Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 117
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 117 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
12Magnezyum eldesi metnindeki üç tepkimenin gözlemlenebilir göstergelerinin doğru sıralandığı seçeneği bulma
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
13-Asit-bazTabloda asit-baz tepkimesi sütununa yazılacak tepkime
Çözüm Yolu
Mg(OH)₂ bazı HCl asidi ile tepkimeye girip tuz (MgCl₂) ve su oluşturur; bu bir asit-baz (nötrleşme) tepkimesidir.
- Metindeki II. tepkimeye bakıldı: Mg(OH)₂(k) + 2HCl(suda) → MgCl₂(suda) + 2H₂O(s).
- Mg(OH)₂ bir baz, HCl bir asittir.
- Asit ile baz tepkimeye girip tuz ve su oluşturur: nötrleşme.
- OH- iyonu içerdiği için I. tepkimeyi asit-baz tepkimesi sanmak — I. tepkimede asit yoktur, iyonlardan suda az çözünen katı çöker.
Kendini kontrol et: Seçtiğin tepkimede bir asit (HCl) ile bir bazın [Mg(OH)₂] tepkimeye girerek tuz ve su oluşturduğunu kontrol ettin mi?
13-ÇökelmeTabloda çökelme tepkimesi sütununa yazılacak tepkime
Çözüm Yolu
Çözeltideki Mg2+ ve OH- iyonları birleşerek az çözünen katı Mg(OH)₂ oluşturur; katı oluşumu çökelme tepkimesidir.
- Metindeki I. tepkimeye bakıldı: Mg2+(suda) + 2OH-(suda) → Mg(OH)₂(k).
- Çözeltideki iyonlar birleşerek çok az çözünen bir katı oluşturur.
- Çözeltiden katı ayrılması çökelme tepkimesinin belirtisidir.
- Metindeki 'MgCl₂ tuzu çöktürülür' ifadesini çökelme tepkimesi sanmak — suyun buharlaştırılmasıyla tuz eldesi fiziksel bir ayırma işlemidir.
- III. tepkimede Mg(k) oluştuğu için çökelme demek — bu olay sulu çözeltide değil, sıvı tuzun elektroliziyle gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Tepkimede suda çözünmüş iyonlardan '(k)' fiziksel hâlli, suda az çözünen bir katı oluşuyor mu?
13-İndirgenme-yükseltgenmeTabloda indirgenme-yükseltgenme tepkimesi sütununa yazılacak tepkime
Çözüm Yolu
MgCl₂ elektrolizinde Mg2+ elektron alıp Mg olur (indirgenme), Cl- elektron verip Cl₂ olur (yükseltgenme).
- Metindeki III. tepkimeye bakıldı: MgCl₂(s) → Mg(k) + Cl₂(g), elektroliz ile.
- Mg2+ iyonu 2 elektron alıp Mg atomuna dönüşür: indirgenme.
- Cl- iyonları elektron verip Cl₂ molekülüne dönüşür: yükseltgenme.
- I. veya II. tepkimede yük değişimi olduğunu sanmak — çökelme ve asit-baz tepkimelerinde Mg2+, OH-, H+ ve Cl- yükleri değişmez.
Kendini kontrol et: Tepkimeye giren iyonik bileşikteki taneciklerin (Mg2+ ve Cl-) ürünlerde yüksüz elementlere (Mg ve Cl₂) dönüştüğünü doğruladın mı?
14-I. tepkimeI. tepkimenin alt mikro seviye tanecik gösterimi ve açıklaması
Çözüm Yolu
Çözeltide dağınık hareket eden Mg2+ ve OH- iyonları 1:2 oranında birleşerek suda çözünmeyen, düzenli istiflenmiş katı kristali oluşturur (çökelme).
- I. tepkime denklemini incele: Mg2+(suda) + 2OH-(suda) → Mg(OH)₂(k); iyonlar 1:2 stokiyometrik oranında birleşir.
- Tepkime öncesi için su molekülleri arasında serbestçe dağılmış 1 adet Mg2+ katyonu ve 2 adet OH- anyonu çiz.
- Tepkime sonrası için kap tabanında 1:2 oranında düzenli istiflenmiş Mg(OH)₂ katı kristal örgü yapısını göster.
- Açıklamada sulu çözeltideki serbest Mg2+ ve OH- iyonlarının elektrostatik çekimle birleşerek çözünmeyen katı çökelek oluşturduğunu belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Su molekülleriyle sarılı Mg2+ ve iki OH- iyonunun çarpışıp tabanda düzenli Mg(OH)₂ iyonik kristali oluşturduğunu gösteren tanecik çizimi. (1:2 iyon oranı, sulu ortamdan katı örgüye geçiş ve tanecik korunumu doğru gösterildiğinde geçerlidir.)
