Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 266
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 266 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Performans Görevine HazırlıkBölümde öğrenilen kavramları performans görevi için boş alana yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
KB-1Kıyıya yaklaşırken deniz dalgalarının süratinin azalma nedeni
Çözüm Yolu
Sığ suda dalga tabanla sürtünür ve ortamın özellikleri değiştiği için yavaşlar; dalga boyu da kısalır.
- Metinde deniz dalgalarının kıyıya yaklaştıkça dalga boyunun küçüldüğü ve yavaşladığı bilgisini incele.
- Açık denizden kıyıya doğru gelindikçe yayılma ortamı olan suyun hangi özelliğinin değiştiğini düşün.
- Kıyıya yaklaştıkça su derinliğinin azalması (sığlaşma) ve taban etkisinin artması nedeniyle dalga süratinin azaldığını ifade et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kıyıya yaklaştıkça su sığlaşır ve deniz tabanıyla sürtünme arttığı için dalgalar yavaşlar. (Ortam derinliğinin azalmasını veya sığ suda taban etkileşimini belirten açıklamalar geçerlidir.)
- Süratin azalmasını yalnızca rüzgârın kesilmesine bağlamak — dalganın yayılma sürati kaynağa değil, ilerlediği su ortamının derinliğine bağlıdır.
Kendini kontrol et: Açıklamanda dalga süratinin azalmasını kıyıya yaklaştıkça su derinliğinin azalmasıyla ilişkilendirdin mi?
KB-2Şimşeğin görüntüsü ile gürültüsünün farklı zamanlarda algılanma sebebi
Çözüm Yolu
Işık neredeyse anında ulaşır, ses ise çok daha yavaş yayıldığı için bir süre sonra duyulur.
- Şimşek çaktığında ışık ve gök gürültüsünün aynı kaynaktan aynı anda çıktığını dikkate al.
- Aynı mesafeyi alan iki dalgadan ışığın anında görülüp sesin gecikmeli duyulmasını yayılma süratleriyle karşılaştır.
- Havadaki ışık süratinin ses süratinden çok daha büyük olması nedeniyle görüntünün sesten önce algılandığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sesin havadaki yayılma sürati ışığın süratine göre çok küçük olduğundan gök gürültüsü gözlemciye daha geç ulaşır. (Işık ve ses süratleri arasındaki büyüklük farkını doğru yönde ifade eden tüm yanıtlar geçerlidir.)
- Şimşeğin önce çakıp gök gürültüsünün bulutta dakikalar sonra oluştuğunu sanmak — fark, aynı mesafede ışığın sesten çok hızlı yayılmasından kaynaklanır.
Kendini kontrol et: Eşit yolda sürati büyük olan dalganın daha kısa sürede ulaşacağı ilkesi cevabınla örtüşüyor mu?
KB-3Sıcak havada sesin daha iyi duyulmasının olası sebebi
Çözüm Yolu
Metne göre sesin sürati hava sıcaklığına bağlıdır; sıcak havada daha hızlı olduğu için ses daha çabuk ulaşır.
- Metindeki 'sesin ulaşma süresi havanın sıcaklığına bağlı olarak değişir' ipucunu değerlendir.
- Hava sıcaklığı arttığında ortam taneciklerinin titreşim ve çarpışma hızının artacağını düşün.
- Sıcak havada ses dalgalarının soğuk havaya göre daha süratli yayıldığını ve gözlemciye daha kısa sürede ulaştığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sıcaklık arttığında hava taneciklerinin hareketliliği arttığı için ses enerjisi daha hızlı iletilir. (Hava sıcaklığı artışının sesin yayılma süratini veya iletim hızını artırdığını belirten yanıtlar geçerlidir.)
- Soğuk havada tanecikler birbirine yakın diye sesin daha hızlı yayılacağını sanmak — gaz ortamında sıcaklık arttıkça tanecik hızı ve ses sürati artar.
Kendini kontrol et: Cevabın metindeki 'soğuk havalarda sesin sıcak havalara göre daha geç ulaştığı' bilgisiyle uyumlu mu?