Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 175
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 175 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2b-SıcaklıkSıcaklık-çözünürlük ilişkisini yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kart 1'de katıların çoğunun eğrisi yükselir, kart 2'de HCl, NH₃ ve SO₂ eğrileri alçalır.
- Kanıt Kartı 1 (katılar) ve Kart 2 (gazlar) sıcaklık-çözünürlük grafikleri incelenir.
- Kart 1'de katıların çoğunun eğrisi yükselir; NaCl'de az değişir, Ce2(SO₄)3'te azalır.
- Kart 2'de HCl, NH₃ ve SO₂ eğrileri sıcaklık arttıkça alçalır.
- Böylece çoğu katıda çözünürlüğün sıcaklıkla arttığı, gazlarda ise azaldığı sonucu yazılır.
- Tüm katıların çözünürlüğünün sıcaklıkla arttığını genellemek — grafikteki Ce2(SO₄)3 örneğinde çözünürlük sıcaklıkla azalır.
- Gazların da katılar gibi sıcak suda daha çok çözündüğünü sanmak — gaz eğrilerinin tamamı sıcaklık arttıkça aşağı yönelir.
Kendini kontrol et: Kart 1'de Ce2(SO₄)3 istisnasını ve Kart 2'de gaz eğrilerinin azaldığını cevabında belirttin mi?
2b-BasınçBasınç-çözünürlük ilişkisini yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kart 3'te oksijen, azot ve helyum doğruları yükselir, kart 4'te CaCl₂, NaCl ve KClO₃ çizgileri yataydır.
- Kanıt Kartı 3 ve 4'te yatay eksen basınç, dikey eksen çözünürlüktür.
- Kart 3'te oksijen, azot ve helyum doğruları basınç arttıkça yükselir.
- Kart 4'te CaCl₂, NaCl ve KClO₃ çizgileri yataydır; basınç değişse de çözünürlük sabit kalır.
- Buradan gaz çözünürlüğünün basınçla doğru orantılı arttığı, katı çözünürlüğünün değişmediği yazılır.
- Basınç artışının katıların çözünürlüğünü de artırdığını düşünmek — Kart 4'teki yatay doğrular katılarda basıncın etkisiz olduğunu gösterir.
Kendini kontrol et: Kart 3'teki doğruların orijinden yükseldiğini ve Kart 4'teki doğruların yatay kaldığını kontrol ettin mi?
2cBasınç ve sıcaklığın çözünürlüğe etkisini kanıt kartlarıyla açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Katıların çoğunda sıcaklık artınca çözünürlük artar, gazlarda azalır. Basınç artışı gazın çözünürlüğünü artırırken katı ve sıvılarda etkisizdir.
- Kanıt Kartı 1 ve 2 karşılaştırılarak sıcaklığın hem katı hem gaz çözünürlüğünü değiştirdiği belirlenir.
- Kanıt Kartı 3 ve 4 karşılaştırılarak basıncın yalnız gazların çözünürlüğünü artırdığı, katıları etkilemediği görülür.
- İki değişkenin etki ettiği fiziksel hâller birleştirilerek genel sonuç cümlesi yazılır.
- Basıncın katı ve gazların ikisini de etkilediğini yazmak — Kart 4 katılarda basıncın çözünürlüğü değiştirmediğini kanıtlar.
- Sıcaklığın katı ve gazları aynı yönde etkilediğini söylemek — sıcaklık artışı çoğu katıda çözünürlüğü artırırken gazlarda azaltır.
Kendini kontrol et: Cevabında sıcaklığın hem katı hem gazları, basıncın ise yalnız gazları etkilediğini belirttin mi?
2çSıvının başka bir sıvıda homojen dağılmasının çözünme sayılıp sayılmayacağı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sirkenin sudaki homojen dağılımı çözünmedir. Çözünürlük kavramı katı, sıvı ve gaz çözünenlerin çözücüde homojen dağılmasını kapsar.
- Sirkenin, sıvı asetik asit ile suyun her yerinde aynı özelliği gösteren homojen karışımı olduğu belirlenir.
- Bir maddenin başka bir madde içinde tanecik boyutunda homojen dağılmasının çözünme tanımına uyduğu değerlendirilir.
- Çözünürlüğün yalnız katı ve gazları değil, katı, sıvı ve gaz çözünenlerin tümünü kapsadığı sonucuna ulaşılır.
