Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 232
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 232 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
7cMetal kapı koluna dokunulunca çarpılma hissi ve kuru havada sık yaşanma nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Vücutta sürtünmeyle oluşan yük iletken metale dokununca ani akımla boşalır. Kuru hava yalıtkan olduğundan yük birikir; nemli havada yük havaya akar.
- Yürürken veya kıyafetler sürtünürken vücudumuz sürtünme ile elektriklenerek statik yük biriktirir.
- İletken metal kapı koluna dokunulduğunda biriken yükler ani bir elektrik boşalmasıyla aktarılır ve çarpılma hissi oluşur.
- Kuru hava iyi bir yalıtkan olduğundan yükler havaya dağılamayıp vücutta birikir; nemli havada ise su molekülleriyle kendiliğinden boşalır.
- Kuru havanın elektriği daha iyi ilettiğini sanmak — aksine kuru hava yalıtkan olduğu için statik yük vücutta daha çok birikir.
- Sorunun yalnızca ilk kısmını yanıtlamak — hem çarpılma nedenini hem de kuru hava etkisini ayrı ayrı açıklamak gerekir.
Kendini kontrol et: Yanıtında hem sürtünmeyle biriken yükün metale boşalmasını hem de kuru havanın yalıtkanlığını açıkladın mı?
8aİletken telde akımın hangi değişkenlere bağlı olduğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Telin bir kesitinden birim zamanda geçen yük miktarı akımı belirler; yük arttıkça akım artar, süre arttıkça azalır.
- Metindeki su analojisinde borunun A kesitinden t sürede geçen su miktarının debiyi belirlediği ifade edilmiştir.
- Elektrik devresinde debiye karşılık gelen akım şiddeti, telin kesitinden birim zamanda geçen yük miktarıdır.
- Buna göre akım büyüklüğü, kesitten geçen toplam yük miktarına (q) ve geçiş süresine (t) bağlıdır: I = q/t.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farka (gerilime) ve devrenin kapalı olmasına bağlıdır (Şekil 1 ve 2'deki su seviyesi farkı ve vana analojisinden akımın oluşma koşulu yorumlandığında geçerlidir.)
- İletkenin kesit alanını doğrudan I = q/t formülüne çarpan olarak eklemek — kesit alanı yalnızca yüklerin geçtiği referans yüzeyi belirtir.
Kendini kontrol et: I = q/t bağıntısında yük miktarı ve zaman değiştiğinde akımın nasıl etkileneceğini su debisiyle karşılaştırdın mı?
8bt sürede geçen yük iki katına çıkınca akımın büyüklüğü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
I = q/t; süre sabitken yük 2q olursa I = 2q/t olur, yani akım iki katına çıkar.
- Başlangıçta t sürede kesitten q kadar yük geçtiğinde akım şiddeti I = q/t olur.
- Aynı t sürede geçen yük miktarı iki katına (2q) çıkarıldığında yeni akımı I' = 2q/t olarak yazarız.
- I' = 2·(q/t) = 2I olduğundan elektrik akımının büyüklüğü iki katına çıkar.
- Yük artınca geçiş süresinin de kendiliğinden iki katına çıkacağını varsaymak — soruda süre t olarak sabit verilmiştir.
Kendini kontrol et: q = 2 C ve t = 1 s seçip yükü 4 C yaptığında I = q/t sonucunun ikiye katlandığını doğruladın mı?
8c2t sürede geçen yük ile akım büyüklüğü arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akım yükün süreye oranıdır (I = q/t). Aynı yük daha uzun sürede geçerse akım azalır; yük süreyle orantılı artarsa akım sabit kalır.
- Elektrik akımı, kesitten geçen yük miktarının geçiş süresine oranıdır; 2t süresi için I = q_toplam / (2t) yazılır.
- Sabit akımda süre 2t olduğunda geçen yük 2q olur; I = 2q/(2t) = q/t olduğundan akım değişmez.
- Eğer 2t sürede geçen yük miktarı aynı (q) kalırsa I' = q/(2t) = I/2 olur, yani akım yarıya iner.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Aynı q yükü 2t sürede geçerse akım yarıya iner (I' = q/2t) (Geçen toplam yük miktarı q sabit tutulup yalnızca süre 2t yapıldığında geçerlidir.)
- Süre 2t olunca geçen yükü hesaba katmadan akımın her durumda iki katına çıkacağını söylemek — süre paydada yer alır (I = q/t).
Kendini kontrol et: I = geçen yük / (2t) oranında hem yükün 2q olduğu hem de q kaldığı durumu kontrol ettin mi?