Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 114

Sayfa 114 6 Çözümlü Madde

Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 114 Cevapları

Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

5 (1)Zımparalanıp yakılan magnezyum deneyinin tepkime göstergesi

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Işık ve ısı yayılması; yeni madde (beyaz kül) oluşumu.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Parlak ışıkla yanma ve geride beyaz bir katı kalması MgO oluştuğunu gösterir.

  1. Tablonun 1. satırına bakıldı: magnezyum parlak beyaz ışıkla yanar, geriye beyaz kül kalır.
  2. Işık ve ısı yayılması, tepkimede enerji açığa çıktığını gösterir.
  3. Parlak metalden farklı, beyaz bir katı (MgO) kalması yeni madde oluştuğunu gösterir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Enerji (ışık/ısı) çıkışı ve renk/yapı değişimi (gri metal şeritten beyaz toz oluşması). (Gözlem sütunundaki parlak ışık ve beyaz kül oluşumunu kimyasal gösterge olarak ifade ettiğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Zımparalama işlemini kimyasal gösterge saymak — zımparalama yüzeyi temizleyen fiziksel bir işlemdir.

Kendini kontrol et: Gözlem cümlesindeki hem parlak ışığı hem de beyaz kül oluşumunu göstergeye dahil ettiğini kontrol et.

5 (2)Küle su eklenince turnusolun maviye dönmesinin göstergesi

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Renk değişimi (asit-baz göstergesinde); yeni maddenin bazik özellik göstermesi.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Kırmızı turnusolun maviye dönmesi, suyla oluşan ürünün baz özelliği taşıdığını, yani yeni madde oluştuğunu gösterir.

  1. Tablonun 2. satırına bakıldı: küle su eklenince kırmızı turnusol kâğıdı maviye döner.
  2. Kırmızı turnusolu maviye çeviren madde bazik özellik gösterir.
  3. Kül ile su tepkimeye girerek bazik yeni bir madde oluşturmuştur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İndikatör renk değişimi ve ortamın pH değerinin yükselmesi (baz oluşumu). (Turnusol kâğıdındaki renk değişimini bazik ürün oluşumuyla ilişkilendirdiğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Kırmızıdan maviye dönüşü asit oluşumu saymak — kırmızı turnusolu maviye bazik maddeler çevirir.

Kendini kontrol et: Kırmızı turnusol kâğıdının maviye dönmesinin asit mi yoksa baz mı gösterdiğini tekrar doğrula.

5 (3)Magnezyumun karbon dioksitle yakılması sonucundaki göstergeler

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Yeni maddelerin oluşması (beyaz MgO ve siyah karbon); renk değişimi.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Reaktiflerde bulunmayan beyaz toz ve siyah katı ortaya çıkar.

  1. Tablonun 3. satırına bakıldı: Mg, CO₂ ile yanınca beyaz MgO tozu ve siyah karbon isi kalır.
  2. Başlangıçta olmayan beyaz toz ve siyah katı, yeni maddeler oluştuğunu gösterir.
  3. Gri metal ve renksiz gazdan beyaz ve siyah ürünlere geçiş renk değişimidir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Renk değişimi ve katı ürün (beyaz toz ile siyah is) oluşumu. (Gözlemdeki beyaz MgO tozu ve siyah karbon isini kimyasal gösterge olarak belirttiğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Oksijensiz ortamda yanma olmaz deyip tepkime yok yazmak — magnezyum CO₂ içindeki oksijeni ayırarak yanar.

Kendini kontrol et: Başlangıçtaki gri metal ve renksiz gazla oluşan beyaz toz ve siyah isi karşılaştır.

5 (4)Sıcak suya magnezyum eklenmesinin göstergesi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Gaz çıkışı (H₂) ve katı oluşumu (Mg(OH)₂).
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Hidrojen gazı çıkması ve çözünmeyen hidroksit katısının oluşması yeni madde oluştuğunu gösterir.

  1. Tablonun 4. satırına bakıldı: sıcak suya magnezyum eklenince Mg(OH)₂ katısı ve H₂ gazı oluşur.
  2. Gaz kabarcıklarının çıkması gaz çıkışı göstergesidir.
  3. Suda çözünmeyen yeni bir katının oluşması katı oluşumu göstergesidir.
Sık yapılan hatalar
  • Çıkan gazı sıcak suyun buharlaşması sanmak — gözlemde açıkça yeni madde olan H₂ gazı oluştuğu belirtilmiştir.

