Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 171
Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 171 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3.1 aOtoyolda araçları hareket ettiren yakıta karşılık, devrede akımı sağlayan enerji kaynağı
Çözüm Yolu
Yakıt araçlara enerji sağladığı gibi üreteç de devredeki elektronlara hareket için gereken enerjiyi (potansiyel farkı) sağlar.
- Metinde yakıtın araçların hareket etmesi için gereken enerjiyi sağladığı bilgisini belirle.
- Basit elektrik devresinde elektrik yüklerinin hareketi için potansiyel fark (enerji) sağlayan elemanı düşün.
- Devrede akımı oluşturan enerji kaynağının üreteç (pil, akü veya jeneratör) olduğunu yaz.
- Enerji kaynağı yerine elektrik akımı yazmak — akım yük hareketinin kendisidir, bu hareketi sağlayan enerji kaynağı ise üreteçtir.
Kendini kontrol et: Yazdığın eleman devreden çıkarıldığında yükleri hareket ettiren enerji kaynağı kesilmiş olur mu?
3.1 bAraçların hareket ettiği yolun elektrik devresindeki karşılığı
Çözüm Yolu
Araçlar yol üzerinde ilerler; elektrik akımı da devre elemanlarını birbirine bağlayan iletken teller üzerinden akar.
- Otoyoldaki yolun, araçların üzerinde ilerlediği kesintisiz ulaşım hattı olduğunu fark et.
- Elektrik devresinde devre elemanlarını birbirine bağlayan ve elektrik akımının üzerinden geçtiği elemanı belirle.
- Araçların hareket ettiği yolun devredeki karşılığının iletken tel olduğunu yaz.
- Yolu direnç ile eşleştirmek — yol akımın ilerlediği iletken teldir, direnç ise yolun akıma gösterdiği zorluktur.
Kendini kontrol et: Belirlediğin eleman devredeki parçaları birbirine bağlayarak akımın geçiş yolunu oluşturuyor mu?
3.1 cYol genişliği ve düzgünlüğüne benzer şekilde iletkenin uzunluk, kalınlık ve cinsinin akıma etkisi
Çözüm Yolu
Direnç uzunlukla doğru, kesit alanıyla ters orantılıdır ve maddenin cinsine bağlıdır. Direnç arttıkça akım zorlaşır, azalır; geniş ve düz yol trafiği rahatlatır.
- Geniş ve düzgün yolun trafiği rahatlatmasını, devrede direncin azalması ve akımın artması ile ilişkilendir.
- İletkenin uzunluğu arttıkça direncin arttığını ve elektrik akımının azaldığını belirt.
- İletkenin kalınlığı (kesit alanı) arttıkça direncin azaldığını ve elektrik akımının arttığını ifade et.
- İletkenin yapıldığı maddenin cinsinin de direnci değiştirerek elektrik akımını etkilediğini ekle.
- Tel kalınlaştıkça direncin artacağını sanmak — çok şeritli geniş otoyolda trafik rahatladığı gibi kalın telde direnç azalır ve akım artar.
- Yalnızca direnç değişimini yazıp akımı belirtmemek — soru elektrik akımına etkisini sorduğu için akımın artıp azaldığı açıkça yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: İletkenin uzunluğu, kalınlığı ve cinsi olmak üzere üç özelliğin de akıma etkisini açıkladın mı?
3.1 çOtoyoldaki bariyerli gişelerin elektrik devresindeki karşılığı
Çözüm Yolu
Gişe bariyeri araç geçişini açıp keser; anahtar da devreyi açıp kapatarak akımın geçişini kontrol eder.
- Otoyoldaki bariyerli gişelerin açılıp kapanarak araç geçişini başlatıp durdurduğunu belirle.
- Basit elektrik devresinde akımın geçişini açıp kapatarak kontrol eden devre elemanını düşün.
- Bariyerli gişelerin elektrik devresindeki anahtar ile ilişkilendirildiğini yaz.
- Bariyeri direnç sanmak — direnç akımı zorlaştırır, bariyerli gişe ise geçişi tamamen açıp kapattığı için anahtara karşılık gelir.
Kendini kontrol et: Yazdığın devre elemanı açıkken akımı tamamen kesip kapalıyken akımın geçişine izin veriyor mu?