- Mg2+ ve OH- iyonlarını 1:1 oranında çizmek — yük denkliği için her Mg2+ iyonuna karşılık iki OH- iyonu gösterilmelidir.
- Oluşan Mg(OH)₂ katısını çözeltide dağınık moleküller hâlinde göstermek — çökelek, tabanda düzenli istiflenmiş iyonik katı olarak çizilmelidir.
Kendini kontrol et: Çizdiğin katı örgüde her bir Mg2+ iyonuna karşılık iki adet OH- iyonu bulunuyor mu ve toplam yük sıfır mı?
14-II. tepkimeII. tepkimenin alt mikro seviye tanecik gösterimi ve açıklaması
Çözüm Yolu
Asitten gelen H+ iyonları OH- ile H₂O moleküllerini oluşturur; Mg2+ ve Cl- iyonları çözeltide kalır. Oluşan 2 su molekülü ve iyonlar çizilir.
- II. tepkime denklemini incele: Mg(OH)₂(k) + 2HCl(suda) → MgCl₂(suda) + 2H₂O(s); katı baz asitle nötralleşir.
- Başlangıçta düzenli dizilmiş katı Mg(OH)₂(k) yapısını ve çözeltide serbest dolaşan 2 adet H+ ile 2 adet Cl- iyonunu çiz.
- Tepkime sırasında katıdan ayrılan iki OH- iyonunun iki H+ iyonu ile birleşerek 2 adet H₂O molekülü oluşturduğunu göster.
- Son durumda 2 adet H₂O molekülünü ve suda serbestçe dağılmış 1 adet Mg2+ ile 2 adet Cl- iyonunu belirterek açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Katı Mg(OH)₂ örgüsünün dağılıp H+ ve OH- birleşmesiyle 2 H₂O molekülü, çözeltide ise serbest Mg2+ ve 2 Cl- iyonu gösterimi. (Su moleküllerinin oluşumu ile Mg2+ ve Cl- iyonlarının suda serbest kalması doğru belirtildiğinde geçerlidir.)
- MgCl₂(suda) ürününü katı çökelek veya nötr molekül gibi bitişik çizmek — suda çözünen tuz, ayrışmış Mg2+ ve Cl- iyonları hâlindedir.
- Tepkimede yalnız bir H₂O molekülü çizmek — 2 OH- ve 2 H+ birleştiğinden stokiyometri gereği 2 H₂O molekülü oluşur.
Kendini kontrol et: Başlangıç ve sonuç çizimlerinde 1 Mg, 2 O, 4 H ve 2 Cl atomunun toplam sayısı ve yük denkliği korunuyor mu?
14-III. tepkimeIII. tepkimenin alt mikro seviye tanecik gösterimi ve açıklaması
Çözüm Yolu
Elektrolizde Mg2+ indirgenerek Mg atomu olur; Cl- yükseltgenerek Cl atomu olur ve ikişer ikişer bağlanarak Cl₂ gazı oluşur.
- III. tepkimeyi incele: MgCl₂(s) → Mg(k) + Cl₂(g); erimiş tuz elektrik enerjisiyle elementlerine ayrışır.
- Başlangıçta su molekülü içermeyen sıvı MgCl₂ içinde hareketli Mg2+ ve Cl- iyonlarını 1:2 oranında çiz.
- Katotta her Mg2+ iyonunun 2 elektron alarak yüksüz Mg atomlarına dönüştüğünü ve düzenli metalik katı oluşturduğunu göster.
- Anotta iki Cl- iyonunun birer elektron vererek Cl atomlarına dönüştüğünü ve kovalent bağla Cl₂ gaz molekülü oluşturduğunu açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Erimiş tuzdaki Mg2+ iyonlarının indirgenip Mg metal örgüsünü, Cl- iyonlarının yükseltgenip iki atomlu Cl₂ gaz moleküllerini oluşturduğu tanecik modeli. (Elektron alışverişi, susuz sıvı ortam ve Cl₂'nin iki atomlu gaz yapısı doğru açıklandığında geçerlidir.)
- Sıvı MgCl₂(s) ortamına su molekülleri çizmek — tepkime sulu çözeltide değil, susuz erimiş tuzda gerçekleşir.
- Klor gazını tek atomlu Cl olarak göstermek — klor doğada iki atomlu Cl₂ molekülleri hâlinde gaz olarak ayrılır.
Kendini kontrol et: Her 1 Mg atomuna karşılık iki atomlu 1 Cl₂ gaz molekülü çizildiğini ve verilen-alınan elektron sayısının eşitliğini (2e-) kontrol ettin mi?
14-çizimTablodaki çizim hücrelerinin doldurulması
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.