Kendini kontrol et: Gözlem sütunundaki hem katı ürünü hem de gaz ürünü gösterge olarak yazdığını kontrol et.

6Mg ile CO₂ tepkimesini bağ değişimlerini gösteren bir şekille çizme

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Başlangıçta Mg atomları metalik yapıda, CO₂ molekülünde C=O çift bağları vardır; C=O bağları kırılır, Mg-O iyonik bağlı MgO ve C katısı oluşur.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Çizimde sol tarafa Mg atom kümesi ile O=C=O molekülleri, sağ tarafa Mg ve O toplulukları (MgO) ile C atomları çizilir; beyaz katı ve siyah karbon gözlenir.

  1. Tepkime öncesi sol tarafa metalik bağlı düzenli Mg atomlarını ve doğrusal kovalent bağlı CO₂ (O=C=O) molekülünü çiz.
  2. Denklemdeki stokiyometriye uyarak 2 adet Mg atomuna karşılık 1 adet CO₂ molekülü göster.
  3. Tepkime sırasında CO₂ molekülündeki karbon-oksijen kovalent bağlarının ve Mg atomları arasındaki metalik bağların kırıldığını belirt.
  4. Sağ tarafa elektron alışverişiyle oluşan iyonik bağlı MgO (Mg2+ ve O₂-) taneciklerini ve serbest kalan C katısını çiz.
  5. Gözlemlenebilir değişim olarak beyaz toz (MgO) ve siyah is (C) oluşumunu açıklamana ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: 2 tane Mg taneciği ve 1 tane O=C=O molekülü çizilip ürünlerde Mg2+/O₂- iyon örgüleri, C katısı ve beyaz-siyah renk değişimi belirtilir. (Atom sayıları korunarak bağ kırılması-oluşumu ve makroskobik renk/ürün değişimi gösterildiğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • MgO bileşiğini kovalent molekül gibi çizmek — magnezyum oksijene elektron verir ve iyonik bağlı katı oluşur.
  • Girenler ve ürünlerdeki atom sayılarını eşitlememek — 2 Mg, 1 C ve 2 O atomu korunmalıdır.

Kendini kontrol et: Çiziminde başlangıç yapılarını, kırılan-oluşan bağları, atom sayılarının korunumunu ve beyaz-siyah ürünleri gösterdiğini kontrol et.

7Magnezyum yangınında CO₂ veya suyun söndürmeye etkisini metinden açıklama

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Mg, CO₂ içinde de yanmaya devam eder; sıcak suyla hızla tepkimeye girip yanıcı H₂ gazı üretir. Bu yüzden CO₂ ve su yangını söndürmez, tehlikeyi artırır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Metne göre yüksek sıcaklıkta Mg karbon dioksitten oksijeni ayırır ve su ile hızlı tepkimeye girer, hidrojen oluşur.

  1. Metinden magnezyumun yüksek sıcaklıkta karbon dioksit ve sıcak su ile verdiği tepkimeleri bul.
  2. Yüksek sıcaklıkta magnezyumun CO₂'den oksijeni ayırarak yanmayı sürdürdüğünü, bu yüzden CO₂'nin yangını boğamayacağını açıkla.
  3. Sıcak su kullanıldığında magnezyumun suyla hızla tepkimeye girerek yanıcı hidrojen (H₂) gazı oluşturduğunu belirt.
  4. Sonuç olarak su ve CO₂'nin magnezyum yangınını söndürmek yerine büyüttüğünü, farklı söndürme yöntemleri gerektiğini yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: CO₂ ve su magnezyumla tepkimeye girip yanmayı sürdürdüğü için klasik söndürücüler kullanılamaz, özel metal yangını söndürücüleri gerekir. (Hem CO₂ içinde yanmanın sürmesi hem de sıcak suyla H₂ gazı oluşumu metne dayalı açıklandığında geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • CO₂ gazının her yangını havasız bırakıp söndüreceğini düşünmek — yanan magnezyum CO₂'deki oksijeni kopararak yanmayı sürdürür.
  • Suyun yalnız soğutma yapacağını sanmak — yüksek ısıda Mg sıcak suyla hızla tepkimeye girip H₂ gazı çıkarır.

Kendini kontrol et: Açıklamanda hem CO₂ ile yanmanın sürmesine hem de suyla H₂ gazı oluşmasına değindiğini kontrol et.