Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 314
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 314 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8aHavuz şekline göre dalga boyları ve sürati büyükten küçüğe sıralama, periyodu derinliğe göre yorumlama
Çözüm Yolu
Cephe aralığı en geniş λ3, en dar λ2 bölgesinde. Frekans sabit olduğundan v = λ·f ile sürat aynı sıradadır.
- Üstten görünüşte ardışık dalga tepeleri arasındaki açıklıkları karşılaştır: en geniş aralık 3. bölgede, en dar aralık 2. bölgededir (λ3>λ1>λ2).
- Dalgalar aynı kaynaktan üretildiği için periyot (T) ve frekans (f) yalnızca kaynağa bağlıdır; ortam derinliği değişse de üç bölgede eşittir.
- v = λ·f bağıntısında frekans sabit olduğundan yayılma sürati dalga boyuyla doğru orantılıdır.
- Büyükten küçüğe sıralamaları λ3 > λ1 > λ2 ve v3 > v1 > v2 olarak yaz; periyodun derinlikten etkilenmediğini belirt.
- Derinlik değiştiğinde periyodun da değiştiğini sanmak — periyot ve frekans yalnızca dalga kaynağına bağlıdır, ortam derinliğine bağlı değildir.
- Çizgilerin sık olduğu 2. bölgede dalga boyunu büyük almak — tepeler sıklaştıkça dalga boyu ve sürat küçülür.
Kendini kontrol et: En geniş dalga aralıklı 3. bölgenin en hızlı olduğunu ve periyodun her bölgede sabit kaldığını kontrol ettin mi?
8bDalganın ortam değiştirirken doğrultusunu değiştirmemesinin nedeni
Çözüm Yolu
Dalga cepheleri sınıra paralel olup yayılma doğrultusu sınıra diktir (gelme açısı 0°). Bu durumda sürat ve dalga boyu değişir fakat doğrultu değişmez.
- Şekildeki oklarla gösterilen yayılma doğrultusunun ve dalga cephelerinin bölgeler arası sınıra konumunu incele.
- Doğrusal dalga cephelerinin ortam sınırına paralel, yayılma doğrultusunun ise sınıra dik (gelme açısı 0°) olduğunu belirle.
- Yayılma doğrultusu ayırma yüzeyine dik gelen dalgalarda sürat ve dalga boyu değişse de ilerleme doğrultusunun değişmeyeceğini açıkla.
- Dalga cephesi ile yayılma doğrultusunu karıştırmak — sınıra paralel olan dalga cephesidir, sınıra dik gelen ise yayılma doğrultusudur.
- Sürat değişmediği için doğrultunun değişmediğini düşünmek — derinlik farklı olduğundan sürat değişir ancak dik gelişte yön değişmez.
Kendini kontrol et: Yayılma oklarının bölge sınırlarına dik (normal doğrultusunda) geldiğini şekilden kontrol ettin mi?
8cHavuzun ve oluşan dalgaların yandan görünüşünü çizme
Çözüm Yolu
Şekilde dalga cepheleri λ2 bölgesinde en sık, λ3 bölgesinde en seyrektir. Dalga boyu derinlikle arttığından havuz tabanı soldan sağa önce yükselir, sonra en derine iner; her bölgede tepe aralıkları buna göre çizilir.
8çSu dalgalarında kırılma ile ilgili I, II, III ifadelerinden doğru olanlar (çoktan seçmeli)
Çözüm Yolu
I doğru: derinlik arttıkça sürat ve dalga boyu artar. II yanlış: sığ ortamda dalga daha yavaş yayılır. III doğru: kaynak aynı olduğundan frekans değişmez.
- I. ifadeyi değerlendir: su derinliği arttıkça yayılma sürati artar; frekans sabitken v = λ·f gereği dalga boyu da artar (Doğru).
- II. ifadeyi değerlendir: su dalgaları derin ortamda hızlı, sığ ortamda daha yavaş yayılır (Yanlış).
- III. ifadeyi değerlendir: frekans yalnızca kaynağa bağlı olduğundan aynı kaynaktan yayılan dalgaların frekansı her ortamda eşittir (Doğru).
- Doğru ifadeler I ve III olduğundan D seçeneğini işaretle.
- Su dalgalarını sığ ortamda daha hızlı sanmak — derinlik azaldıkça sürat azalır, derin ortamda sürat daha büyüktür.
- Ortam değişince frekansın da değiştiğini düşünmek — kaynak değişmedikçe frekans sabit kalır.
Kendini kontrol et: Derin ortamda sürat ve dalga boyunun arttığını, frekansın ise kaynağa bağlı olup sabit kaldığını doğruladın mı?