Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 264
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 264 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-I1880'lerin sonunda keşfedilen, radyo ve televizyonda kullanılan dalgalar boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Radyo ve televizyon iletişiminde kullanılan, 1880'lerde keşfedilen dalgalar elektromanyetik dalgalardır.
- Cümledeki '1880’lerin sonunda keşfedilen' ve 'radyo, televizyon gibi iletişim teknolojileri' ipuçlarını belirle.
- İletişim teknolojilerinde kullanılan ve boşlukta da yayılabilen genel dalga grubunu kutucuklardan ara.
- 'Dalgalar' çoğul isminin önüne tamlama eki gerektirmeyen 'elektromanyetik' sözcüğünü yerleştir.
- 'Radyo' veya 'radyo dalgaları' yazmak — cümlede 'dalgalar' kelimesi zaten bulunduğundan dil bilgisi ve anlam bakımından genel grup olan 'elektromanyetik' gelmelidir.
Kendini kontrol et: Boşluğa 'elektromanyetik' yazdığında 'elektromanyetik dalgalar' ifadesi hem dil bilgisine hem iletişim teknolojisi örneğine uyuyor mu?
1-IIElektromanyetik spektrumda en yüksek enerjiye sahip olan boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Spektrumda dalga boyu küçüldükçe enerji artar; en yüksek enerji gama ışınlarındadır.
- Elektromanyetik spektrumda dalga boyu küçülüp frekans arttıkça dalganın enerjisinin arttığını hatırla.
- Spektrumun en yüksek frekanslı ve en kısa dalga boylu üyesini kutucuklar arasından seç.
- Boşluğa en yüksek enerjiye sahip olan 'gama ışınları' ifadesini yaz.
- 'Radyo dalgaları' ile karıştırmak — radyo dalgaları spektrumda en uzun dalga boyuna ve en düşük enerjiye sahiptir.
Kendini kontrol et: Spektrum sıralamasında radyo dalgalarından gama ışınlarına gidildikçe enerjinin arttığını doğruladın mı?
1-III380-700 nm arası dalga boyuna sahip elektromanyetik dalga türü boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İnsan gözünün algıladığı 380-700 nm aralığı görünür bölgedir.
- Soruda verilen 380-700 nm dalga boyu aralığının insan gözüyle algılanan ışık aralığı olduğunu hatırla.
- Kutucuklardaki elektromanyetik dalga kavramları arasından bu aralığı karşılayan ifadeyi bul.
- Boşluğa 'görünür bölge' ifadesini yazarak cümleyi tamamla.
- 380-700 nm aralığını 'gama ışınları' sanmak — gama ışınlarının dalga boyu nanometreden çok daha küçüktür, bu aralık görünür ışığa aittir.
Kendini kontrol et: Kutucuklardan seçtiğin 'görünür bölge' ifadesi insan gözünün görebildiği elektromanyetik dalga aralığını karşılıyor mu?
1-IVDeprem sırasında oluşan dalgaların hangi tür dalga olduğu boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Deprem dalgaları yayılmak için ortama ihtiyaç duyar, bu yüzden mekanik dalgadır.
- Deprem dalgalarının yer kabuğu gibi maddesel bir ortamda yayıldığını dikkate al.
- Yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duyan dalgaların genel adını kutucuklardan belirle.
- Cümledeki boşluğa 'mekanik' kelimesini yaz.
- Boşluğa tekrar 'deprem' yazmak — cümle deprem dalgalarının hangi ana dalga grubuna girdiğini sorduğundan 'mekanik' yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Deprem dalgaları boşlukta yayılamadığına göre 'mekanik dalgalardır' ifadesi fiziksel olarak doğru mu?
1-VMikrodalgaların frekansının hangi dalgalara göre büyük olduğu boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Spektrumda radyo dalgaları mikrodalgalardan daha düşük frekanslıdır; mikrodalgaların frekansı daha büyüktür.
- Elektromanyetik spektrumda frekans sıralamasını düşükten yükseğe doğru (radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür bölge...) hatırla.
- Mikrodalgalardan daha düşük frekansa sahip tek elektromanyetik dalga türünün radyo dalgaları olduğunu belirle.
- Cümlede 'dalgalarına' kelimesi hazır verildiği için boşluğa yalnızca 'radyo' sözcüğünü yaz.
- Kutucuktan 'radyo dalgaları' ifadesini seçmek — boşluktan hemen sonra 'dalgalarına' kelimesi geldiğinden tekrara düşmemek için 'radyo' yazılmalıdır.
- Frekans ile dalga boyunu karıştırmak — mikrodalgaların radyo dalgalarına göre dalga boyu küçük, frekansı ise büyüktür.
Kendini kontrol et: Boşluğa 'radyo' yazdığında 'radyo dalgalarına göre' tamlaması anlam ve dil bilgisi açısından düzgün okunuyor mu?
