Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 258
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 258 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
16-a-nedenKuş yumurtası kabuğunun ince ve gözenekli olması için neden
Çözüm Yolu
Kabuk için gereken kalsiyum salyangozlardan sağlanıyordu.
- Durum: kuş yumurtası kabuğu ince ve gözenekli; nedenini metinden arıyoruz.
- Metne göre kuşlar yumurta kabuğu için gereken kalsiyumu salyangozlardan alıyor.
- Bölgede salyangoz sayısı azaldığı için kuşlar yeterli kalsiyum bulamıyor.
- Neden: kalsiyum eksikliği; salyangoz popülasyonunun azalmasıyla kuşlar yeterli kalsiyum alamıyor.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Salyangoz sayısının azalması nedeniyle kuşların kabuk oluşumu için gereken kalsiyumu karşılayamaması. (Salyangoz popülasyonundaki düşüşü ve kalsiyum yetersizliğini belirten ifadeler geçerlidir.)
- Neden ile sonuç sütunlarını karıştırmak — yumurtaların kırılması bu durumun nedeni değil, ortaya çıkan sonucudur.
Kendini kontrol et: Yazdığın neden, metindeki salyangoz azalması ve kuşların kalsiyum eksikliği bilgisini içeriyor mu?
16-a-sonuçKuş yumurtası kabuğunun ince ve gözenekli olması için sonuç
Çözüm Yolu
İnce kabuk yavruların yaşama şansını düşürür.
- Durum: kuş yumurtalarının kabuğu ince ve gözenekli; bunun sonucunu düşünüyoruz.
- İnce ve gözenekli kabuk dayanıksızdır, kolayca kırılır.
- Kırılan yumurtalardan yavru çıkamaz, yavruların yaşama şansı azalır.
- Sonuç olarak sağlıklı yavru sayısı düşer ve kuş neslinin devamı tehlikeye girer.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yumurtaların kuluçkada kırılması sonucu yavru çıkışı azalır ve kuş popülasyonu küçülür. (Yumurta dayanıksızlığını, yavru kaybını veya kuş popülasyonunun azalmasını belirten ifadeler geçerlidir.)
- Sonuç kısmına kalsiyum eksikliğini yazmak — kalsiyum eksikliği ince kabuğun sonucunu değil, nedenini açıklar.
Kendini kontrol et: Yazdığın ifade, ince kabuklu yumurtaların kuşların üremesi ve popülasyonu üzerindeki etkisini açıklıyor mu?
16-b-nedenYağmurların pH seviyesinin normalin altında olması için neden
Çözüm Yolu
Sanayi emisyonları suyla birleşerek asit oluşturur.
- Durum: yağmurun pH değeri normalden düşük; yani yağmur daha asidik. Nedenini arıyoruz.
- Metne göre sanayi ve nüfusun yoğun olduğu bölgelerde kükürt oksitler havaya salınıyor.
- Kükürt oksitler havadaki suyla birleşip sülfürik asit oluşturur ve pH düşer.
- Neden: kükürt oksitlerinin atmosferde sülfürik aside dönüşmesi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Endüstriyel faaliyetlerle havaya salınan kükürt oksit gazlarının su buharıyla birleşerek sülfürik asit oluşturması. (Kükürt oksit emisyonlarını ve atmosferde sülfürik asit oluşumunu açıklayan ifadeler geçerlidir.)
- pH düşüşünü bazikleşme sanmak — pH değerinin normalin altına inmesi yağmur suyunun asitliğinin arttığını gösterir.
Kendini kontrol et: Yazdığın neden, sanayi kaynaklı kükürt oksitlerin havada sülfürik asit oluşturduğunu belirtiyor mu?
16-b-sonuçYağmurların pH seviyesinin normalin altında olması için sonuç
Çözüm Yolu
pH değeri düşük yağış asit yağmuru olarak adlandırılır.
- Durum: yağmurun pH değeri normalin altında; bunun sonucunu düşünüyoruz.
- pH değeri düşük olan yağış asidiktir.
- Asidik yağışlara asit yağmuru denir.
- Sonuç olarak asit yağmurları oluşur ve düştüğü toprağın yapısını olumsuz etkiler.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Asit yağmurları meydana gelir ve toprağı yıkayarak kalsiyum gibi minerallerin azalmasına yol açar. (Asit yağmurlarının oluşmasını veya toprak ve canlılar üzerindeki doğrudan etkisini belirten ifadeler geçerlidir.)
