Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 205 Cevapları

NaCl iyonik olduğu için motor ve metal aksamı korozyona uğratır, soğutma sıvısında tuz birikintisi bırakır. Etilen glikol ise yollarda maliyetli ve çevreye zararlıdır; kullanım alanlarına göre uygun olan seçilir.

1. Her iki maddenin de suyun donma noktasını düşürdüğünü, ancak kullanım ortamlarıyla kimyasal ve çevresel etkileşimlerinin farklı olduğunu dikkate alınız.
2. NaCl çözeltisinin iyonik yapısı nedeniyle otomobil radyatöründeki metal aksamı aşındıracağını (korozyon) ve tortu bırakacağını belirleyiniz.
3. Etilen glikolün ise zehirli, kaygan ve maliyetli olması yüzünden yollara dökülemeyeceğini belirterek birbiri yerine kullanılamayacağı sonucuna ulaşınız.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kullanılamaz; NaCl metal motor parçalarında korozyona yol açar, etilen glikol ise zehirli ve pahalı olduğundan yollarda çevreye zarar verir. (Birbiri yerine kullanılamayacağını korozyon, toksisite veya maliyet gerekçeleriyle açıklayan yanıtlar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Hem NaCl'nin motordaki aşındırıcı etkisini hem de etilen glikolün çevreye ve bütçeye zararını gerekçenize eklediniz mi?

Suda çözünen uçucu olmayan maddeler çözeltinin donma noktasını düşürür. CaCl₂ ve MgCl₂ birim formülde üç iyon verdiği için etkisi daha fazladır.

1. Buzlanmayı önlemek için suda iyi çözünen ve suyun donma noktasını düşüren uçucu olmayan maddeler seçilmesi gerektiğini hatırlayınız.
2. Birim formülünde daha fazla iyon oluşturarak donma noktasını NaCl'den daha çok düşüren CaCl₂ veya MgCl₂ gibi tuzları belirleyiniz.
3. Korozyonun istenmediği havaalanı pistleri gibi alanlarda KCl veya üre gibi alternatiflerin de donma noktasını düşürmek amacıyla kullanılabileceğini gerekçesiyle yazınız.

Kabul edilebilir başka cevaplar: CaCl₂ ve MgCl₂ tuzları kullanılabilir; suda üçer iyon oluşturdukları için donma noktasını NaCl'ye göre daha fazla düşürürler. (Suda çözünerek donma noktasını düşüren uygun tuzları veya organik maddeleri doğru gerekçeyle belirten yanıtlar geçerlidir.) · Kalsiyum magnezyum asetat veya üre kullanılabilir; suda çözünerek donma noktasını düşürür ve metallerde daha az korozyon yapar. (Korozyon veya çevre etkisini azaltan çözünür buz çözücü maddeleri gerekçesiyle yazan yanıtlar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Önerdiğiniz maddenin suda çözünerek tanecik oluşturduğunu ve donma noktasını düşürdüğünü gerekçenizde belirttiniz mi?

Kaynama noktası yükselmesi tanecik sayısıyla orantılıdır. NaCl 2 iyon verip 2a yükseltirse X 1 tanecik (a, elektrolit olmayan), Y 3 tanecik (3a) verir.

1. Grafikte 1'er mol madde 100 g suda çözülüyor; kaynama noktaları: X 100 + a, NaCl 100 + 2a, Y 100 + 3a.
2. Kaynama noktası yükselmesi çözünen tanecik sayısıyla orantılıdır. NaCl suda 2 iyon verir ve 2a yükselme oluşturur.
3. Buna göre bir tanecik a yükselme sağlar: X çözeltide 1 tanecik, Y ise 3 tanecik (iyon) oluşturur.
4. X iyonlaşmayan moleküler bir madde olmalıdır; örnek: C₆H₁₂O₆ (glikoz).
5. Y üç iyon veren bir tuz olmalıdır; örnek: CaCl₂ veya Na₂SO₄.

Kabul edilebilir başka cevaplar: X: C₁₂H₂₂O₁₁ (sakkaroz), Y: MgCl₂ veya K₂SO₄ (Uçucu olmayan ve suda çözündüğünde X için 1 molekül, Y için toplam 3 iyon oluşturan katı bileşik formülleri geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Önerdiğiniz X bileşiği suda moleküler (1 tanecik), Y bileşiği ise toplam 3 iyon verecek şekilde çözünüyor mu?

1 mol Al2(SO₄)3 suda 5 mol iyon, NH₄Cl ve KBr ise 2'şer mol iyon verir. Çözünen tanecik sayısı arttıkça kaynama noktası yükselir, donma noktası düşer.

1. Her maddenin suda iyonlaşmasını yaz: NH₄Cl → NH₄+ + Cl- (2 mol iyon), KBr → K+ + Br- (2 mol iyon).
2. Al2(SO₄)3 → 2Al3+ + 3SO₄ 2- olur; 1 mol tuzdan 2 + 3 = 5 mol iyon oluşur.
3. Su kütleleri eşit olduğundan yalnız çözünen tanecik sayılarını karşılaştır: 5 > 2 = 2.
4. Tanecik sayısı arttıkça kaynama noktası yükselir: Al2(SO₄)3 > NH₄Cl = KBr.
5. Tanecik sayısı arttıkça donma noktası düşer: NH₄Cl = KBr > Al2(SO₄)3.

Kendini kontrol et: Al2(SO₄)3 formülündeki alt simgelerden 2 + 3 = 5 iyon sayısını doğru çıkardın mı?