1-VIHem enine hem boyuna olan mekanik dalgalar için iki boşluk
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metne göre deprem ve su dalgaları hem enine hem boyuna dalga özelliği gösteren mekanik dalgalardır.
- Mekanik dalgalar olan yay, ses, su ve deprem dalgalarının titreşim doğrultularını karşılaştır.
- Kutucuklarda verilen mekanik dalgalardan aynı anda hem enine hem boyuna özellik gösteren iki türü seç.
- Boşluklara 'deprem' ve 'su' kelimelerini yerleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: su ve deprem (İki boşluk 've' bağlacıyla eş değer biçimde bağlandığından kelimelerin sırası değişebilir.)
- Boşluklardan birine 'ses' yazmak — ses dalgaları yalnızca boyuna dalgadır, enine bileşen içermez.
- Boşluklardan birine 'yay' yazmak — yayda enine veya boyuna dalga ayrı ayrı oluşturulabilir, ancak aynı anda ikisini gösteren örnekler deprem ve sudur.
Kendini kontrol et: Sayfa 266'daki Kontrol Noktası şemasında 'Hem Enine Hem de Boyuna Dalgalar' kutusunda deprem ve su yer alıyor mu?
1-VIIDalganın denge konumundan uzaklığını tanımlayan değer boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Titreşen noktanın denge konumundan olan uzaklığına uzanım denir.
- Soruda verilen 'dalganın herhangi bir anda denge konumundan uzaklığı' tanımını analiz et.
- Kutucuklardaki temel dalga kavramları arasından bu yönlü uzaklığı ifade eden terimi bul.
- Boşluğa 'uzanım' kelimesini yaz.
- 'Titreşim' ile 'uzanım' kavramlarını karıştırmak — titreşim gidip gelme hareketinin adıdır, denge konumuna olan anlık uzaklık ise uzanımdır.
Kendini kontrol et: Denge konumundan maksimum uzanıma genlik dendiğini hatırlayarak anlık uzaklığın 'uzanım' olduğunu doğruladın mı?
1-VIIIRüzgârda sallanan yaprak ve kanat çırpan arıda görülen hareket boşluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Denge konumu etrafındaki gidip gelme hareketi titreşimdir.
- Rüzgârda sallanan yaprak ve kanat çırpan arının bir denge konumu etrafında ileri-geri hareket ettiğini fark et.
- Denge konumu etrafındaki bu tekrarlı gidip gelme hareketinin adını kutucuklardan seç.
- Boşluğa 'titreşim' kelimesini yazarak birinci sorudaki boşlukları tamamla.
- Boşluğa 'uzanım' yazmak — cümlede bir uzaklık değeri değil, '... hareketi görülür' denilerek hareketin türü sorulmaktadır.
Kendini kontrol et: Yaprağın sallanması ve arının kanat çırpması denge konumu etrafında gidip gelme (titreşim) hareketine uyuyor mu?
2Derya ve Arda'nın paylaşımlarından mekanik ve elektromanyetik dalgaların farklı özelliklerini yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Arda: boşlukta ses duyulmaz ama ışık geçer. Derya: ışık yıldızdan Dünya'ya boşlukta sonlu hızla (3·10⁸ m/s) gelir. Mekanik dalgalar ortamsız yayılamaz.
- Arda'nın örneğinde havası boşaltılmış fanusta sesin duyulmayıp ışığın görülmesinden sesin maddesel ortam istediğini çıkar.
- Derya'nın örneğinde yıldız ışığının uzay boşluğunu geçerek Dünya'ya belirli sürede ulaşmasından elektromanyetik dalgaların boşlukta yayıldığını belirle.
- Mekanik dalgaların maddesel ortama ihtiyaç duyduğunu, elektromanyetik dalgaların ise boşlukta da yayılabildiğini karşılaştırmalı olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mekanik dalgalar ortamsız yayılamaz ve enine ya da boyuna olabilir; elektromanyetik dalgalar boşlukta ışık hızıyla yayılır ve tamamı eninedir. (Yayılma ortamı farkına ek olarak titreşim doğrultusu ve yayılma hızı farklarını da doğru belirten açıklamalar geçerlidir.)
- Elektromanyetik dalgaların maddesel ortamda hiç yayılamadığını sanmak — ışık hem uzay boşluğunda hem hava, su ve cam gibi saydam ortamlarda yayılabilir.
- Yalnızca örnekleri aynen tekrar yazmak — soruda örneklerden yola çıkarak iki dalga grubunun farklı fiziksel özelliklerinin belirtilmesi istenmektedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın fark hem havasız fanusta sesin duyulmamasını hem de yıldız ışığının uzaydan gelmesini açıklıyor mu?