre Δt = 2−1 = 1 s'dir.
Kendini kontrol et: Her iki 1 saniyelik aralıkta harcanan enerjilerin toplamı (8 J + 42 J) grafikteki 50 J değerini veriyor mu?