- Çözünmenin yalnız katıların sıvıda dağılması olduğunu sanmak — sıvıların ve gazların homojen dağılması da çözünmedir.
- Her sıvı-sıvı karışımı çözelti saymak — zeytinyağı-su gibi heterojen karışımlarda çözünme gerçekleşmez, homojen dağılım şarttır.
Kendini kontrol et: Yanıtında hem 'Evet, çözünmedir' yargısına hem de katı, sıvı ve gaz çözünenlerin tümüne yer verdin mi?
Değerlendirme 1Çözünürlüğün tüm maddelerde aynı değişip değişmediği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grafikte KNO₃ gibi tuzların eğrisi dik yükselir, NaCl'ninki yataya yakındır, Ce2(SO₄)3 azalır. Gazlarda çözünürlük sıcaklıkla düşer.
- Kanıt Kartı 1'deki katıların sıcaklık-çözünürlük eğrilerinin eğimleri karşılaştırılır.
- KNO₃, NaNO₃ gibi maddelerin eğrisi dik yükselir; çözünürlükleri sıcaklıkla çok artar.
- NaCl eğrisi yataya yakındır; çözünürlüğü sıcaklıkla çok az değişir.
- Ce2(SO₄)3 eğrisi alçalır; Kart 2'deki gazlarda da çözünürlük sıcaklıkla azalır.
- Aynı fiziksel hâldeki katıların bile sıcaklığa farklı tepki verdiği görülerek 'Hayır' sonucuna ulaşılır.
- Aynı fiziksel hâldeki tüm katıların sıcaklıkla aynı oranda çözündüğünü sanmak — grafikte NaCl yataya yakınken Ce2(SO₄)3 azalmaktadır.
Kendini kontrol et: Kanıt Kartı 1'de artan (KNO₃), az değişen (NaCl) ve azalan (Ce2(SO₄)3) katı eğrilerini karşılaştırdın mı?
Değerlendirme 2Katı ve sıvıların çözünürlüğünde basıncın neden etkisiz olduğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Gazlarda basınç, birim yüzeye çarpan tanecik sayısını artırır. Katı ve sıvılarda tanecikler zaten çok yakındır, bu yüzden basıncın etkisi ihmal edilir.
- Katı ve sıvı hâldeki maddelerin tanecikleri arasındaki boşluğun çok az olduğu hatırlanır.
- Tanecikler birbirine çok yakın olduğu için katı ve sıvıların basınçla sıkıştırılamadığı belirlenir.
- Basınç artsa bile hacim ve birim yüzeye temas eden tanecik sayısı değişmediğinden çözünürlüğün etkilenmediği açıklanır.
- Basıncın katı taneciklerini birbirine yaklaştırıp çözünürlüğü artırdığını düşünmek — katı ve sıvılar pratikte sıkıştırılamaz.
- Çözünme hızı ile çözünürlüğü karıştırmak — basınç katı ve sıvılarda birim hacimde çözünen madde miktarını değiştirmez.
Kendini kontrol et: Açıklamanda katı ve sıvıların tanecikleri yakın olduğu için sıkıştırılamadığı bilgisini kullandın mı?
Değerlendirme 3Pistonlu kapta basınç artınca oksijenin çözünürlüğündeki değişimi tanecik modeliyle çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Piston basınç uygulayınca gaz hacmi azalır, sıvı yüzeyine çarpan tanecik sayısı artar. Daha çok oksijen suya geçer; çözünürlük artar.
- Piston ok yönünde aşağı itildiğinde gazın sıkıştığı, hacminin azaldığı ve gaz basıncının arttığı belirlenir.
- Gaz basıncı arttıkça birim zamanda su yüzeyine çarpan ve suya geçen oksijen taneciği sayısının arttığı yorumlanır.
- Kap kapalı olduğundan toplam tanecik sayısı korunacak biçimde su içinde daha çok, gaz fazında daha az tanecik çizilir.
- Piston aşağı itilince toplam tanecik sayısını artırmak — kapalı kapta madde miktarı sabittir, yalnız gazdan suya geçiş olur.
- Hacim azaldığı için çözünürlüğün azalacağını sanmak — hacim azalması gaz basıncını artırır, basınç artışı gaz çözünürlüğünü artırır.
Kendini kontrol et: Çiziminde toplam 19 taneciği koruyup su içindeki tanecik sayısını 6'dan fazla gösterdin mi?