Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 153
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 153 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aBisikletçinin kuvvet-konum (F-x) grafiğini çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kümülatif konumlar 0, 18, 33, 51, 59 m. Tabloda boş bırakılan kuvvetler o aralıkta etkin olmayan kuvvet sayıldı (0). Grafik basamaklı çizilir.
- Tablodan her aralıkta alınan yol okunur: 18 m, 15 m, 18 m, 8 m.
- Konumlar yollar toplanarak bulunur: 0, 18, 18+15=33, 33+18=51, 51+8=59 m.
- Yatay eksene konum (m), düşey eksene kuvvet (N) yazılır.
- Uygulanan kuvvet: 0–18 m arası 60 N, 18–33 m arası 90 N olarak yatay çizgilerle çizilir.
- Fren kuvveti: 33–51 m arası −120 N, 51–59 m arası −30 N olarak eksenin altına çizilir.
- Kontrol: Son konum 59 m, verilen toplam yer değiştirmeyle uyuşur; grafik basamaklıdır.
- Yatay eksene kümülatif konum yerine zamanı veya aralık uzunluklarını yazmak — F-x grafiğinde yatay eksen 0, 18, 33, 51, 59 m konumlarını göstermelidir.
- Fren kuvvetlerini pozitif bölgede çizmek — hareket yönüne zıt olan −120 N ve −30 N değerleri konum ekseninin altında gösterilmelidir.
Kendini kontrol et: Grafikteki son konum değeri 59 m mi ve dört aralıkta kuvvet sabit yatay basamaklar biçiminde mi?
1bGrafikten iş için matematiksel model çıkarma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Her aralıkta W = F·Δx. İtme işleri 1080 + 1350 = 2430 J, fren işleri -2160 - 240 = -2400 J; net iş 30 J.
- F-x grafiğinde her aralıktaki kuvvet ile yol çarpımı, grafik altındaki dikdörtgen alanı yani o aralıktaki işi verir: W = F·Δx.
- İtme kuvvetlerinin işi: 60·18 = 1080 J ve 90·15 = 1350 J; toplam 2430 J.
- Fren kuvvetlerinin işi: (−120)·18 = −2160 J ve (−30)·8 = −240 J; toplam −2400 J.
- Model: W = F-x grafiği altındaki işaretli alanların toplamı; net iş = 2430 − 2400 = 30 J.
- Kontrol: toplam yol 18 + 15 + 18 + 8 = 59 m, verilen yer değiştirmeyle uyumlu.
- Eksen altındaki alanları da pozitif toplamak — fren kuvveti harekete zıt olduğundan yaptığı iş negatiftir ve toplamdan çıkarılır.
- Kuvveti aralık yer değiştirmesi yerine bitiş konumuyla çarpmak — örneğin 90 N kuvvet 33 m ile değil Δx=15 m ile çarpılmalıdır.
Kendini kontrol et: Pozitif alanların toplamı 2430 J ile negatif alanların toplamı −2400 J toplandığında 30 J buluyor musunuz?
1cİş ile ilgili üç yargıdan hangilerine ulaşılabilir
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
I yanlış: kuvvet doğrultusunda yer değiştiren cisim üzerinde kuvvet iş yapar. II doğru: W = F·Δx orantılıdır. III doğru: F-x grafiğinin altındaki alan işi verir.
- I. yargıyı inceleyin: Cisim kuvvet doğrultusunda yer değiştirdiğinde kuvvet iş yapar; 'iş yapmaz' denildiği için I. yargı yanlıştır.
- II. yargıyı W=F·Δx bağıntısıyla değerlendirin: Yapılan iş, kuvvet ve yer değiştirme büyüklüğü ile doğru orantılı olduğundan II. yargı doğrudur.
- III. yargıyı kontrol edin: Kuvvet-konum (F-x) grafiği ile konum ekseni arasındaki alan işi verdiğinden III. yargı doğrudur.
- Doğru yargılar II ve III olduğundan E seçeneği işaretlenir.
- I. yargının sonundaki 'iş yapmaz' olumsuz ifadesini gözden kaçırmak — kuvvet doğrultusundaki yer değiştirmede iş sıfır değil, sıfırdan farklıdır.
- Kuvvete dik harekette iş yapılmaması kuralını I. yargıyla karıştırmak — I. yargıda diklik değil kuvvet doğrultusunda yer değiştirme verilmiştir.
Kendini kontrol et: I. yargının son kelimesini dikkatle okuyup yalnızca kuvvet doğrultusuna dik yer değiştirmede iş yapılmadığını doğruladınız mı?