- pH düştüğünde yağmurun nötrleştiğini düşünmek — normal yağmur suyunun altına inen pH, asit yağmuru oluştuğunu gösterir.
Kendini kontrol et: Yazdığın sonuç, düşük pH değerine sahip yağışın asit yağmuru oluşturduğunu belirtiyor mu?
16-c-nedenAsit yağmurlarının topraktaki kalsiyumu azaltması için neden
Çözüm Yolu
Asit kalsiyumu çözünür hâle getirir ve toprak bunu kaybeder.
- Durum: asit yağmurları topraktaki kalsiyumu azaltıyor; bunun nedenini metinden arıyoruz.
- Metin, asit yağmurlarıyla yıkanan toprakta kalsiyum oranının ciddi biçimde düştüğünü söylüyor.
- Asit, topraktaki kalsiyum bileşikleriyle tepkimeye girerek kalsiyumu suda çözünür hâle getirir.
- Çözünen kalsiyum yağmur suyuyla topraktan taşınır; neden: asidin kalsiyumu çözüp yıkaması.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sülfürik asit içeren yağmur sularının toprağı yıkayarak kalsiyum minerallerini çözüp sürüklemesi. (Asit yağmurlarının toprağı yıkamasını veya kalsiyum bileşiklerini çözerek uzaklaştırmasını belirten ifadeler geçerlidir.)
- Salyangozların kalsiyumu tükettiğini yazmak — metne göre topraktaki kalsiyumu azaltan etken salyangozlar değil, toprağı yıkayan asit yağmurlarıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın neden, asitli yağmur suyunun topraktaki kalsiyumu çözerek yıkayıp uzaklaştırdığını açıklıyor mu?
16-c-sonuçAsit yağmurlarının topraktaki kalsiyumu azaltması için sonuç
Çözüm Yolu
Metne göre salyangozların yaşamını sürdürmesi zorlaşır.
- Durum: asit yağmurları topraktaki kalsiyumu azaltıyor; sonucunu metinden arıyoruz.
- Salyangozlar kabuklarını yapmak için topraktaki kalsiyuma ihtiyaç duyar.
- Metne göre kalsiyumun azalması salyangozların yaşamını sürdürmesini zorlaştırıyor.
- Sonuç olarak salyangozlar kabuk oluşturamaz, yaşamları zorlaşır ve popülasyonları azalır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Salyangozların yaşamını sürdürmesi zorlaşır, salyangoz popülasyonu düşer ve besin zincirindeki kuşlar da kalsiyumsuz kalır. (Salyangozların yaşamının zorlaşmasını ve popülasyonunun azalmasını belirten ifadeler geçerlidir.)
- Topraktaki kalsiyum kaybının yalnızca bitkileri etkilediğini sanmak — metindeki besin zincirinde salyangozlar ve kuşlar da zarar görür.
Kendini kontrol et: Yazdığın sonuç, topraktaki kalsiyum kaybının salyangozların yaşamını zorlaştırıp sayısını azalttığını gösteriyor mu?
17Haberi okuyan kişinin sorması beklenmeyen soruyu seçme
Çözüm Yolu
Mevsimsel görülme sıklığı asit yağmurunun oluşumu ve etkileriyle doğrudan ilgili değildir; diğer seçenekler konuyla ilgilidir.
- Çalışmanın konusunu belirle: asit yağmurlarının oluşumu ve çevre üzerindeki etkileri.
- A ve D seçeneklerindeki soruların doğrudan asit yağmurlarının oluşum süreci ve neden olan gazlarla ilgili olduğunu gör.
- B ve E seçeneklerindeki soruların ise asit yağmurlarının toprak mineralleri ve çevre üzerindeki etkilerini araştırdığını doğrula.
- Mevsimsel sıklığı soran C seçeneği oluşum mekanizması veya etkilerle ilgili olmadığından beklenen soru değildir; cevap C'dir.
- E seçeneğini metinde geçmiyor diye seçmek — canlılara etkisini okuyan araştırmacının cansız çevreye etkisini de sorması beklenir.
- Soru kökündeki 'beklenmez' ifadesini gözden kaçırmak — konuyla ilgili ilk doğru soruyu işaretlemek hatalı sonuca götürür.
Kendini kontrol et: Diğer dört seçeneğin her birini 'oluşum' veya 'etki' başlıklarından biriyle eşleştirebiliyor musun?