Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 119
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 119 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5-aŞemada reaktör, türbin ve jeneratördeki enerji biçimleri
Çözüm Yolu
Çekirdek bölünmesiyle açığa çıkan ısı suyu buharlaştırır, buhar türbini döndürür, jeneratör elektrik üretir.
- Şemada enerji akışını reaktör, türbin ve jeneratör sırasıyla takip et.
- Reaktör bölümünde radyoaktif yakıtın çekirdek bölünmesiyle nükleer enerjinin ısı enerjisine dönüştüğünü belirle.
- Türbin bölümünde yüksek basınçlı su buharının ısısının türbin kanatlarını döndürerek kinetik (mekanik) enerjiye dönüştüğünü yaz.
- Jeneratör bölümünde dönme hareketinden kaynaklanan kinetik enerjinin elektrik enerjisine dönüştüğünü ifade et.
- Reaktörde doğrudan elektrik üretildiğini sanmak — reaktörde önce ısı açığa çıkar, elektrik jeneratörde üretilir.
- Türbin ile jeneratörün görevini karıştırmak — türbin buharla dönerek mekanik enerji üretir, jeneratör bunu elektriğe çevirir.
Kendini kontrol et: Yazdığın enerji biçimleri nükleerden başlayıp ısı, mekanik ve son olarak elektrik enerjisine ulaşıyor mu?
5-bNükleer reaktörlerin enerji üretim süreci
Çözüm Yolu
Nükleer enerji sırasıyla ısıya, kinetik enerjiye ve elektrik enerjisine dönüşür.
- Şemadaki reaktör çekirdeğinden elektrik iletim hatlarına uzanan bağlantıları sırasıyla incele.
- Reaktörde radyoaktif atom çekirdeklerinin bölünmesiyle yüksek miktarda ısı açığa çıktığını belirt.
- Açığa çıkan ısının suyu ısıtarak buharlaştırdığını ve oluşan buharın türbini döndürdüğünü açıkla.
- Dönen türbine bağlı jeneratörün mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek şebekeye aktardığını özetle.
- Suyun buharlaşması aşamasını atlamak — reaktördeki ısı türbini doğrudan değil, su buharı aracılığıyla döndürür.
Kendini kontrol et: Açıklamanda çekirdek bölünmesi, suyun buharlaşması, türbinin dönmesi ve jeneratörde elektrik üretimi adımlarının tümü var mı?
6-1Metindeki numaralı makinelerde elektriğin dönüştüğü enerji biçimleri
Çözüm Yolu
Cihazlarda elektrik enerjisi esas olarak mekanik veya ısı enerjisine dönüşür; ses ve ışık yan ürün olabilir.
- Metindeki (I) ile (VI) arasındaki numaralı elektrikli ev aletlerini ve temel işlevlerini tek tek belirle.
- Hamur makinesi (I) ve çırpıcıda (III) elektriğin karıştırma hareketiyle esas olarak mekanik enerjiye (yanında ses ve ısıya) dönüştüğünü yaz.
- Buzdolabında (II) mekanik enerji ve ısı aktarımı oluştuğunu; fırın (IV) ve kahve makinesinde (VI) ısı (fırında ayrıca ışık) üretildiğini belirt.
- Bulaşık makinesinde (V) hem su ısıtıldığı hem de pervane döndüğü için elektriğin ısı ve mekanik enerjiye dönüştüğünü ifade et.
- Numarasız geçen elektrikli süpürgeyi listeye katmak — soru yalnızca metinde numaralandırılmış (I–VI) makineleri istemektedir.
- Bulaşık makinesinde yalnız mekanik enerji yazmak — makine suyu ısıttığı için elektrik ısı enerjisine de dönüşür.
Kendini kontrol et: Birden altıya kadar tüm numaralı cihazların temel işlevine uygun ana enerji dönüşümünü yazdığını kontrol ettin mi?
6-2Enerji biçimlerinin ortak özelliği ve günlük hayattan örnek
Çözüm Yolu
Enerji yoktan var olmaz, vardan yok olmaz; yalnızca biçim değiştirir.
- Farklı enerji biçimlerinin temel ortak özelliğinin, enerjinin yok olmadan bir biçimden diğerine dönüşebilmesi olduğunu belirle.
- Günlük hayatta sık kullanılan bir araç seçerek hangi enerji biçiminin hangisine dönüştüğünü açıkça yaz.
- Örneğin aydınlatmada kullanılan ampulde elektrik enerjisinin ışık ve ısı enerjisine dönüştüğünü ifade et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hepsi birbirine dönüşebilir. Örnek: ütüde elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüşür. (Ortak özellik olarak birbirine dönüşebilmeyi belirtip günlük hayattan doğru bir enerji dönüşümü örneği verdiğinde geçerlidir.) · Enerji biçimleri birbirine dönüşebilir. Örnek: el fenerinde pilin kimyasal enerjisi elektrik, ışık ve ısıya dönüşür. (Enerjinin dönüşüm özelliğini ve fiziksel olarak doğru bir günlük yaşam örneğini içerdiğinde geçerlidir.)
- Yalnızca bir cihaz adı yazıp bırakmak — cihazda hangi enerjinin hangi enerjiye dönüştüğü açıkça belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Hem enerji biçimlerinin birbirine dönüşebilme özelliğini hem de günlük hayattan açık bir dönüşüm örneğini yazdın mı?