Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 197
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 197 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3.bÜç kaptaki çözeltileri seyreltikten derişiğe sıralama
Çözüm Yolu
Molariteler: 1. kap 0,1 mol/1 L = 0,1 M; 2. kap 0,5 mol/0,5 L = 1 M; 3. kap 0,1 mol/0,5 L = 0,2 M. Seyreltikten derişiğe: 0,1 < 0,2 < 1.
- Her kabın molaritesini M = n / V ile buluruz.
- 1. kap: 0,1 / 1 = 0,1 M; 2. kap: 0,5 / 0,5 = 1 M; 3. kap: 0,1 / 0,5 = 0,2 M.
- Değerleri küçükten büyüğe dizeriz: 0,1 < 0,2 < 1.
- Seyreltikten derişiğe kap sıralaması 1. kap < 3. kap < 2. kap olur.
- Yalnız çözünen mol sayısına veya yalnız hacme bakmak — derişim karşılaştırması birim hacimdeki madde miktarına (M = n/V) göre yapılır.
- Derişikten seyreltiğe sıralamak — soru en düşük derişimden en yüksek derişime doğru sıralama ister.
Kendini kontrol et: En seyreltik kabın molaritesi en küçük (0,1 M), en derişik kabınki en büyük (1 M) mi?
3.c1. ve 3. kaptaki çözeltilerin derişimini eşitlemek için yapılabilecekler
Çözüm Yolu
3. kapta 0,1 mol NaCl var; hacim 1000 mL olunca M=0,1/1=0,1 M olur ve 1. kapla eşitlenir. Alternatif olarak 1. kaptan 500 mL su buharlaştırılırsa 0,1/0,5=0,2 M olur.
- 1. kap 0,1 M, 3. kap 0,2 M; ikisinde de 0,1 mol NaCl var.
- Eşitlemek için 3. kabı 0,1 M'a seyreltebiliriz: V = n / M = 0,1 / 0,1 = 1 L.
- 3. kabın hacmi 500 mL'den 1000 mL'ye çıkmalı; yani 500 mL su eklenir.
- Kontrol: 0,1 mol / 1 L = 0,1 M, 1. kapla eşit olur.
- Başka yol: 1. kaptan 500 mL su buharlaştırılırsa 0,1 / 0,5 = 0,2 M olur ve 3. kapla eşitlenir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. kaptan 500 mL su buharlaştırılır (0,1 mol / 0,5 L = 0,2 M). (Çökme olmadan hacim 500 mL'ye düşürüldüğünde her iki kap 0,2 M olur.) · 1. kaba 0,1 mol NaCl katısı eklenip çözülür (0,2 mol / 1 L = 0,2 M). (Katı eklenmesinin çözelti hacmini değiştirmediği kabul edildiğinde geçerlidir.)
- 3. kaba 1000 mL su eklemek — mevcut hacim 500 mL olduğundan toplam hacmi 1000 mL yapmak için 500 mL su eklenmelidir.
Kendini kontrol et: İşlem sonunda her iki kap için n/V oranını hesapladığında eşit molarite değerleri çıkıyor mu?
4.a1 L limonatadaki sakkaroz (10,26 g) molar derişimi
Çözüm Yolu
n=10,26/342=0,03 mol; hacim 1 L olduğundan M=0,03/1=0,03 mol/L.
- Verilenler: 10,26 g sakkaroz, mol kütlesi 342 g/mol, hacim 1 L.
- Mol sayısı: n = 10,26 / 342 = 0,03 mol.
- M = n / V = 0,03 / 1 hesaplanır.
- Bölme işleminden limonatadaki şekerin molar derişimi M = 0,03 M (mol/L) bulunur.
- Kütleyi doğrudan hacme bölüp 10,26 M bulmak — molarite gram/litre değil mol/litre olduğundan önce n = m/MA ile mol bulunmalıdır.
