Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 121
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 121 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3Topun yerden belirli yükseklikte sahip olduğu enerji türü
Çözüm Yolu
Yerden belli yükseklikte duran top, konumu nedeniyle yer çekimi potansiyel enerjisine sahiptir.
- Topun serbest bırakılmadan önce yerden belirli bir yükseklikte hareketsiz tutulduğu durumu dikkate al.
- Cisimlerin bulundukları konum (yükseklik) nedeniyle depoladıkları enerjinin yer çekimi potansiyel enerjisi olduğunu belirle.
- Serbest bırakılmadan önce topa kinetik enerji yazmak — bırakıldığı anda topun hızı sıfır olduğundan yalnız potansiyel enerjisi vardır.
- Esneklik potansiyel enerjisi yazmak — yüksekte tutulan topta sıkışma değil, konumdan kaynaklanan yer çekimi potansiyel enerjisi bulunur.
Kendini kontrol et: Belirttiğin enerji türü topun hareketinden değil, yerden olan yüksekliğinden mi kaynaklanıyor?
4Top yere yaklaştıkça hızındaki değişimin açıklanması
Çözüm Yolu
Yükseklik azalırken potansiyel enerji azalır ve kinetik enerjiye dönüşür; kinetik enerji arttığı için hız artar.
- Serbest bırakılan topun yer çekimi kuvveti etkisinde aşağı doğru hareket ettiğini düşün.
- Top yere yaklaştıkça yüksekliğinin azaldığını ve yer çekimi potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dönüştüğünü belirle.
- Kinetik enerjisi artan topun yere yaklaştıkça hızının arttığını ifade et.
- Topun sabit hızla düştüğünü düşünmek — yer çekimi kuvveti topu sürekli hızlandırır ve kinetik enerjisini artırır.
Kendini kontrol et: Açıklaman potansiyel enerjinin azalmasıyla kinetik enerjinin ve dolayısıyla hızın artmasıyla uyumlu mu?
5Farklı yüksekliklerden bırakılan topun çarpışmadan sonra farklı yüksekliklere çıkma nedeni
Çözüm Yolu
Daha yüksekten bırakılan topun potansiyel enerjisi daha fazladır; yere çarpınca daha çok kinetik enerji kazanır ve daha yükseğe çıkar. Çarpmada bir kısım enerji ısı ve sese dönüşür.
- Yer çekimi potansiyel enerjisinin cismin bırakıldığı yüksekliğe bağlı olduğunu hatırla.
- Daha yüksekten bırakılan topun başlangıçta daha büyük potansiyel enerjiye sahip olduğunu belirle.
- Başlangıç enerjisi büyük olan topun yere daha büyük kinetik enerjiyle çarpıp çarpışma sonrasında daha yükseğe çıktığını açıkla.
- Topun ilk bırakıldığı yüksekliğe geri çıkacağını sanmak — çarpmada enerjinin bir kısmı ısı ve sese dönüşür.
Kendini kontrol et: Daha yüksekten bırakılan topun başlangıç potansiyel enerjisinin daha fazla olduğunu belirttin mi?
Değerlendirme 1Elmanın ağaçtan serbest düşmesinde gerçekleşen enerji dönüşümü ve nedeni
Çözüm Yolu
Elma düşerken yüksekliği azalır, potansiyel enerjisi azalır; hızı arttığı için kinetik enerjisi artar. Neden, yer çekimi kuvvetinin elmayı hızlandırmasıdır.
- Dalda duran elmanın yerden yüksekliği nedeniyle başlangıçta yer çekimi potansiyel enerjisine sahip olduğunu belirle.
- Elma düşerken yüksekliği azaldığı ve hızı arttığı için potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüştüğünü yaz.
- Bu dönüşümün nedeninin, yer çekimi kuvvetinin elmayı aşağı çekerek hızlandırması olduğunu açıkla.
- Dönüşüm yönünü ters yazmak — düşen elmanın yüksekliği azaldığından potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür.
- Yalnızca enerji dönüşümünü yazıp nedenini atlamak — sorunun ikinci kısmında yer çekimi kuvvetinin etkisi de açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Cevabında hem potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüştüğünü hem de bunun yer çekimi kuvvetinden kaynaklandığını yazdın mı?
Değerlendirme 2Dalda duran kuş ile aynı seviyede uçan kuşun sahip olduğu enerjiler
Çözüm Yolu
Aynı seviyede oldukları için ikisinin potansiyel enerjisi eşittir; hareket eden kuşun ek olarak kinetik enerjisi vardır.
- Her iki kuşun da yerden yüksekte bulunduğunu, bu nedenle ikisinin de yer çekimi potansiyel enerjisine sahip olduğunu belirle.
- Dalda duran kuş hareketsiz olduğu için kinetik enerjisinin olmadığını, yalnız potansiyel enerjiye sahip olduğunu yaz.
- Aynı seviyede uçan kuşun ise hem yüksekliğinden dolayı potansiyel enerjiye hem de hareketinden dolayı kinetik enerjiye sahip olduğunu belirt.
- Uçan kuşta yalnız kinetik enerji olduğunu sanmak — uçan kuş yerden yüksekte olduğu için potansiyel enerjiye de sahiptir.
Kendini kontrol et: Duran kuş için yalnız potansiyel enerjiyi, uçan kuş için ise hem potansiyel hem kinetik enerjiyi belirttin mi?