Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 108
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 108 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Kontrol Noktası 4Musluk açılınca H₂ ve O₂ gazlarının yayılımını tanecik modeliyle çizme
Çözüm Yolu
Musluk açılınca gazlar yüksek konsantrasyondan düşük konsantrasyona difüzyonla hareket eder. Sonunda iki kapta da hem kırmızı O₂ hem beyaz H₂ tanecikleri yaklaşık eşit sayıda, rastgele dağılır. H₂ daha hızlı geçtiği için denge çabuk kurulur.
- Başlangıçta sol kapta 10 adet kırmızı O₂, sağ kapta 10 adet beyaz H₂ iki atomlu molekülünün bulunduğunu say.
- Musluk açıldığında her iki gazın da yüksek konsantrasyonlu kaptan düşük konsantrasyonlu kaba doğru rastgele hareket ederek yayılacağını (difüzyon) düşün.
- Difüzyon eşit konsantrasyona ulaşana dek sürdüğünden, her iki kaba da yaklaşık 5'er adet O₂ ve 5'er adet H₂ molekülünü rastgele dağılmış çiz.
- Gazların tamamen yer değiştirdiğini çizmek — difüzyonda gazlar karşı kaba tamamen geçmez, her iki kapta eşit konsantrasyonlu homojen karışım oluşturur.
- Tanecikleri kabın tabanında toplanmış veya tek atomlu çizmek — gazlar kabın her yerine rastgele dağılır ve H₂ ile O₂ iki atomlu çizilmelidir.
Kendini kontrol et: Çiziminde toplam 10 adet O₂ ve 10 adet H₂ molekülünü koruyup her iki kaba da homojen ve rastgele dağıttın mı?
Kontrol Noktası 5aCH₄ ve SO₂ gazlarının cam boruda yaklaşık nerede karşılaşacağını bulma
Çözüm Yolu
Hız oranı = kök(64/16) = 2; CH₄ SO₂'nin 2 katı hızlıdır, aynı sürede 2 kat yol alır. Mesafeler 2:1 olduğundan karşılaşma SO₂ tarafına daha yakındır.
- Mol kütleleri: CH₄ = 16 g/mol, SO₂ = 64 g/mol; gazlar aynı anda yayılmaya başlıyor.
- Graham yasası: v(CH₄)/v(SO₂) = kök(64/16) = kök4 = 2.
- Aynı sürede CH₄, SO₂'nin 2 katı yol alır; boru 3 eşit parçaya ayrılır.
- CH₄ 2 parça, SO₂ 1 parça ilerler: karşılaşma CH₄ ucundan boyun yaklaşık 2/3'ünde, SO₂ ucuna yakındır.
- Boru boyunu ikiye bölüp 1/2 veya dörde bölüp 3/4 bulmak — hız oranı 2:1 olduğundan toplam yol 2+1 = 3 eş parçaya bölünmelidir.
- Karekök almayı unutup hız oranını 64/16 = 4 bulmak — Graham yasasında hız oranı mol kütlelerinin ters oranının kareköküne eşittir.
- Karşılaşma noktasını CH₄ ucuna 1/3 uzaklıkta yazmak — hızlı olan CH₄ 2 birim yol aldığından karşılaşma yavaş olan SO₂ ucuna daha yakındır.
Kendini kontrol et: Bulduğun mesafelerin toplamı boru boyunu (2/3 + 1/3 = 1) ve oranı hız oranını ((2/3)/(1/3) = 2) veriyor mu?
Kontrol Noktası 5bGazların tam ortada karşılaşması için yapılabilecekleri gerekçelendirme
Çözüm Yolu
Ağır SO₂ daha yavaş olduğundan ona önden başlama zamanı verilirse mesafe farkı kapanır. Sıcaklık artınca hız artar; SO₂ ısıtılıp CH₄ soğutularak hızlar eşitlenir ve ortada karşılaşırlar.
- Tam ortada karşılaşma için iki gazın da boru boyunun yarısı (L/2) kadar yol alıp aynı anda orta noktaya varması gerektiğini belirle.
- Aynı sıcaklıkta CH₄ gazı SO₂ gazından 2 kat hızlı olduğundan hız farkını veya süre farkını dengeleyecek yöntemleri düşün.
- 1. yöntem (zamanlama): Yavaş olan SO₂ musluğunu daha önce açarak SO₂ gazına önden ilerleme süresi tanı.
- 2. yöntem (sıcaklık): Gaz hızı sıcaklıkla arttığından SO₂ tarafını ısıtıp CH₄ tarafını soğutarak iki gazın yayılma hızlarını eşitle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnızca SO₂ gazının mutlak sıcaklığı (Kelvin) CH₄ gazının mutlak sıcaklığının 4 katına çıkarılıp musluklar aynı anda açılabilir. (Yalnızca sıcaklık değişkeni kullanılarak iki gazın yayılma hızları eşitlenmek istendiğinde geçerlidir.) · Sabit sıcaklıkta önce SO₂ musluğu açılıp SO₂ borunun 1/4'ü kadar ilerlediğinde CH₄ musluğu açılabilir. (Sıcaklık sabit tutulup yalnızca muslukların açılma zamanı ayarlandığında geçerlidir.)
- Hızlı olan CH₄ tarafını ısıtmayı veya CH₄ musluğunu önce açmayı önermek — bu işlemler CH₄'ün avantajını artırıp karşılaşmayı SO₂ ucuna daha da yaklaştırır.
- Gazların miktarını veya mol sayısını artırmanın aynı sıcaklıktaki difüzyon hızını eşitleyeceğini düşünmek — difüzyon hızı mol kütlesine ve mutlak sıcaklığa bağlıdır.
Kendini kontrol et: Önerdiğin değişiklik yavaş olan SO₂ gazına hız veya zaman avantajı sağlayarak karşılaşma noktasını ortaya taşıyor mu?