Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 147
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 147 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1İçme suyunun hormon, vitamin, antibiyotik gibi mikro kirleticiler içerdiği ile maddelerin çözünürlüğü arasındaki ilişkiyi tartışma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mikro kirleticiler suda çözündüğü için süzme gibi basit yöntemlerle ayrılmaz. Çözünürlüğü yüksek maddeler suda daha çok birikir, bu yüzden arıtmada özel yöntemler gerekir.
- Metinden ilaç, vitamin ve hormon türevlerinin vücutta emilip atılabilmesi için suda çözünebilen polar yapılar içerdiğini belirle.
- Suda çözünürlüğü yüksek maddelerin atık sularla su kaynaklarına karışıp homojen çözelti oluşturduğunu düşün.
- Çözünmüş mikro kirleticilerin suda kolay taşındığını ve basit süzmeyle ayrılamadığı için içme suyu kirliliğine yol açtığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Polar yapılı ilaç ve vitamin kalıntıları suda homojen çözündüğünden basit süzmeyle arıtılamaz ve su kirliliğine yol açar. (Sudaki çözünürlük ile arıtma güçlüğü ve kirlilik arasındaki ilişki doğru kurulduğunda geçerlidir.)
- Suda çözünmeyen maddelerin çözelti oluşturduğunu söylemek — içme suyundaki mikro kirleticiler suda çözündükleri için homojen dağılır.
Kendini kontrol et: Açıklamanda maddelerin sudaki çözünürlüğü ile su kaynaklarında taşınıp kalması arasındaki neden-sonuç bağını kurdun mu?
2Yağ lekesini temizlemek için suyla birlikte sabun veya deterjan kullanılmasının nedenlerini tartışma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Su polar, yağ apolardır ve birbirini çözmez. Sabun/deterjan molekülünün apolar ucu yağa, polar ucu suya tutunur; yağ damlacıkları suda dağılıp durulanır.
- Suyun polar, yağın ise apolar yapıda olduğunu ve yalnız suyun yağ lekesini çözemediğini belirt.
- Sabun ve deterjan taneciklerinin hem apolar (hidrofob) hem de polar (hidrofil) uç içerdiğini hatırla.
- Apolar ucun yağa, polar ucun suya tutunmasıyla yağın su içinde dağılıp yüzeyden uzaklaştığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Polar su apolar yağı çözemez; sabun/deterjan hidrofob ucuyla yağa, hidrofil ucuyla suya tutunarak lekeyi uzaklaştırır. (Polarlık-apolarlık ve hidrofil-hidrofob uç etkileşimi doğru açıklandığında geçerlidir.)
- Suyun ve yağın ikisini de polar kabul etmek — su polardır, yağ ise apolar olduğundan yalnız suyla çözünmez.
- Sabunun polar ucunun yağa tutunduğunu yazmak — benzer benzeri çözer ilkesiyle apolar uç yağa, polar uç suya tutunur.
Kendini kontrol et: Yanıtında yalnız suyun yağı neden çözemediğini ve sabunun iki uçlu yapısının rolünü birlikte açıkladın mı?
3Erime ile çözünme arasındaki farkların neler olduğunu açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Erimede tek bir saf madde vardır, belirli sıcaklıkta gerçekleşir ve karışım oluşmaz. Çözünmede en az iki madde vardır, her sıcaklıkta olabilir ve homojen karışım (çözelti) oluşur.
- Erimenin tek bir katı maddenin ısı alarak sıvı hâle geçmesi (hâl değişimi) olduğunu tanımla.
- Çözünmenin ise bir maddenin başka bir madde (çözücü) içinde homojen dağılarak çözelti oluşturması olduğunu belirt.
- Erimede saf yapının korunduğunu, çözünmede ise en az iki maddeden homojen karışım oluştuğunu karşılaştır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Erimede tek bir saf madde ısı alarak sıvılaşır; çözünmede çözücü ve çözünen olmak üzere en az iki madde homojen karışır. (Madde sayısı, hâl değişimi ve çözelti oluşumu farkları doğru belirtildiğinde geçerlidir.)
- Şekerin çayda çözünmesine 'şeker eridi' demek — günlük dildeki bu kullanım yanlıştır; su içindeki dağılma erime değil çözünmedir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda erimenin tek maddeli hâl değişimi, çözünmenin ise en az iki maddeli karışım oluşumu olduğunu belirttin mi?