Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 238
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 238 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Makro-1Beherglasta 100 mL sirkeye 10 g NaHCO₃ eklenince gözlemlerin not edilmesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Makro-2Zn parçalarının 100 mL 1 M HCl çözeltisine eklenince gözlemlerin not edilmesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Mikro-1Kuyu plakada 20 damla HCl üzerine Zn eklenince gözlemlerin not edilmesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Mikro-2Kuyu plakada 0,1 g NaHCO₃ üzerine 20 damla sirke eklenince gözlemlerin not edilmesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Bulgular-1 MakroTablo: makro ölçekli deneyde kullanılan toplam su ve kimyasal madde miktarı
Çözüm Yolu
Makro deneyde 100 mL sirke, 100 mL 1 M HCl ve 10 g NaHCO₃ kullanıldı. Su miktarı çözeltilerin hacmine göre tahmin edilir; Zn kütlesi ölçülmelidir.
- Makro deneyin yapılışına bakılır: 100 mL sirkeye 10 g NaHCO₃, 100 mL 1 M HCl çözeltisine birkaç Zn parçası ekleniyor.
- Sulu çözeltilerin hacmi toplanır: 100 mL + 100 mL = yaklaşık 200 mL.
- Katı kimyasallar: 10 g NaHCO₃ ve tartılarak bulunacak Zn parçaları.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Deneyde tartılan Zn kütlesinin (örneğin 1–2 g) ve beherglas yıkama suyunun eklendiği ölçüm değerleri. (Laboratuvarda yapılan gerçek tartım ve temizlik suyu ölçümlerine dayandığında geçerlidir.)
- Yalnız bir tepkimedeki 100 mL çözeltiyi yazmak — hem sirke hem HCl çözeltisi kullanıldığından iki hacim toplanmalıdır.
- Çinko parçalarını kimyasal madde miktarına katmamak — eklenen Zn katısı da kullanılan kimyasallara dâhildir.
Kendini kontrol et: Makro deneydeki her iki tepkimede kullanılan tüm sıvı ve katı maddeleri tabloya ekledim mi?
Bulgular-1 MikroTablo: mikro ölçekli deneyde kullanılan toplam su ve kimyasal madde miktarı
Çözüm Yolu
Mikro deneyde 1 mL HCl, 1 mL sirke ve 0,1 g NaHCO₃ kullanıldı; miktarlar makroya göre çok daha azdır. Zn kütlesi ölçülmelidir.
- Mikro deneyin malzemelerine bakılır: 1 mL HCl çözeltisi, 1 mL sirke, 0,1 g NaHCO₃, küçük Zn parçası.
- Her biri 20 damla (yaklaşık 1 mL) kullanılır; toplam sıvı 1 mL + 1 mL = yaklaşık 2 mL.
- Katı kimyasallar: 0,1 g NaHCO₃ ve tartılacak küçük bir Zn parçası.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Deneyde tartılan küçük Zn kütlesinin (örneğin 0,05 g) ve kuyu plaka yıkama suyunun eklendiği ölçüm değerleri. (Laboratuvarda yapılan gerçek tartım ve temizlik suyu ölçümlerine dayandığında geçerlidir.)
- 20 damlayı 20 mL sanmak — standart damlalıkla 20 damla sulu çözelti yaklaşık 1 mL hacme karşılık gelir.
- Makro deneydeki 10 g NaHCO₃ değerini yazmak — mikro deneyde miktar yüz kat azaltılarak 0,1 g kullanılmıştır.
Kendini kontrol et: Mikro deneydeki su ve madde miktarları makro deneye göre yaklaşık yüz kat daha az çıktı mı?
Bulgular-2Ölçümlerden yola çıkarak iki deneyi atom ekonomisi, su ayak izi ve kimyasal etkiler açısından karşılaştırma
Çözüm Yolu
Aynı tepkimeler gözlenir ama mikro ölçekte su ayak izi ve kimyasal atık çok azalır, ekosisteme etki küçülür. Makro ölçekte atık ve maliyet fazladır.
- Tablodaki verileri karşılaştırarak mikro deneyde yaklaşık 2 mL, makro deneyde ise 200 mL sulu çözelti harcandığını belirleyiniz.
- Su tüketimi ve temizlik suyu azaldığı için mikro ölçekli deneyin su ayak izinin çok daha küçük olduğunu yorumlayınız.
- Aynı tepkimeler gerçekleşse de mikro ölçekte harcanan madde azaldığından israfın önlendiğini ve yeşil kimyaya uyulduğunu açıklayınız.
- Oluşan kimyasal atık miktarı azaldığı için mikro ölçekli deneyin ekosisteme olumsuz etkisinin daha düşük olduğu sonucuna ulaşınız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tepkimeler aynı olduğundan kuramsal atom ekonomisi benzerdir ancak mikro deneyde madde israfı, su ayak izi ve ekosistem zararı çok düşüktür. (Tepkime denkleminin değişmediği belirtilip su ayak izi ve kimyasal atık azalması doğru karşılaştırıldığında geçerlidir.)
- Mikro ölçekte farklı tepkime gerçekleştiğini sanmak — tepkime türü aynıdır, yalnız kullanılan madde miktarı ve atık azalır.
- Su ayak izini yalnız çözelti hacmiyle sınırlamak — kapları yıkamak için harcanan temizlik suyu da su ayak izini büyütür.
Kendini kontrol et: Karşılaştırmamda su ayak izi, madde verimliliği ve ekosisteme olan kimyasal etki ölçütlerine değindim mi?