Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 37

Sayfa 37 2 Çözümlü Madde

Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 37 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

II.1Al + HCl tepkimesinin oluşum sürecini gösteren gözlemlenebilir göstergeleri yazma

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Gaz çıkışı (kabarcık, H₂), alüminyum folyonun giderek erimesi/incelmesi, ısınma (sıcaklık artışı).
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Alüminyum asitle tepkimeye girip H₂ gazı çıkarır; katı çözünür, tepkime ekzotermik olduğundan kap ısınır.

  1. Tepkime denklemindeki fiziksel hâlleri incele: girenlerde Al(k) ve HCl(suda), ürünlerde ise AlCl₃(suda) ve H₂(g) yer alır.
  2. Ürünlerdeki H₂(g) gaz fazında olduğundan çözelti içinde kabarcık oluşumu ve gaz çıkışı gözlemleneceğini belirle.
  3. Al(k) katısının AlCl₃(suda) olarak çözünmesinden folyonun zamanla incelip kaybolacağını ve ekzotermik tepkime nedeniyle kabın ısınacağını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Katı alüminyumun zamanla çözünerek azalması, çözeltide hidrojen gazı kabarcıklarının çıkması ve tepkime kabının ısınması. (Denklemdeki katı azalması ve gaz çıkışıyla birlikte ısı değişimini bilimsel olarak doğru ifade ettiğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • AlCl₃ için dibe katı çökelek oluşur yazmak — denklemde AlCl₃(suda) suda çözünmüş hâlde olduğundan çökelme gözlenmez.
  • Elektron alışverişini gözlemlenebilir gösterge saymak — elektron geçişi alt mikro düzeydedir; makroskobik olarak kabarcık, katı azalması ve ısınma gözlenir.

Kendini kontrol et: Yazdığın göstergeler denklemdeki (k), (suda) ve (g) fiziksel hâl değişimleriyle doğrudan uyumlu ve duyularla gözlemlenebilir mi?

II.2 (Deneyin Yapılışı gözlemleri)Deney sırasında meydana gelen değişiklikleri gözlemleyip kaydetme

Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.

Bulgular ve Sonuç 1Oluşum sürecini alt mikro seviyede tanecik davranışlarıyla dört kutuya çizme

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Kutu 1: Al atomları ve H+ ile Cl- iyonları ayrı. Kutu 2: Al atomları H+ ile çarpışır. Kutu 3: Al3+ iyonları çözeltiye geçer, H atomları elektron alıp H₂ oluşturur. Kutu 4: Al3+ ve Cl- iyonları çözeltide, H₂ molekülleri gaz olarak çıkar.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Al elektron vererek yükseltgenir, H+ elektron alarak indirgenir; sonuçta AlCl₃ çözeltisi ve H₂ gazı oluşur.

  1. 1. kutuda katı folyo yüzeyindeki düzenli Al atomlarını ve çözeltideki serbest H+ ile Cl- iyonlarını ayrı ayrı çiz.
  2. 2. kutuda çözeltideki H+ iyonlarının katı yüzeyindeki Al atomlarıyla çarpışarak etkileşime girdiğini göster.
  3. 3. kutuda Al atomlarının elektron verip Al3+ iyonu olarak çözeltiye geçtiğini, H+ iyonlarının elektron alarak H₂ moleküllerini oluşturduğunu belirt.
  4. 4. kutuda H₂ moleküllerini çözeltiden ayrılan iki atomlu gaz tanecikleri, Al3+ ve seyirci Cl- iyonlarını ise suda dağılmış olarak çiz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: H+ yerine H₃O+ iyonları çizilerek Al ile elektron alışverişi sonucunda H₂(g), H₂O ve Al3+(suda) oluşumu dört aşamada gösterilebilir. (Sulu asit ortamındaki protonları H₃O+ biçiminde gösterip elektron aktarımını ve ürünleri doğru modellediğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Hidrojen gazını tek atomlu H tanecikleri şeklinde çizmek — hidrojen doğada iki atomlu H₂ molekülleri hâlinde gaz olarak ayrılır.
  • Başlangıçtaki katı alüminyumu Al3+ iyonları şeklinde göstermek — tepkime öncesinde metalik katıdaki tanecikler yüksüz Al atomlarıdır.

Kendini kontrol et: Çiziminde Al atomlarının Al3+ iyonuna yükseltgenmesi, H₂ moleküllerinin iki atomlu gaz olarak çıkması ve Cl- seyirci iyonları korundu mu?

Bulgular ve Sonuç 2QR kodlu animasyondaki benzerlik ve farklılıkları T tablosuna yazma

Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz: