Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 117
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 117 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-1Kimyasal bağlarda depolanan enerjinin tepkimeyle açığa çıkması hangi enerji biçimi
Çözüm Yolu
Kimyasal bağlarda depolanan enerji kimyasal tepkimeyle açığa çıkar.
- Tanımdaki 'moleküllerin kimyasal bağlarında depolanmış' ve 'kimyasal tepkime' anahtar ifadelerini belirle.
- Atomlar arası bağlarda depolanan enerji türünün kimyasal enerji olduğunu hatırla.
- Enerji biçimleri sütunundaki 'ç) Kimyasal enerji' seçeneğini bularak yay ayraç içine 'ç' yaz.
- Nükleer enerji ile karıştırmak — nükleer enerji atom çekirdeğinden, kimyasal enerji ise molekül bağlarından kaynaklanır.
Kendini kontrol et: Besinlerin veya yakıtların yanmasıyla açığa çıkan enerjinin bu tanımla uyuşup uyuşmadığını kontrol et.
2-cElektrik üretimi dışında tıp, endüstri, uzay, savunmada kullanılan enerji
Çözüm Yolu
Nükleer enerji elektrik dışında tıp, endüstri, uzay ve savunmada da kullanılır.
- Cümledeki 'elektrik üretimi dışında tıp, endüstri, uzay çalışmaları ve savunma sanayisi' kullanım alanlarına odaklan.
- Santrallerde elektrik üretmekle tanınan, ayrıca radyoterapi ve uzay araçlarında da yararlanılan enerjinin nükleer enerji olduğunu belirle.
- Sözcük kutusundan 'nükleer' kelimesini seçerek boşluğa yaz.
- Boşluğa 'elektrik' yazmak — cümle 'elektrik üretimi dışında' diyerek elektrik üretmek için kullanılan kaynak enerjiyi sormaktadır.
Kendini kontrol et: Cümleyi 'nükleer enerji' ile okuyup hem santrallerde elektrik üretimini hem tıbbi radyasyon uygulamalarını karşıladığını kontrol et.
2-çİki küreyi bağlayan telde elektronların hareketi sonucu oluşan enerji
Çözüm Yolu
İletkende elektronların hareketi elektrik enerjisi oluşturur.
- Cümledeki 'yüklü iki küre', 'iletken tel' ve 'elektronların hareketi' ipuçlarını incele.
- İletken üzerindeki elektrik yüklerinin düzenli hareketinin elektrik akımı ve elektrik enerjisi oluşturduğunu hatırla.
- Verilen sözcüklerden 'elektrik' kelimesini seçerek boşluğu tamamla.
- Elektron hareketini molekül titreşimi sanıp 'ısı' yazmak — iletkende serbest elektronların yük farkıyla akması elektrik enerjisidir.
Kendini kontrol et: Basit bir elektrik devresinde telden geçen yük hareketinin hangi enerjiyi taşıdığını düşünerek cevabını doğrula.
2-dSismik alet, ultrason, sonar, hoparlör gibi cihazlarda yararlanılan enerji
Çözüm Yolu
Bu cihazlar ses enerjisinden yararlanır.
- Cümlede sıralanan ultrason, sonar, hoparlör ve kulaklık gibi cihazların ortak çalışma ilkesine odaklan.
- Bu araçların ses dalgalarını üretme, yayma veya algılama yoluyla ses enerjisinden yararlandığını belirle.
- Kutucuktaki sözcükler arasından 'ses' kelimesini seçip boşluğa yaz.
- Kutucuktaki 'dalga' veya 'titreşim' sözcüğünü seçmek — boşluktan sonra 'enerjisinden' geldiği için enerji biçimi olan 'ses' yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Hoparlör ve kulaklığın doğrudan hangi enerji biçimini kulağımıza ulaştırdığını düşünerek boşluğu kontrol et.
2-eÇaydaki moleküllerin kinetik ve potansiyel enerji toplamının adı
Çözüm Yolu
Moleküllerin kinetik ve potansiyel enerjilerinin toplamına iç enerji denir.
- Cümlenin bardağın kendisini değil, içeceği oluşturan 'moleküllerin' kinetik ve potansiyel enerjileri toplamını sorduğuna dikkat et.