- 10,26 / 342 bölmesinde virgül kaydırarak 0,3 mol bulmak — 342·3 = 1026 olduğundan 10,26 / 342 = 0,03 olur.
Kendini kontrol et: 0,03 mol · 342 g/mol çarpımının 10,26 g sakkaroz kütlesini verip vermediğini kontrol et.
4.bYaklaşık 10 mL limonatadaki şeker mol sayısı
Çözüm Yolu
n=M·V=0,03 mol/L x 0,01 L=3x10⁻⁴ mol.
- Verilenler: limonata derişimi 0,03 M, hacim yaklaşık 10 mL; istenen mol sayısı.
- Hacmi litreye çeviririz: 10 mL = 0,01 L.
- n = M x V = 0,03 x 0,01 hesaplanır.
- Çarpım sonucunda 10 mL limonatada 0,0003 mol (3·10⁻⁴ mol) şeker bulunur.
- 10 mL'yi litreye çevirmeden 0,03 · 10 = 0,3 mol bulmak — M·V çarpımında hacim litre (0,01 L) alınmalıdır.
Kendini kontrol et: 10 mL hacim 1000 mL'nin yüzde biri olduğundan mol sayısı da 0,03 molün yüzde biri mi?
4.cÖğrencinin hazırladığı çözeltinin molaritesi 1 M'dan az mı fazla mı ve hatası
Çözüm Yolu
17,1 g sakkaroz=0,05 mol. Çözelti hacmi 56 mL=0,056 L olduğundan M=0,05/0,056≈0,89 M<1 M. Molarite çözelti hacmine bağlıdır; öğrenci 50 mL suyu esas aldı.
- Verilenler: 17,1 g sakkaroz (342 g/mol), 50 mL su, oluşan çözelti hacmi 56 mL.
- Mol sayısı: n = 17,1 / 342 = 0,05 mol.
- Molaritede çözelti hacmi kullanılır: V = 56 mL = 0,056 L.
- M = 0,05 / 0,056 ≈ 0,89 M bulunur; bu 1 M'dan azdır.
- Hata: Öğrenci çözücü (su) hacmini esas aldı; çözünen eklenince toplam çözelti hacmi 50 mL'yi aştı.
- Hacim arttığı için derişimin de 1 M'dan fazla olacağını sanmak — hacim paydada olduğundan hacim büyüdükçe molarite küçülür.
Kendini kontrol et: Paydadaki hacim 0,050 L yerine 0,056 L olunca 0,05/V kesrinin 1'den küçük çıktığını doğrula.
510 M NaCl'den dört ardışık seyreltmede x, y, z, t derişimleri
Çözüm Yolu
Her adımda 1 mL çözelti 9 mL suyla karışır, toplam hacim 10 mL olur; derişim 10 kat azalır (M₁V₁=M₂V₂).
- Her adımda 1 mL çözelti alınıp 9 mL su eklenir; yeni hacim 1 + 9 = 10 mL olur.
- Seyreltme bağıntısı M1 x V1 = M2 x V2 kullanılır; derişim her adımda 10 kat azalır.
- x: 10 x 1 = M x 10, x = 1 M.
- y: 1 x 1 = M x 10, y = 0,1 M; z: 0,1 / 10 = 0,01 M.
- t: 0,01 / 10 = 0,001 M. Sonuç: x = 1 M, y = 0,1 M, z = 0,01 M, t = 0,001 M.
- Son hacmi 10 mL yerine eklenen su hacmi olan 9 mL almak — Vtoplam = 1 + 9 = 10 mL alınmalıdır.
- Her tüpe başlangıçtaki 10 M çözeltiden 1 mL eklendiğini sanmak — her tüpe bir önceki tüpten 1 mL aktarılır.
Kendini kontrol et: Dört ardışık 1/10 seyreltme sonunda t derişimi 10 / 10⁴ = 0,001 M çıkıyor mu?