Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 234
Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 234 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
10.a2 numaralı lambanın yanmama nedeni ve ampermetrenin okuduğu değer
Çözüm Yolu
İç direnci ihmal edilen ampermetre lamba 2'nin uçlarını birleştirir, akım ondan geçmez. Akım yalnız lamba 1'den geçer: I=12/2=6 A.
- Verilenler: üreteç 12 V, her lamba 2 Ω, ampermetrenin iç direnci ihmal ediliyor.
- Ampermetre, lamba 2 ile voltmetrenin oluşturduğu kola paralel bağlıdır.
- Direnci sıfır kabul edilen ampermetre bu kolu kısa devre eder; akım ampermetreden geçer, lamba 2 yanmaz.
- Akım yalnız lamba 1 üzerinden geçer: I = V / R = 12 / 2 = 6 A.
- İki lambanın direncini toplayıp 4 Ω almak — kısa devre olan 2 numaralı lambadan akım geçmediği için hesaba katılmaz.
- Ampermetrenin iç direncini büyük sanmak — ideal ampermetrenin iç direnci sıfır kabul edilir ve paralel bağlandığı kolu kısa devre yapar.
Kendini kontrol et: 6 A akımın 1 numaralı lambada oluşturduğu gerilimi (6·2 = 12 V) bularak üreteç gerilimine eşitliğini kontrol et.
10.bİki lambanın da yanması için ampermetre ve voltmetrenin bağlanışını çizerek gösterme
Çözüm Yolu
Lamba 2'yi kısa devre yapan ampermetre kolu kaldırılır; ampermetre iki lambanın arasına (seri) konur, voltmetre lamba 2'nin uçlarına paralel kalır.
- Ampermetrenin 2 numaralı lambayı kısa devre yapan paralel bağlantı kolunu devreden kaldır.
- 1 ve 2 numaralı lambaları üretece aynı kol üzerinde seri olacak biçimde bağla.
- Ampermetreyi devreden geçen akımı ölçmesi için lambaların bulunduğu ana kola seri bağla.
- Voltmetreyi akımı kesmemesi için potansiyel farkı ölçülecek lambanın iki ucuna paralel bağla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İki lamba üretece birbirine paralel, ampermetre ana kola (veya bir lamba koluna) seri, voltmetre lambalara paralel bağlanır. (Her iki lambanın da ışık verdiği ve ölçü aletlerinin kurallara uygun bağlandığı devre çizimlerinde geçerlidir.)
- Voltmetreyi lambalara seri bağlamak — iç direnci çok büyük olan voltmetre seri bağlanırsa akımı keser ve lambalar yanmaz.
- Ampermetreyi lambalardan birine paralel bağlamak — paralel bağlı ampermetre o lambayı yine kısa devre yaparak sönmesine neden olur.
Kendini kontrol et: Çizdiğin devrede üreteçten çıkan akımın voltmetreye uğramadan her iki lambadan ve ampermetreden geçip geçmediğini izle.
10.cÇizilen devrede ampermetre ve voltmetrenin göstereceği değerleri hesaplama
Çözüm Yolu
Seri devrede toplam direnç 2+2=4 Ω, I=12/4=3 A. Lamba 2'nin uçlarındaki potansiyel fark V=3·2=6 V.
- Çizimde ampermetre lambalarla seri, voltmetre lamba 2'ye paralel bağlanmıştır.
- Lambalar seri olduğundan eşdeğer direnç R = 2 + 2 = 4 Ω olur.
- Ana kol akımı I = V / R = 12 / 4 = 3 A; ampermetre 3 A gösterir.
- Lamba 2'nin uçlarındaki potansiyel fark V = I·R = 3·2 = 6 V; voltmetre 6 V gösterir.
- Kontrol: iki lambanın gerilimleri toplamı 6 + 6 = 12 V, üreteç gerilimine eşittir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ampermetre 3 A, voltmetre 12 V (Seri devrede voltmetre üretece veya iki lambanın ortak dış uçlarına paralel çizildiyse geçerlidir.) · Ampermetre 12 A (ana kol) veya 6 A (lamba kolu), voltmetre 12 V (b şıkkında iki lamba üretece paralel bağlanarak çizildiyse geçerlidir.)
- Tek lambanın direncini alıp akımı 12/2 = 6 A bulmak — seri bağlı iki lambanın dirençleri toplanarak 4 Ω alınmalıdır.
- Tek lambaya paralel voltmetrede 12 V okumak — seri devrede özdeş iki lamba üreteç gerilimini 6 V olarak paylaşır.
Kendini kontrol et: Özdeş iki lambanın gerilimleri toplamının (6 V + 6 V) üretecin 12 V değerini verip vermediğini kontrol et.
10.çİlk devreye 8 V üreteç bağlandığında ampermetre ve voltmetre değerleri
Çözüm Yolu
İlk devrede lamba 2 kısa devredir, yalnız lamba 1 çalışır: I=8/2=4 A. Voltmetre kısa devre olan lambaya paralel olduğundan 0 V okur.
- İlk devre aynen korunuyor, yalnız üreteç 8 V oluyor.
- Ampermetre yine lamba 2 ve voltmetrenin bulunduğu kolu kısa devre eder; akım yalnız lamba 1'den geçer.
- Ampermetrenin gösterdiği akım I = V / R = 8 / 2 = 4 A olur.
- Kısa devre edilen koldan akım geçmediği için voltmetre 0 V gösterir.
- Düzeltilmiş devreyi esas alıp 8/4 = 2 A ve 4 V bulmak — soru açıkça ilk durumdaki devreyi sormaktadır.
- Voltmetrenin üreteç gerilimi olan 8 V değerini göstereceğini düşünmek — kısa devre edilen kolun uçları arasındaki potansiyel fark sıfırdır.
Kendini kontrol et: 1 numaralı lambadaki gerilim düşümünün (4 A · 2 Ω = 8 V) yeni üreteç gerilimine eşit olduğunu doğrula.