- Madde taneciklerinin tüm hareket ve bağ enerjileri toplamının iç enerji olarak tanımlandığını hatırla.
- Verilen sözcük listesinden 'iç enerji' ifadesini seçerek boşluğa yaz.
- Boşluğa 'ısı' yazmak — ısı maddenin sahip olduğu toplam tanecik enerjisi değil, sıcaklık farkıyla alınıp verilen enerjidir.
- Boşluğa 'mekanik' yazmak — mekanik enerji moleküllerin değil, cismin bütününün hareket ve konum enerjisi toplamıdır.
Kendini kontrol et: Tanımın makroskopik cisim hareketini mi yoksa tanecik düzeyindeki toplam enerjiyi mi anlattığını karşılaştırarak kontrol et.
2-fBelli kaynaktan yayılan elektromanyetik dalga
Çözüm Yolu
Kaynaktan yayılan elektromanyetik dalga ışıktır.
- Cümledeki 'belli bir kaynaktan yayılan' ve 'elektromanyetik bir dalgadır' ifadelerini incele.
- Boşlukta da yayılabilen elektromanyetik dalga niteliğindeki enerji biçiminin ışık olduğunu belirle.
- Sözcük kutusundan 'ışık' kelimesini seçip boşluğa yaz.
- Boşluğa 'ses' yazmak — ses elektromanyetik değil mekanik bir dalgadır ve yayılmak için maddesel ortam gerektirir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin enerjinin Güneş'ten Dünya'ya uzay boşluğunu geçerek elektromanyetik dalga olarak ulaşıp ulaşmadığını kontrol et.
1-2Atom çekirdeğinin bölünmesinden elde edilen enerji
Çözüm Yolu
Çekirdek bölünmesi (fisyon) nükleer enerji verir.
- İfadedeki 'atom çekirdeğinin bölünmesi' anahtar kavramına odaklan.
- Çekirdek tepkimeleri sonucunda açığa çıkan enerjinin nükleer enerji olduğunu belirle.
- Sağ sütundaki 'a) Nükleer enerji' seçeneğini seçerek yay ayraç içine 'a' harfini yaz.
- Kimyasal enerji seçmek — kimyasal tepkimelerde çekirdek bölünmez, yalnızca atomlar arası bağlar değişir.
Kendini kontrol et: Tanımın elektron bağlarını mı yoksa atom çekirdeğini mi temel aldığını tekrar kontrol et.
1-3Hidrolik santralde akan suyun türbini döndürmesiyle oluşan enerji
Çözüm Yolu
Türbin jeneratörü döndürür, elektrik enerjisi oluşur. b ve d seçenekleri kullanılmayabilir.
1-4İletimi için maddesel ortam gereken, boşlukta yayılmayan enerji
Çözüm Yolu
Ses dalgaları yayılmak için madde ister, boşlukta yayılmaz.
- Tanımdaki 'maddesel bir ortama ihtiyaç duyma' ve 'boşlukta yayılmama' koşullarını incele.
- Taneciklerin titreşimiyle yayılan mekanik dalga niteliğindeki enerjinin ses olduğunu hatırla.
- İkinci sütundan 'c) Ses' seçeneğini eşleştirip yay ayraç içine 'c' yaz.
- Işık enerjisi ile karıştırmak — ışık elektromanyetik dalga olduğundan uzay boşluğunda yayılabilir, ses yayılamaz.
Kendini kontrol et: Uzay boşluğunda patlamaların görülebildiği hâlde neden duyulamadığını düşünerek cevabını doğrula.
1-5Cihaz çalıştırma, aydınlatma, ısıtma, soğutma amaçlı kullanılan enerji
Çözüm Yolu
Bu işler için günlük hayatta elektrik enerjisi kullanılır.
- Cihaz çalıştırma, aydınlatma, ısıtma ve soğutma gibi günlük kullanım alanlarına dikkat et.
- Bu farklı işlevlerin tamamına kolayca dönüştürülebilen enerjinin elektrik enerjisi olduğunu belirle.
- Sağ sütundaki 'e) Elektrik enerjisi' seçeneğini bularak yay ayraç içine 'e' yaz.
