Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 14
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 14 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Sabit sürat ile sabit hız arasındaki farklar neler olabilir?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sabit hızda cisim doğru boyunca gider; sabit süratte ise eğrisel yolda da gidebilir, çünkü sadece büyüklük sabit kalır.
- Süratin skaler (yalnız büyüklük), hızın ise vektörel (büyüklük ve yön) bir büyüklük olduğunu hatırlayın.
- Sabit süratte yalnız büyüklüğün korunduğunu, dolayısıyla aracın eğrisel yolda yön değiştirebileceğini belirleyin.
- Sabit hızda hem büyüklüğün hem yönün değişmemesi gerektiğini, yani hareketin doğrusal olduğunu ifade edin.
- Sürat ve hızı eş anlamlı saymak — viraj dönen aracın sürati sabit kalsa bile yönü değiştiği için hızı sabit değildir.
Kendini kontrol et: Sabit süratle viraj dönen bir aracın hızının neden değiştiğini yön kavramıyla açıklayabiliyor muyum?
2Yarış otomobillerinin aynı sürate daha kısa sürede ulaşması hangi temel hareket kavramıyla açıklanabilir?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yarış otomobillerinin ivmesi daha büyüktür; aynı hız değişimini daha kısa sürede sağlarlar.
- Metindeki iki aracın aynı sürat değişimine (0'dan 100 km/h'ye) farklı sürelerde (10 s ve 3 s) ulaştığını tespit edin.
- Birim zamandaki hız değişimini ifade eden temel hareket kavramının ivme (a=Δv/Δt) olduğunu belirleyin.
- Süre kısaldıkça birim zamandaki hız değişimi büyüdüğünden bu durumun ivme kavramıyla açıklandığını yazın.
- Bunu yalnız yüksek süratle açıklamak — iki araç da aynı sürate ulaştığından fark son süratte değil, birim zamandaki hız değişimindedir.
Kendini kontrol et: Hız değişimi aynıyken süre küçüldüğünde a=Δv/Δt bağıntısına göre ivmenin büyüdüğünü doğruladım mı?
3Bir cismin hızı düzenli artarken konumu nasıl değişir?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hız arttıkça birim zamandaki yer değiştirme büyür, bu yüzden konum-zaman ilişkisi doğrusal değil eğrisel olur.
- Hızın birim zamandaki yer değiştirme miktarını gösterdiğini dikkate alın.
- Hız düzenli arttığında cismin her eşit zaman aralığında bir öncekinden daha fazla yer değiştireceğini çıkarın.
- Dolayısıyla konumun zamanla doğrusal değil, eşit sürelerde giderek artan miktarlarda değiştiğini belirtin.
- Hız düzgün artıyor diye konumun da eşit aralıklarla artacağını sanmak — eşit konum artışı sabit hızlı harekete aittir.
Kendini kontrol et: Hızı artan bir aracın ikinci saniyede aldığı yolun birinci saniyedekinden daha büyük olduğunu düşündüm mü?
4Otonom araçlar yaygınlaşırsa insan faktörü kaynaklı kazalar ve hava kirliliği ne ölçüde azalır?
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sensör ve elektronik kontrol ani hızlanma-frenlemeyi azaltır; ancak sonuç trafik yoğunluğu ve enerji kaynağına da bağlıdır.
- Metindeki ani hızlanma ve frenlemenin yakıt tüketimini, CO₂ salınımını ve kaza riskini artırdığı bilgisini belirleyin.
- Otonom sistemlerin sürücü hatalarını ortadan kaldırarak trafik kazalarını belirgin biçimde azaltacağını çıkarın.
- Kontrollü hızlanma ve yavaşlamanın yakıt verimliliğini artırıp egzoz salınımını düşürerek hava kirliliğini azaltacağını açıklayın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrikli otonom araçlarla egzoz kaynaklı hava kirliliği büyük ölçüde azalır; ancak teknik arızalar kazaları tamamen sıfırlamayabilir. (Enerji kaynağı ve teknolojik sınırları da hesaba katan bilimsel değerlendirmelerde geçerlidir.)
- Kazaların ve kirliliğin tamamen sıfırlanacağını söylemek — araçların enerji kaynağı, trafik yoğunluğu ve teknik arızalar da sonucu etkiler.
Kendini kontrol et: Yanıtımda hem kaza azalması hem de yakıt tüketimi ve egzoz salınımı boyutuna değindim mi?