Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 275
Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 275 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Konuya Başlarken-1Dalgakıranın su içindeki konumunu belirlemede etkili olabilecek etkenler
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Dalgakıran gelen dalgaları yansıtıp enerjisini azaltacağından, baskın dalga yönü ve derinlik gibi etkenler konumunu belirler.
- Metindeki dalgakıranın işlevini belirle: gelen su dalgalarını yansıtıp enerjisini azaltarak kıyı ve tekneleri korumak.
- Dalgaları karşılayabilmesi için baskın dalga geliş yönünü, dalga yüksekliğini ve enerjisini dikkate al.
- Yapının sağlamlığı ve işlevi açısından su derinliği ile korunacak liman ve kıyı konumunu ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Baskın rüzgâr yönü, kıyı akıntıları ve deniz tabanının yapısı etkili olabilir. (Dalga oluşumunu, yönünü ve yapının dayanıklılığını belirleyen fiziksel veya coğrafi etkenler yazıldığında geçerlidir.) · Gemi giriş-çıkış güzergâhı ve kıyı şeridinin şekli etkili olabilir. (Liman güvenliği ve korunacak bölgenin geometrisiyle ilişkilendirildiğinde geçerlidir.)
- Yalnızca kıyıya olan uzaklığı yazmak — dalgaların geliş yönü ve su derinliği hesaba katılmazsa dalgakıran koruma sağlayamaz.
Kendini kontrol et: Yazdığın etkenler dalgaların yansıtılmasını ve kıyıdaki tekne/yapıların korunmasını doğrudan etkiliyor mu?
Konuya Başlarken-2Dalgakıranların her kıyı şeridinde bulunmamasının olası nedenleri
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Dalgakıranlar pahalı yapılardır ve kıyı akıntılarını, tortu taşınmasını değiştirebilir; yalnızca korunması gereken yerlere yapılır.
- Dalgakıranın hangi ihtiyaçla yapıldığını düşün: yüksek enerjili dalgalardan liman, tekne veya yerleşimleri korumak.
- Doğal koylar gibi korunaklı veya yerleşim/liman bulunmayan kıyılarda bu yapıya ihtiyaç olmadığını değerlendir.
- Yüksek inşaat maliyeti ile kıyı akıntıları ve deniz ekosistemine olası olumsuz etkilerini belirterek nedenleri birleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kıyı akıntılarını ve kum taşınımını bozarak kıyı yapısını olumsuz etkileyebilir, ayrıca yüzme alanlarını kısıtlayabilir. (Ekolojik, coğrafi veya kullanım amaçlı geçerli gerekçeler sunulduğunda kabul edilir.)
- Sadece ekonomik maliyeti belirtmek — doğal korunaklılık ve deniz ekosistemine etki gibi fiziksel-çevresel nedenleri de düşünmek gerekir.
Kendini kontrol et: Belirttiğin nedenler hem ihtiyaç durumunu hem de ekonomik ve çevresel sınırlılıkları kapsıyor mu?
4.5 Etkinlik-1Farklı derinlikte ortamlarda yansıma ve kırılmada doğrultu, yön ve süratin değişimine ilişkin tahmin
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
4.5 Etkinlik-2Tahminler ile ses ve yay dalgalarının sürati arasında ilişki kurma, günlük hayattan örnek verme
Çözüm Yolu
Ses ve yay dalgalarında da sürat ortamın özelliğine bağlıdır, kaynağa değil. Günlük örnek olarak kıyıda dalgaların sığlaşınca yavaşlayıp kıyıya dik gelmesi verilebilir.
- Ses ve yay dalgalarında yayılma süratinin kaynağa değil, yayıldığı ortamın fiziksel özelliklerine bağlı olduğunu hatırla.
- Bu ilkeyi su dalgalarına uyarla: su dalgalarında ortam özelliğini belirleyen temel etken suyun derinliğidir.
- Derinlik arttıkça süratin arttığını, sığlaştıkça azaldığını belirt ve kıyıya yaklaşan deniz dalgalarının yavaşlamasını örnek ver.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Su dalgasının sürati de ortama (derinliğe) bağlıdır; örneğin sığ kayalıklara gelen deniz dalgalarının yavaşlayıp sıklaşması. (Süratin ortama bağlılığını doğru kurup su dalgalarından geçerli bir günlük yaşam örneği verildiğinde kabul edilir.)
- Dalga süratini kaynağın frekansına bağlamak — sürat yalnızca ortamın özelliğine (suyun derinliğine) bağlıdır, kaynağa bağlı değildir.
Kendini kontrol et: Cevabında hem süratin ortama bağlılığını açıkladın mı hem de günlük hayattan su dalgası örneği verdin mi?
4.5 Etkinlik-3Karekoddaki üç animasyonu izleyerek yansıma ve kırılmayı inceleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
4.5 Etkinlik-4Gözlemlere dayanarak tahminleri doğrulama veya çürütme, neden-sonuç ilişkileri yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.