- Yalnızca 'ışık sağlamak' veya 'ısıtmak' ifadesine bakıp ışık ya da ısı seçmek — tüm işlevleri kapsayan enerji elektriktir.
Kendini kontrol et: Evdeki lamba, klima, fırın ve televizyonun ortak olarak hangi enerjiyle çalıştığını kontrol et.
1-6Sıcaklıkları farklı maddeler arasında alışveriş olması sonucu oluşan enerji
Çözüm Yolu
Isı, sıcaklık farkı nedeniyle maddeler arasında aktarılan enerjidir.
- Tanımdaki 'sıcaklıkları farklı maddeler arasında enerji alışverişi' ifadesini belirle.
- Sıcak maddeden soğuk maddeye aktarılan bu enerjinin ısı olarak adlandırıldığını hatırla.
- Enerji biçimleri listesinden 'g) Isı' seçeneğini bularak yay ayraç içine 'g' yaz.
- Isıyı maddenin tek başına sahip olduğu enerji sanmak — ısı yalnızca sıcaklık farkı varken aktarılan enerjidir.
Kendini kontrol et: İki maddenin sıcaklıkları eşitlendiğinde bu enerji alışverişinin durup durmayacağını düşünerek eşleştirmeyi doğrula.
1-7Kaynaktan dalgalar halinde yayılan ve ısı yayan enerji
Çözüm Yolu
Işık, kaynaktan dalgalar halinde yayılan enerji biçimidir.
- İfadedeki 'belli bir kaynaktan çıkan' ve 'dalgalar hâlinde yayılan' ipuçlarını belirle.
- Elektromanyetik dalgalar hâlinde yayılıp çarptığı yüzeyleri ısıtabilen enerji biçiminin ışık olduğunu saptayarak güneşle sınırlama.
- Sağ sütundaki 'f) Işık' seçeneğini seçip yay ayraç içine 'f' harfini yaz.
- Güneş enerjisi ile karıştırmak — tanım yalnızca Güneş'i değil, lamba ve ateş gibi her kaynağı kapsayan ışığı anlatır.
- Cümlede 'ısı yayan' geçtiği için 'g) Isı' seçmek — ısı sıcaklık farkıyla aktarılan enerjidir ve 6. maddeyle eşleşir.
Kendini kontrol et: Hem Güneş'in hem de akkor lambanın çevresini aydınlatırken aynı zamanda ısıtmasını düşünerek cevabını kontrol et.
2-aHavaya atılan topun kinetik ve potansiyel enerji toplamı boşluğu
Çözüm Yolu
Kinetik ve potansiyel enerji toplamı mekanik enerjidir.
- Cümlede boşluktaki enerjinin, cismin kinetik ve potansiyel enerjilerinin toplamı olarak tanımlandığını gör.
- Bir cismin hareket ve konum enerjileri toplamına mekanik enerji dendiğini hatırla.
- Kutucuklardaki sözcükler arasından 'mekanik' kelimesini seçerek boşluğa yaz.
- İç enerji yazmak — iç enerji cismin bütününün değil, maddeyi oluşturan atom ve moleküllerin enerjileri toplamıdır.
Kendini kontrol et: Boşluğa 'mekanik' yazdığında 'Mekanik enerji = Kinetik enerji + Potansiyel enerji' bağıntısının sağlandığını kontrol et.
2-bPil ve akülerde elektrik enerjisinin hangi yöntemlerle depolandığı
Çözüm Yolu
Pil ve akülerde enerji kimyasal yöntemlerle depolanır.
- Cümlede pil ve akü gibi üreteçlerde enerjinin nasıl depolandığının sorulduğunu belirle.
- Üreteçlerin içindeki maddelerin tepkimeleriyle enerjinin bağlarda tutulduğunu, yani kimyasal yöntem kullanıldığını hatırla.
- Verilen sözcük listesinden 'kimyasal' kelimesini seçip boşluğa yerleştir.
- Boşluğa 'elektrik' yazmak — cümlede elektrik enerjisinin hangi yöntemle depolandığı sorulmaktadır, pilde depolama kimyasal yolla olur.
Kendini kontrol et: Pil bittiğinde içindeki maddelerin tepkimeye girme kapasitesinin tükendiğini düşünerek 'kimyasal' sözcüğünün uyumunu doğrula.