Kitavuz1–3 · 5–7 · 9–11 & Hazırlık

Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 90

Sayfa 90 4 Çözümlü Madde

Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 90 Cevapları

← Sayfa 89Tüm SayfalarSayfa 91 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

2.3 4. grafikDördüncü F-x grafiğine (sabit F, azalan, negatif, sabit -F, azalan) iş hikâyesi yazma

Örnek Cevap (Ücretsiz)
0-2x arası pozitif iş (Fx + Fx/2); 2x-5x arası negatif iş (-Fx/2 - Fx - Fx/2); net iş -Fx/2.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Cisim ilk 2x boyunca hızlanır, kuvvet yön değiştirince yavaşlar. Negatif alan pozitiften büyük olduğu için sonda hız başlangıç hızından küçüktür.

  1. Grafiği bölgelere ayır: 0-x sabit +F, x-2x azalan pozitif kuvvet, 2x-3x artan ters kuvvet, 3x-4x sabit -F, 4x-5x azalan ters kuvvettir.
  2. 0-2x aralığında eksen üstündeki alanı hesapla: Fx + Fx/2 = +3Fx/2 pozitif iş yapılır ve hareketli cisim hızlanır.
  3. 2x-5x aralığında eksen altındaki alanı hesapla: -Fx/2 - Fx - Fx/2 = -2Fx negatif iş yapılır ve cisim yavaşlar.
  4. Toplam net işi (+3Fx/2 - 2Fx = -Fx/2) ve ilk hızla giden cismin sonda daha düşük hıza indiğini günlük yaşam hikâyesine dönüştür.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İlk hızı olan bir aracın 0-2x arasında hızlandırılıp (+3Fx/2 iş), 2x-5x arasında ters kuvvetle yavaşlatıldığı (-2Fx iş) günlük yaşam kurgusu. (Grafikteki beş aralığın kuvvet yönünü, pozitif/negatif iş işaretlerini ve net işin negatif (-Fx/2) olduğunu doğru yansıttığı sürece geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • x-2x aralığında kuvvet azalırken cismin yavaşladığını sanmak — kuvvet hâlâ hareket yönünde (+F) olduğundan pozitif iş yapılır ve cisim hızlanmaya devam eder.
  • Eksen altındaki alanları pozitif toplamak — 2x-5x aralığında kuvvet harekete zıt yönlü olduğundan yapılan iş negatiftir ve toplamdan çıkarılır.

Kendini kontrol et: Kurduğun hikâyede cismin 2x konumuna kadar hızlandığını, 2x-5x arasında yavaşladığını ve net işin -Fx/2 olduğunu kontrol ettin mi?

1Cisme 4 m boyunca 10 N, sonra 1 m boyunca -10 N uygulanıyor; 5 m sonunda net işi grafikten bulma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
30 J
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

İlk 4 m alanı 10·4=+40 J, son 1 m alanı -10·1=-10 J. Net iş 40-10=30 J.

  1. Grafikte 0-4 m arası kuvvet +10 N, 4-5 m arası -10 N'dur.
  2. İlk bölümün alanı: 10 · 4 = +40 J.
  3. İkinci bölümün alanı: -10 · 1 = -10 J.
  4. Net iş: 40 + (-10) = 30 J.
Sık yapılan hatalar
  • 4-5 m aralığında yolu 5 m almak — bu bölgedeki yer değiştirme 5 - 4 = 1 m olduğundan alan -10 J olur.
  • Eksen altındaki alanı pozitif sayıp 40 + 10 = 50 J bulmak — zıt yönlü kuvvet negatif iş yapar, net iş bulunurken çıkarılır.

Kendini kontrol et: Grafiğin üstündeki dikdörtgen alandan (+40 J) altındaki dikdörtgen alanı (-10 J) işaretine dikkat ederek topladığında 30 J elde ediyor musun?

2 a2 kg cismin F-x grafiğinde 8 m yer değiştirme sonunda F'nin yaptığı net iş

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
15 J
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Grafik alanları: 0-2 m üçgen 5 J, 2-4 m dikdörtgen 10 J, 4-6 m üçgen 5 J, 6-8 m üçgen -5 J. Toplam 15 J.

  1. F-x grafiğinin altında kalan alan kuvvetin yaptığı işi verir; eksenin altındaki alan negatif iştir.
  2. 0-2 m: üçgen alanı = (2·5)/2 = 5 J.
  3. 2-4 m: dikdörtgen alanı = 2·5 = 10 J; 4-6 m: üçgen alanı = (2·5)/2 = 5 J.
  4. 6-8 m: kuvvet negatif, üçgen alanı = (2·(-5))/2 = -5 J.
  5. Net iş = 5 + 10 + 5 - 5 = 15 J.
Sık yapılan hatalar
  • Üçgen bölgelerin alanını 2'ye bölmeyi unutmak — 0-2, 4-6 ve 6-8 m aralıkları üçgen olduğundan taban çarpı yükseklik ikiye bölünmelidir.
  • 6-8 m aralığındaki alanı +5 J alıp toplamı 25 J bulmak — x ekseninin altındaki alan negatif iştir.

Kendini kontrol et: 4-6 m (+5 J) ile 6-8 m (-5 J) alanları birbirini sıfırladığında geriye 0-4 m alanı olan 15 J kalıyor mu?

2 b2 m'lik aralıklarla işi ve cismin hız değişimini yorumlama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
0-2: +5 J, 2-4: +10 J, 4-6: +5 J (hız artar); 6-8: -5 J (hız azalır).
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

İş pozitif olduğu sürece kinetik enerji ve hız artar; hız 6 m'de en büyüktür (v=6 m/s). Son aralıkta iş negatif, hız azalır ve 8 m'de yaklaşık 5,6 m/s olur.

  1. Verilenler: m = 2 kg, ilk hız 4 m/s; F-x grafiğinde her 2 m'lik aralıktaki iş, grafik altındaki alana eşittir.
  2. 0-2 m: kuvvet 0'dan 5 N'a çıkıyor, üçgen alanı (2·5)/2 = +5 J. 2-4 m: sabit 5 N, dikdörtgen alanı 2·5 = +10 J.
  3. 4-6 m: kuvvet 5 N'dan 0'a iniyor, üçgen alanı +5 J. 6-8 m: kuvvet 0'dan -5 N'a, alan eksen altında: -5 J.
  4. İş pozitifken kinetik enerji artar: başlangıç 16 J, 6 m'de 16+20 = 36 J, yani hız 6 m/s olur.
  5. 6-8 m'de iş negatif, kinetik enerji 31 J'e düşer; hız azalır, yaklaşık 5,6 m/s olur.
Sık yapılan hatalar
  • 4-6 m aralığında kuvvet azaldığı için hızın da azaldığını düşünmek — kuvvet pozitif olduğu sürece yapılan iş pozitiftir ve hız artmaya devam eder.
  • 2-4 m aralığında kuvvet sabitken hızın sabit kaldığını sanmak — sabit net kuvvet sabit ivme ve pozitif iş üretir, dolayısıyla hız artar.

Kendini kontrol et: Her aralıkta işin işareti pozitifse hızın arttığını, yalnızca 6-8 m aralığında negatif iş yapıldığı için hızın azaldığını doğruladın mı?