Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 75
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 75 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Günlük hayatta iş sayılan her eylem fizikte de iş olarak tanımlanabilir mi?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Fizikte iş için cisme kuvvet uygulanmalı ve cisim bu kuvvetin doğrultusunda yer değiştirmelidir.
- Fizikteki iş tanımını hatırlarız: Bir kuvvetin iş yapabilmesi için cisme kuvvet uygulanmalı ve cisim kuvvet doğrultusunda yer değiştirmelidir.
- Günlük hayatta ders çalışmak veya sabit beklemek iş sayılsa da kuvvet doğrultusunda yer değiştirme yoksa fiziksel iş yapılmaz.
- Bu nedenle günlük hayattaki her iş eylemi fizik bilimi açısından iş olarak tanımlanamaz.
- Yorulmayı veya enerji harcamayı fiziksel iş için yeterli sanmak — kuvvet doğrultusunda yer değiştirme yoksa fiziksel iş sıfırdır.
Kendini kontrol et: Cisme kuvvet uygulanması ve cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesi koşullarının ikisi de sağlanıyor mu?
2Öğrenci çantayı sırtında taşıyarak düz yolda giderse bu fizikte iş sayılır mı?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çantaya uygulanan kuvvet yukarı doğru, yer değiştirme yataydır. Kuvvet ile yer değiştirme birbirine dik olduğundan iş sıfırdır.
- Öğrencinin sırtındaki çantayı taşımak için çantaya uyguladığı kuvvetin yönünü belirleriz: ağırlığı dengelemek üzere düşey ve yukarı yönlüdür.
- Öğrenci düz (yatay) yolda yürüdüğü için çantanın yer değiştirme doğrultusu yataydır.
- Uygulanan düşey kuvvet ile yatay yer değiştirme birbirine dik olduğundan çanta üzerinde fiziksel anlamda iş yapılmaz.
- Çanta yer değiştirdiği için kesinlikle iş yapıldığını sanmak — kuvvet ile yer değiştirme birbirine dikse fiziksel iş sıfırdır.
Kendini kontrol et: Çantaya uygulanan kuvvetin yönü (düşey) ile hareket yönü (yatay) birbirine paralel mi, dik mi?
3Duvara kuvvet uygulayan öğrenci iş yapmış olur mu?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Duvar yer değiştirmediği için kuvvet uygulansa da fizikte iş sıfırdır.
- Fiziksel iş bağıntısını (W = F·Δx) düşünerek kuvvet ve yer değiştirme büyüklüklerini kontrol ederiz.
- Öğrenci duvara kuvvet uygular ancak duvar sabit kaldığı için yer değiştirme sıfırdır (Δx = 0).
- Yer değiştirme gerçekleşmediğinden yapılan fiziksel iş sıfır olur; öğrenci iş yapmış sayılmaz.
- Büyük kuvvet uygulayıp yorulduğu için iş yapıldığını düşünmek — cisim hareket etmiyorsa yer değiştirme ve iş sıfırdır.
Kendini kontrol et: Uygulanan kuvvetin etkisinde duvarın konumu değişti mi (Δx ≠ 0 oldu mu)?
4Resmî törende bayrak tutan öğrenci fizik açısından iş yapmış olur mu?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bayrak sabit tutulurken yer değiştirme yoktur; yer değiştirme sıfır olduğundan iş de sıfırdır.
- Törende bayrağı sabit tutan öğrencinin bayrağa düşey yukarı yönlü bir kuvvet uyguladığını belirleriz.
- Bayrak sabit tutulduğu sürece konum değiştirmediğinden yer değiştirme sıfırdır (Δx = 0).
- Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmadığı için fizik bilimi açısından yapılan iş sıfırdır.
- Bayrağı uzun süre tutmanın kasları yormasını fiziksel iş sanmak — sabit tutulan cisimde yer değiştirme olmadığından iş sıfırdır.
Kendini kontrol et: Bayrak tutulurken kuvvet doğrultusunda herhangi bir yer değiştirme gerçekleşiyor mu?
5Merdiven ve yürüyen merdivenle aynı yüksekliğe çıkan kişide iş ve harcanan enerji aynı mı?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Merdivende kişi ağırlığına karşı mgh iş yapar. Yürüyen merdivende kişiyi motor kaldırır, kişi neredeyse iş yapmaz ve daha az enerji harcar.
- Her iki durumda da kişi aynı h yüksekliğine çıktığı için kazandığı yer çekimi potansiyel enerjisi (m·g·h) aynıdır.
- Normal merdivende bu yüksekliğe çıkmak için gereken işi ve enerji harcamasını kişinin kendi kasları gerçekleştirir.
- Yürüyen merdivende ise kişiyi yukarı çıkaran işi merdivenin elektrik motoru yapar; kişi neredeyse iş yapmaz ve az enerji harcar.
- Dolayısıyla her iki durumda kişinin yaptığı iş ve harcadığı enerji aynı olmaz.
- Aynı yüksekliğe çıkıldığı için kişinin yaptığı işin de eşit olduğunu sanmak — yürüyen merdivende işi kişi değil motor yapar.
Kendini kontrol et: Soru sistemdeki potansiyel enerji değişimini mi, yoksa doğrudan kişinin yaptığı işi ve harcadığı enerjiyi mi soruyor?