Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 244
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 244 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Örnek-aSarkacın diskinin kütlesi artırılırsa saat zamanı doğru ölçer mi
Çözüm Yolu
Basit sarkacın periyodu kütleye bağlı değildir; kütle artınca periyot değişmez, saat doğru çalışır.
- Saniyeleri vuran sarkaçlı saatin basit sarkaç ilkesiyle çalıştığını ve doğru ölçüm için tam salınım periyodunun T=2 s kalması gerektiğini belirleyiniz.
- Basit sarkacın periyodunun yalnızca sarkaç uzunluğuna ve yer çekimi ivmesine bağlı olduğunu, asılan kütleye bağlı olmadığını dikkate alınız.
- Diskin kütlesi artırıldığında periyot yine 2 s kalacağından saatin zamanı doğru ölçmeye devam edeceğini açıklayınız.
- Kütle artınca sarkacın yavaşlayıp saatin geri kalacağını düşünmek — basit sarkaçta kütle değişimi salınım periyodunu değiştirmez.
Kendini kontrol et: Çubuk uzunluğu ve yer çekimi ivmesi sabitken kütle artışının T=2 s periyodunu değiştirmediğini kontrol ettiniz mi?
Örnek-bDiski bağlayan çubuğun uzunluğu azaltılırsa saat zamanı doğru ölçer mi
Çözüm Yolu
Uzunluk azalınca periyot azalır; sarkaç 2 s yerine daha kısa sürede tam salınım yapar, saat hızlı çalışır.
- Basit sarkaçta çubuk uzunluğu azaltıldığında sarkacın periyodunun azalacağını, yani bir tam salınımın 2 s'den daha kısa süreceğini belirleyiniz.
- Saat mekanizmasının her tam salınımda göstergeleri yine 2 s ilerlettiğini dikkate alarak gerçek süre ile gösterilen süreyi karşılaştırınız.
- Gerçekte 2 s geçmeden saat 2 s ilerleyeceği için saatin ileri gideceğini ve zamanı doğru ölçemeyeceğini ifade ediniz.
- Periyot azaldığı için saatin geri kalacağını sanmak — periyodun küçülmesi sarkacın daha hızlı salınması ve saatin ileri gitmesi demektir.
Kendini kontrol et: Bir tam salınım 2 s'den kısa sürdüğünde mekanizmanın birim zamanda daha çok ilerleyip saati ileri götüreceğini doğruladınız mı?